Анатолий Арестов

Анатолий Васильевич Арестов (17 гыйнвар 1922, Салгыя[d], Зылатаус өязе, Уфа губернасы, РСФСР[d] — 18 гыйнвар 2017, Лениногорск, Лениногорск районы, Татарстан Республикасы, Россия) — СССР сәнәгать производствосы алдынгысы, СССР Нефть сәнәгате министрлыгы «Татнефть» берләшмәсенең «Иркеннефть» нефть-газ чыгару идарәсенең скважиналарны җир астында ремонтлау остасы. Социалистик Хезмәт Герое. Бөек Ватан сугышында катнашучы, хәрби очучы, өлкән лейтенант. Лениногорск шәһәренең мактаулы гражданины (2011)[1][2].

Тәрҗемәи хәле

Крестьян гаиләсендә туа. Әнисе Прасковья Фёдоровна һәм абыйсы Василий белән яши, әтисе Ватандашлар сугышында хәбәрсез югала.

1938 елда, күмәк хуҗалык яшьләре мәктәбенең 7 сыйныфын тәмамлап, педагогия техникумына укырга керә, аннан икенче курстан махсус җыелма буенча Белорет шәһәрендәге аэроклубка курсант итеп алына. 1941 елның мартында һәвәскәр-очучылар курсларын тәмамлый, Свердловск шәһәрендәге хәрби авиация мәктәбенә җибәрелә.

Бөек Ватан сугышында катнашуы

Бөек Ватан сугышында катнашучы, 1941 елның августыннан эзлекле рәвештә очучы-инструктор, өлкән очучы һәм звено командиры вазифаларында хезмәт итә. 1942 елдан Свердловск хәрби пилотлар мәктәбендә, К. Е. Ворошилов исемендәге Чкалов хәрби авиация очучылар училищесында, Көнбатыш фронтның аерым элемтә эскадрильясында, 46 нчы запас авиация полкында (Чуаш АССРның Алатыр шәһәре) инструктор булып хезмәт итә. 1944 елның 14 гыйнварыннан I Украина фронтында 887 нче төнге бомбардировщиклар полкы составында хәрби хәрәкәтләрдә катнаша, 1944 елның җәеннән — звено командиры. Ул 384 хәрби очыш ясый[3][4][5]. Штурман Анатолий Федоренко белән бергә У-2 ачык самолетында һәр төндә күккә күтәрелә[6]. Очучының хәрби эпизодлары арасында: 1944 елның 17 августында Мариупольдә турыдан-туры тидереп немец солдатлары һәм офицерлары булган йортны җимерә. 1944 елның 21 августында Струсовта сугыш кирәк-яраклары төялгән ике автомашинаны юк итә. 1944 елның 1 сентябрендә Скоржитско-Каменка тимер юл төенендә дошманның сугыш кирәк-яраклары төялгән эшелонын яндыра[7]. Житомир-Бердичев, Корсунь-Шевченко, Проскуров-Черновцы, Львов-Сандомир, Висла-Одер, Түбән Силезия һәм Берлин һөҗүм операцияләрендә катнаша. Җиңү көнен Дрезден янындагы Эльбада каршылый[6]. Сугыш ахырына өлкән лейтенант исеменә ия була[4]. 1946 елның гыйнварында демобилизацияләнә.

Хезмәт эшчәнлеге

Туган ягына кайткач, Бөре сәүдә мәктәбен тәмамлый, район кулланучылар берлегендә эшли. Аннары гаиләсе белән Татарстан АССРна күченә, анда «Бөгелмәнефть» бораулау конторасына дизельче булып эшкә урнаша. 1954 елның ноябрендә «Лениногорскнефть» НГДУсында, аннары «Иркеннефть» НГДУсында нефть һәм газ чыгару буенча оператор була. 1964 елдан — инженер-диспетчер, 1965 елдан — «Иркеннефть» нефть-газ чыгару идарәсенең скважиналарны җир астында ремонтлау остасы.

1971 елда күренекле җитештерү казанышлары өчен Социалистик Хезмәт Герое исеменә лаек була: хезмәтне рациональ оештыру, яңа техниканы уңышлы үзләштерү, үз бригадасын иң яхшылар рәтенә чыгару (коллектив беренчеләрдән булып «Бик яхшы сыйфатлы бригада» исемен ала) һәм Бөтенсоюз социалистик ярышында беренче урынны алу[8][9].

