Шакир Сәлим
Шаки́р Сәли́м (Шакир Сәлим улы Сәлимов, кырымтат. Şakir Selim, кырымтат. Шакир Селим, 10 апрель 1942, Акшәех районы, Кырым АССР — 18 ноябрь 2008, Акмәсҗит) — кырымтатар шагыйре һәм тәрҗемәчесе. «Йылдыз» журналының баш мөхәррире (1998—2008). 1982 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы. 1992 елдан 2008 елга кадәр Кырымтатар язучылары советын җитәкләде[1].
Тормыш юлы
Шакир Сәлим Крым АССРның Бөек-Асс авылында туган. Депортация вакытында ике яшьлек бала чагында гаиләсе белән Үзбәкстан СССРы составындагы Сәмәрканд өлкәсенең Җәмбай районына эләгә.
1971 елда Ташкентта «Ленин байрагъы» газетасының үз хәбәрчесе була һәм Сәмәрканд өлкә радиосының кырымтатар тапшырулары бүлеген җитәкли. 1974 елда Сәмәрканд университетының филология факультетын тәмамлый. 1974 елдан 1985 елга кадәр (11 ел дәвамында) Җәмбайда башлангыч сыйныфлар укытучысы булып эшли[2]. 1989 елда шагыйрь Кырымга кайта һәм Симферопольдә кырымтатар һәм рус телләрендә нәшер ителүче «Достлукъ» (соңрак — «Достлукъ — Къырым», «Къырым»; хәзерге — «Qırım») газетасы мөхәррире урынбасары вазыйфасын ала. 1997 елдан «Йылдыз» журналының баш мөхәррире булып эшли.
Язучылык эшчәнлеге
Шакир Сәлим 1963 елда «Ленин байрагъы» газетасында басыла башлый[1]. Поэтик эшчәнлегеннән тыш, Сәлим кырымтатар теленә сәнгатьле тәрҗемәләр белән дә шөгыльләнә.
Поэтик җыентыклары
- «Акъбардакъ» (1974);
- «Севги алеви» (1978);
- «Дуйгъуларым» (1979)[1];
- «Уянув» (1982);
- «Еллерни динъле» (1986);
- «Тюшюндже» (1997);
- «Къырымнаме» (2006);
- «Къырымнаме II» (2008);
- «Коль ты поэт…» (2014, рус телендә);
- «Шаир болсанъ…» (2014, кырымтатар телендә).
Тәрҗемәләре
Сәлим А. С. Пушкинның («Кавказ әсире»), М. Ю. Лермонтовның (шигырьләре), Т. Шевченконың («Катерина»), А. Мицкевичның («Кырым сонетлары», 1997 елда Польшада ике телдә аерым китап булып басылып чыга) әсәрләрен кырымтатар теленә тәрҗемә итә. Кырымтатар драма театрында ул тәрҗемә иткән берничә спектакль куела: Н. Гогольнең «Өйләнү», Шекспирның «Макбет», Мостай Кәримнән «Айлы төндә».
Хәтер
Шакир Сәлим исеме белән Судак шәһәрендәге урам аталган.
Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре
- Кырым Автономияле Республикасы Югары Радасы Президиумының Мактау грамотасы (1997);
- «Къырымнаме» шигырьләр җыентыгы өчен Бекир Чобан-заде исемендәге премия лауреаты (2007).
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 3 Шакир Селим (1942-2008). Крымскотатарская библиотека им. И. Гаспринского. Мөрәҗәгать итү датасы: 15 март 2026.
- ↑ Селимов Шакир Селимович. Millattashlar. Мөрәҗәгать итү датасы: 15 март 2026.
