Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Фәридә Зәбирова

РУВИКИ проектының татар бүлегендә Зәбирова фамилияле башка кешеләр турында да мәкаләләр бар

Фәридә Зәбирова (Фәридә Мөхәммәт кызы Зәбирова) – мигъмарчы, Татарстанның атказанган архитекторы. Казан дәүләт архитектура-төзелеш университетының өлкән укытучысы. Татарстан мигъмарчылар берлеге идарәсе рәисе. Россия архитектура мирасы академиясе мөхбир-әгъзасы (2000). Россия архитектура-төзелеш академиясе киңәшчесе (2009). ТР җәмәгать пулаты әгъзасы (2012).[1]

Тормыш юлы

1954 елның 11 февралендә Казанда туган. Әтисе мулла булган. Энесе ― Казан кирмәненең баш архитекторы Рөстәм Зәбиров.

Казан төзүче-инженерлар институтының архитектура факультетын тәмалаган (1976).

Хезмәт юлы

  • 1977-1980 Татарстан махсуслашкан фәнни-реставрация остаханәсендә мигъмарчы.
  • 1981-2001 Казан шәһәр шурасы башкарма комитетының баш архитектура-планлаштыру идарәсендә: бүлекчә мөдире, бүлек мөдире, ядкәрләрне саклау идарәсе башлыгы.
  • 2001-2009 ТР төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалык министрлыгында: архитектура һәм шәһәр төзелеше идарәсендә, 2005 елга кадәр мирасны саклау идарәсе башлыгы.
  • 2005-2009 ТР төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалык министрлыгында архитектура һәм проект документациясен килештерү бүлеге киңәшчесе.
  • 2008 елдан Казан дәүләт архитектура-төзелеш университетының шәһәр төзелеше һәм авыл торак пунктларын планлаштыру кафедрасы өлкән укытучысы.
  • 2009 «Зәбир» ААҖ директоры.[2]

Хезмәтләре

Бүләкләре, мактаулы исемнәре

Бүләкләре

  • «Казанның меңъеллыга» медале (2005 ел)[5];
  • «Фидакарь хезмәт өчен» медале (2019 ел) — республика мәдәни мирасын саклау һәм үстерүгә зур өлеш кертүе, күпьеллык нәтиҗәле хезмәте өчен'[6];
  • Россия Федерациясе Мәдәният министрының Рәхмәт хаты (2016 ел)[5];
  • Татарстан Республикасы Президентының Рәхмәте (2016 ел) — нәтиҗәле хезмәте һәм Татарстан Республикасының тарихи-мәдәни мирасын саклауга лаеклы өлеш кертүе өчен[7].

Мактаулы исемнәре

  • Татарстан Республикасының Атказанган архитекторы|tt|Татарстан Республикасының Атказанган архитекторы}}» (2001 ел)[8];
  • Алексей Комеч исемендәге Халыкара иҗтимагый премиянең Мактаулы дипломы — «Россиянең мәдәни мирасын яклау һәм саклау эшендә җәмәгать әһәмиятенә ия гражданлык позициясе өчен» (2021 ел) — мәдәни мирас объектларын өйрәнү, ачыклау һәм саклау буенча күпьеллык фәнни, агарту һәм җәмәгать эшчәнлеге, Татарстан Республикасының гыйбадәт архитектурасы һәйкәлләрен реставрацияләү эшенә зур өлеш кертүе өчен[9].

Шәхси тормышы

Ике тапкыр кияүдә була[10][11]. Ике улы бар — Максим (икътисадчы) һәм Дмитрий (архитектор)[5]. Инглиз телен белгән[12]. Тегәргә һәм уенчыклар ясарага яраткан, шәһәр герблары төшерелгән значоклар җыйган[10]. Шулай ук классик джаз, импрессионизм, япон рәсем сәнгате һәм фарсы миниатюрасы белән кызыксынган[12].

Истәлек

Мемориаль такта урнаштыру планлаштырыла; аның өстендә 2022 елда скульптор В. Демченко эшли башлый[13][14].

Вафаты

2021 елның 27 июнендә Казанда коронавирустан вафат булган. Казанның Яңа бистә татар зиратында җирләнгән[15].

Сылтамалар

Шулай ук карагыз

Искәрмәләр

  1. ↑ ТР Дәүләт советы карары 24.12.2012 № 2586-IV ГС, archived from the original on 2013-10-10, retrieved 2015-02-26 
  2. ↑ Руспрофиль сайтында
  3. ↑ Казанские ведомости, 07.03.2013
  4. ↑ КГАСУ сайтында(үле сылтама)
  5. ↑ 1 2 3 Забирова Фарида Мухамедовна. Казанский государственный архитектурно-строительный университет]]. Мөрәҗәгать итү датасы: 21 гыйнвар 2026.
  6. ↑ Указ Президента Республики Татарстан № УП-51 от 1 февраля 2019 года «О награждении медалью Республики Татарстан „За доблестный труд“». Президент Республики Татарстан (1 февраль 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 гыйнвар 2026.
  7. ↑ Распоряжение Президента Республики Татарстан № 252 от 20 апреля 2016 года. Президент Республики Татарстан (20 апрель 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 гыйнвар 2026.
  8. ↑ Хасанов, 2005
  9. ↑ Жюри Международной общественной премии имени Алексея Комеча «За общественно значимую гражданскую позицию в деле защиты и сохранения культурного наследия России» подвело итоги конкурса 2021 года. Благотворительный фонд имени Алексея Комеча (20 май 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 гыйнвар 2026.
  10. ↑ 1 2 Подберёзкин, Зоркальцев, 2000
  11. ↑ {{cite web|url=https://www.evening-kazan.ru/articles/nastoyashchiy-muzhchina-eto.html%7Ctitle=Настоящий мужчина — это…|publisher=[[Вечерняя Казань|date=7 ноября 2015|accessdate=2026-01-21}}
  12. ↑ 1 2 Косов и др., 1996
  13. ↑ Татьяна Леонтьева. «Защищает свою подругу – это ее личный вопрос!»: как покойная Забирова рассорила Балтусову и Саначина. Бизнес Online (16 август 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 гыйнвар 2026.
  14. ↑ Оксана Романова. Минкульт Татарстана финансирует мемориальную доску главе ТРО ВООПИиК Фариде Забировой. Татар-информ.|date=7 октября 2022|accessdate=2026-01-21}}
  15. ↑ Фәридә Зәбирова тырышлыгы белән Казаныбызда бик күп тарихи биналар сакланып калды. Азатлык радиосы, 29.06.2021

Төркемнәр