1974 елда Мәскәү нефть институтының Әлмәт факультетын «Нефть һәм газ яткылыкларын эшкәртү һәм эксплуатацияләү» белгечлеге буенча тәмамлый[10] һәм тау инженеры була. 1980 елга кадәр "Иркеннефть"тә скважиналарны җир астында ремонтлау остасы булып эшли, пенсиягә чыгар алдыннан шунда ук хезмәтне саклау буенча өлкән инженер булып хезмәт итә.

Иҗтимагый эшчәнлеге һәм шәхси тормышы

Иҗтимагый эшчәнлек белән шөгыльләнә, идарәдә мастерлар советы рәисе була. Ул Лениногорск шәһәр Советы депутаты итеп сайлана[11][12]. Ул — КПССның Татарстан өлкә комитеты, партбюро һәм профком әгъзасы.

Гаиләсе

Хатыны — Сәгыйдә Исмәгыйль кызы. Гаиләдә ике ул һәм өч кыз үсә.

Бүләкләре, мактаулы исемнәре

  • Кызыл Йолдыз (30.04.1944), III дәрәҗә Дан (06.09.1944), I дәрәҗә Ватан сугышы (12.05.1945) һәм II дәрәҗә Ватан сугышы (11.03.1985) орденнары белән бүләкләнгән[13].
  • Ленин ордены тапшырылып, Социалистик Хезмәт Герое (нефть һәм газ чыгару буенча VIII бишьеллык; 1966—1970 еллар) — биремнәрен үтәүдәге һәм югары техник-икътисади күрсәткечләргә ирешүдәге күренекле хезмәтләре өчен (1971).
  • Шулай ук «В. И. Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» (1970), «СССР Кораллы Көчләренә 70 ел» (1988), «Бөек Ватан сугышында Җиңүгә 50 ел» (1995), Жуков (1996) медальләре, совет халкының революцион, хәрби һәм хезмәт даны урыннары буйлап комсомоллар һәм яшьләрнең Бөтенсоюз походы Үзәк штабының истәлекле медале (1973) белән бүләкләнгән[14], күп тапкырлар «Лениногорскнефть» НГДУ һәм «Татнефть» ААҖ Мактау тактасына кертелгән.
  • «Лениногорск шәһәренең мактаулы гражданы» (2011).

Искәрмәләр

  1. ↑ Арестов Анатолий Васильевич. Герои страны. Мөрәҗәгать итү датасы: 14 июль 2026.
  2. ↑ Арестов Анатолий Васильевич. Слава и гордость Даниловского района. Мөрәҗәгать итү датасы: 14 июль 2026.
  3. ↑ В Лениногорске чествуют Героев Отечества
  4. ↑ 1 2 Арестов Анатолий Васильевич. Герои страны. Warheroes.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 14 июль 2026.
  5. ↑ Арестов Анатолий Васильевич. Слава и гордость Дани. Правительство Республики Татарстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 14 июль 2026.
  6. ↑ 1 2 Анатолий Арестов — боевой летчик, встретивший День Победы на Эльбе. Лениногорские вести. Мөрәҗәгать итү датасы: 14 июль 2026.
  7. ↑ Арестов Анатолий Васильевич. Лениногорский краеведческий музей. Мөрәҗәгать итү датасы: 14 июль 2026.
  8. ↑ Арестов Анатолий Васильевич. Герои страны. Мөрәҗәгать итү датасы: 14 июль 2026.
  9. ↑ Арестов Анатолий Васильевич. Официальный сайт Октябрьского района. Мөрәҗәгать итү датасы: 14 июль 2026.
  10. ↑ В Альметьевске открыли мемориальную доску Герою Социалистического Труда Анатолию Арестову. Министерство сельского хозяйства и продовольствия Республики Татарстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 14 июль 2026.
  11. ↑ Арестов Анатолий Васильевич. Слава и гордость Лениногорска. Правительство Республики Татарстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 14 июль 2026.
  12. ↑ Арестов Анатолий Васильевич. Герои страны. Мөрәҗәгать итү датасы: 14 июль 2026.
  13. ↑ Арестов Анатолий Васильевич. Герои страны. Мөрәҗәгать итү датасы: 14 июль 2026.
  14. ↑ Арестов Анатолий Васильевич. РГУ нефти и газа (НИУ) имени И.М. Губкина. Мөрәҗәгать итү датасы: 14 июль 2026.

Тема буенча өстәмә