Уткир Солтанов
Уткир Төхтамурад улы Солтанов (үзб. Oʻtkir Toʻxtamurodovich Sultonov; 1939 елның 14 июле, Ташкент, ССРБ — 2015 елның 29 ноябре, Ташкент, Үзбәкстан) — Совет һәм Үзбәкстан дәүләт, сәяси һәм партия эшлеклесе. Хезмәт эшлеклесе, инженер-электромеханик, техник фәннәр кандидаты. Үзбәкстан Республикасының икенче премьер-министры (1995 елның 21 декабреннән 2003 елның 10 декабренә кадәр).
Тәрҗемәи хәле
Уткир Солтанов 1939 елның 14 июлендә Ташкентта туа. 1963 елда «инженер-электромеханик» белгечлеге буенча С.М. Киров исемендәге Тум политехника институтын тәмамлый. Шул ук елны Тум кисүче металл заводында электрчы булып эшли башлый. 1964—1985 елларда В. П. Чкалов исемендәге Ташкент авиация җитештерү берләшмәсендә (ТАПОиЧ) башта мастер, аннары лаборатория башлыгы, берләштерелгән конструкторлык бюросы башлыгы, җитештерүне автоматлаштыру һәм механикалаштыру бүлеге башлыгы, баш инженер урынбасары һәм генераль директор урынбасары булып эшли. ТАПОиЧта, күпмедер вакыт шул ук предприятиедә эшләгән Ислам Кәримов белән танышкан. 1978—1979 елларда, ТАПОиЧ фәнни-җитештерү берләшмәсе хезмәткәре буларак, Франциядә хезмәт командировкасында була. 1985 елда Ташкентның «Восток» фәнни-җитештерү берләшмәсенең генераль директоры итеп билгеләнә. Әлеге берләшмәнең җитәкчесе булып 1991 елга кадәр эшли.
Сәяси эшчәнлек
Үзбәкстан ССР Югары Советының халык депутаты булган. 1991 елда Үзбәкстан Республикасының тышкы сәүдә һәм чит илләр элемтәләре буенча Дәүләт комитеты рәисе итеп билгеләнә. СБКФны һәм аның республика бүлеге — Үзбәкстан Коммунистлар партиясен тыюдан һәм бетерүдән соң, Үзбәкстанның халык-демократик партиясе партиясенә нигез салучыларның берсе була. Партиянең үзәк советы рәисе итеп республика президенты Ислам Кәримов үзе сайлана. 1992 елның февралендә Уткир Солтанов Үзбәкстан Республикасының тышкы икътисади элемтәләр министры итеп билгеләнә, шул ук елда соңрак параллель рәвештә премьер-министр Абдулһашим Муталов урынбасары була.
1995 елның 21 декабрендә Үзбәкстан Республикасының Олий Мәҗлес сессиясендә премьер-министр Абдулһашим Муталов «башка эшкә күчү сәбәпле» вазыйфасыннан азат ителә һәм аны Президент Ислам Кәримовка алыштыру сыйфатында Уткир Солтанов тәкъдим ителә.
2001 елның февралендә Кыргызстан премьер-министры Корманбәк Бакиев белән яшерен «Кыргызстан Республикасы һәм Үзбәкстан Республикасы арасында дәүләт чиген делимитацияләүнең хокукый нигезләрен җайга салу турында» меморандумга кул куя[2].
1998 елның маеннан — БДБ хөкүмәтләре башлыклары советы рәисе.
2006 елның ноябрендә премьер-министр киңәшчесе, шулай ук «В.П. Чкалов исемендәге Ташкент авиация җитештерү берләшмәсе» ААҖ генераль директоры итеп билгеләнә. 2010 елның сентябренә кадәр премьер-министр киңәшчесе булып эшләгән.
Шәхси тормыш
2011 елның гыйнварыннан пенсиядә була. 76 яшендә, 2015 елның 29 ноябрендә Ташкентта вафат була, Ташкентның Чигатай зиратында җирләнә.
Өйләнгән, кызы һәм оныклары бар. Туган үзбәк теленнән тыш, рус, инглиз һәм француз телләрен белгән.
Бүләкләр
Искәрмәләр
- ↑ O'tkir To'xtamurodovich Sultonov // Find a Grave (ингл.) — 1996.
- ↑ Аркадий ДУБНОВ. Рассекреченная Киргизия, "Время новостей" (2001-04-26).
- ↑ Султанов Уткир Тухтамурадович. ТПУ : Электронная энциклопедия. Мөрәҗәгать итү датасы: 17 ноябрь 2012. Архивировано 23 ноябрь 2012 года.
Сылтамалар
- Султанов Уткир Тухтамурадович. Агентство Федеральных Расследований. Мөрәҗәгать итү датасы: 16 ноябрь 2012.
- Султанов Уткир Тухтамурадович. Евразийский дом : информационно-аналитический портал. Архивировано 5 март 2012 года.
Тема буенча өстәмә
 Үзбәкстан премьер-министрлары | ||
|---|---|---|
| Үзбәкстан ССР МШ рәисләре | Фәйзулла Хуҗаев (1925—1937) • Габдулла Кәримов (1937) • Солтан Сигезбаев (1937—1938) • Габделҗәббар Габдерахманов (1938—1950) • Габдерәзәк Мәүләнов (1950—1951) • Нуретдин Мөхетдинов (1951—1953) • Госман Йосыпов (1953—1954) • Нуретдин Мөхетдинов (1954—1955) • Сабир Камалов (1955—1957) • Мансур Мирзаәхмәтов (1957—1959) • Гариф Галимов (1959—1961) • Рахманкол Корбанов (1961—1971) • Нармаханмәди Ходайбирдеев (1971—1984) • Гайрәт Кадыйров (1984—1989) • Мирәхәт Миркасыймов (1989—1990) • Шөкерулла Мирсәетов (1990) • Ислам Кәримов (1990—1991) |  |
| Үзбәкстан премьер-министрлары | Абдулһашим Муталов (1992—1995) • Уткир Солтанов (1995—2003) • Шәүкәт Мирзияев (2003—2016) • Абдулла Арипов (2016— х. в.) | |
Генеалогия һәм некрополистика |
|---|
