Рубин Абдуллин
Рубин Кәбир улы Абдуллин (рус. Рубин Кабирович Абдуллин; 19 август 1950, Йошкар-Ола) — музыкант (оргáн), Казан дәүләт консерваториясе ректоры (1988–2021), Татарстан Республикасының (1992) һәм Россия Федерациясенең (2007) халык артисты, Россия Федерациясенең атказанган сәнгать эшлеклесе (1997), Муса Җәлил исемендәге (1988) һәм Россия Федерациясе дәүләт (2000) премияләре лауреаты. Халыкара музыка әһелләре берлеге әгъзасы. РФ органчылар берлеге рәисе. Казан консерваториясенең шәрәфле профессоры (2021).
Беренче татар органчысы[1].
Тормыш юлы
1950 елның 19 августында Мари АССР Йошкар-Ола шәһәрендә туа. Әтисе Кәбир Абдуллин — элемтә техникумы укытучысы, әнисе Саре Нури — икътисад фәннәре докторы, РФ атказанган фән эшлеклесе, Казан финанс-икътисад институты профессоры. Әнисе ягыннан карт бабасы Гази Хәбибулла (1864-1929) — Массандраның баш виноград үстерүчесе, граф Воронцов утары (Алупка шәһәре) идарәчесе булган.
«Фортепиано» белгечлеге буенча Казан дәүләт консерваториясен (профессор Э. А. Монасзон классы, 1973)[2][3], «Оргáн» белгечлеге буенча Ленинград дәүләт консерваториясен (профессор Н. И. Оксентян классы,1974)[2], Мәскәү дәүләт консерваториясе каршында ассистентура-стажировка (Л. И. Ройзман җитәкчелегендә, 1979) уза[2][4] .
Хезмәт юлы
Рубин Кәбир улы Абдуллинның тормышы Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе белән бәйләнгән: биредә ул 1969 елда хезмәткәр буларак эшли башлый, 1969–1973 елларда концертмейстер була; 1973–1975 елларда — Казан консерваториясендә махсус фортепиано кафедрасы укытучысы (1986 елдан махсус фортепиано һәм орган); 1975–1979 елларда — махсус фортепиано кафедрасы өлкән укытучысы; 1979–1992 елларда — махсус фортепиано кафедрасы доценты; 1992–1998 елларда — махсус фортепиано һәм оргáн кафедрасы профессоры[2]; 1988–2021 елларда — Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе (академия) ректоры[5]; 1998 елдан — консерваториянең оргáн, клавесин һәм арфа кафедрасы мөдире[6]; 2021 елдан — консерватория ректоры киңәшчесе[7][2].
Иҗаты
XX гасырда оргáн өчен язылган әсәрләрне, шул исәптән Татарстан композиторлары Шамил Шәрифуллин, А. Миргородский, Рәшит Кәлимуллин әсәрләрен беренче башкаручы булып тора. М. Мусоргскийның «Картинки с выставки», Нәҗип Җиһановның 5 нче симфониясеннән Largo, Фасил Әхмәтовның «Хәтер» әсәрләрен оргáн өчен үзгәртеп яза.
«Татарстан — