Татарстан Республикасы Икътисад министрлыгы

Татарстан Республикасы Икътисад министрлыгы (рус. Министерство экономики Республики Татарстан) — төбәкнең икътисади үсеше, инвестиция эшчәнлеге, сәнәгать, шулай ук кече һәм урта эшкуарлыкка ярдәм итү өлкәсендә дәүләт сәясәтен реформалаштыруны һәм гамәлгә ашыруны өчен җаваплы республика башкарма хакимияте органы. 1996 елда Татарстан Республикасы Дәүләт Советы карары нигезендә төзелә[1]. Ведомство структурасы берничә тапкыр үзгәрә: Сәнәгать һәм сәүдә министрлыгы белән берләштерелә. Министрлык Татарстан Республикасы Рәисенә һәм Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетына буйсына һәм төбәк халкының тормыш сыйфатын яхшыртуга юнәлдерелгән икътисади үсешне саклау һәм баланслы үстерү өчен шартлар тәэмин итүдә төп роль уйный.

Тарих

Татарстан Республикасы Икътисад министрлыгы Татарстан Республикасы Дәүләт Советы карары нигезендә 1996 елның 25 апрелендә оештырыла[2]. Министрлык Дәүләт план комиссиясе функцияләрен үти, аның формалашуы 1920 елда башлана, ул вакытта Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы хакимият органнары структурасында беренче оештыру-план чаралары уздырыла һәм тиешле идарә институтларына нигез салына[3]. Күрсәтелгән чорда органның структурасы һәм исеме шактый үзгәрешләр кичерә: 1997 елда министрлыкка элек бетерелгән, тышкы икътисади мөнәсәбәтләр мәсьәләләре белән шөгыльләнә торган ведомство вәкаләтләре тапшырыла, бер елдан соң аның исеме «Татарстан Республикасы Икътисад һәм сәнәгать министрлыгы» итеп үзгәртелә. Алга таба, 2007 елда, Татарстан Республикасы Икътисад министрлыгы исеме кире кайтарыла.

Министрлыкның төп бурычы — төбәкнең икътисади үсеше процессларын координацияләү, инвестиция эшчәнлеген җайга салу, дәүләт программаларын эшләү һәм гамәлгә ашыру, шулай ук республика территориясендә кече һәм урта эшмәкәрләргә ярдәм итү. Министрлык социаль өлкәдәге үзгәрешләргә оператив җавап биреп һәм дәүләт өстенлекләрен исәпкә алып, нәтиҗәле икътисади стратегия формалаштыруга һәм Татарстанда индустриаль үсешне тизләтүгә сизелерлек йогынты ясады.

Министрлыкның бурычлары

Башкарма хакимият органының төп бурчларына түбәндәгеләр керә:

  • индикатив планлаштыру ысулларын кулланып, Татарстан Республикасы икътисадын җайга салуның дәүләт стратегиясен төзү һәм гамәлгә ашыру[4];
  • территориаль планлаштыруның бердәм схемасы нигезендә җитештерү куәтләрен урнаштыруны оптималь оештыруга юнәлдерелгән төбәкнең пространство үсеше сәясәтен булдыру һәм үткәрү;
  • икътисади үсеш мәсьәләләре буенча республика, федераль һәм муниципаль хакимиятләр арасында үзара хезмәттәшлекне оештыру[5];
  • бердәм дәүләт инновация сәясәтен булдыру һәм уздыру;
  • дәүләт инвестиция сәясәте өстенлекләрен Формалаштыру һәм дәүләт ярдәме күрсәтү;
  • мәшгульлекне һәм үзмәшгульлекне арттыру, инвестицияләр җәлеп итү максатында эшкуарлыкка ярдәм итү һәм үстерү буенча дәүләт сәясәтен гамәлгә ашыру;
  • эшмәкәрлекне булдыруга һәм үстерүгә ярдәм итү;
  • эшмәкәрлек торышын һәм шартларны яхшыртуны мониторинглау һәм комплекслы анализлау;
  • конкуренцияне саклап калуга һәм үстерүгә юнәлдерелгән дәүләт сәясәте чараларын эшләү һәм гамәлгә ашыру.

Моннан тыш, министрлык дәүләт мәгълүмат ресурслары белән идарә итү системасын оештыру белән шөгыльләнә, төбәктәге социаль-икътисадый вәзгыятьне аналитик контрольдә тота һәм нигезләнгән идарә карарларын кабул итү өчен кирәкле мәгълүмат массивларын формалаштыра.

Җитәкчеләр

Структура

Министрлыкның  [рус.] төп структур элементлары[8]:

  1. Җитәкчелек:
    • Министр;
    • министрның өч урынбасары, шул исәптән беренче урынбасар.
  2. Министрлык карамагында түбәндәге бүлекләр, департаментлар бар:
    • Юридик бүлек;
    • Дәүләт хезмәте һәм кадрлар бүлеге
    • Финанс исәбен алу һәм хисаплылык бүлеге;
    • Мобилизацион әзерлек секторы;
    • Эшмәкәрлекне үстерү департаменты;
    • Инновацияләрне үстерү бүлеге;
    • Стратегик үсеш бүлеге;
    • Макроикътисади фаразлау бүлеге;
    • Икътисад һәм социаль өлкә тармакларын үстерү бүлеге;
    • Индикатив идарә бүлеге;
    • Территориаль үсеш бүлеге;
    • Капитал салулар бүлеге;
    • Проект эшчәнлеге һәм милли проектларны гамәлгә ашыруны координацияләү бүлеге;
    • Дәүләт программаларын гамәлгә ашыруны координацияләү бүлеге;
    • Отдел работы с государственными информационными системами;
    • Лицензияләү бүлеге;
    • Контроль һәм күзәтчелек эшчәнлеген камилләштерүне координацияләү бүлеге;
    • Конкуренцияне җайга салу йогынтысын һәм үстерүне бәяләү бүлеге;
    • Мәгълүматлаштыру бүлеге;
    • Эш башкару бүлеге;
    • Социаль-икътисади мониторинг департаменты.

Урнашу урыны

Министрлык Казанның Мәскәү урамы, 55 нче йорты адресы буенча урнашкан[9].

Искәрмәләр

  1. В Татарстане созданы два новых министерства – Министерство экономики и Министерство промышленности и торговли (рус.). Правительство Республики Татарстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2025.
  2. Министерство экономики Республики Татарстан (рус.). tatarica.org. Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2025.
  3. 100-летие образования Татарской АССР (рус.). Государственный Совет Республики Татарстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2025.
  4. Постановление Кабинета Министров Республики Татарстан от 22.12.2020 № 1177 О внесении изменений в отдельные постановления Кабинета Министров Республики Татарстан - tatarstan-gov.ru. tatarstan-gov.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2025.
  5. Вопросы Министерства экономики Республики Татарстан. pravo.gov.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2025.
  6. Абдулганиев Фарид Султанович уполномоченный по защите прав предпринимателей — помощник главы Республики Татарстан [неопр.]. БИЗНЕС Online. Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2025.
  7. Татарстан Республикасы икътисад министры (рус.). Татарстан Республикасы Икътисад министрлыгы. Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2025.
  8. Структура министерства (рус.). Министерство экономики Республики Татарстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2025.
  9. Контактная информация (рус.). Министерство экономики Республики Татарстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2025.

Әдәбият

  • Министерство экономики Республики Татарстан // Татарская энциклопедия / Гл. ред. М. Х. Хасанов. — Казань : Институт Татарской Энциклопедии, 2008. — Т. 4: М—П. — С. 185. — 768 с. — ISBN 978-5-902375-11-1.

Тема буенча өстәмә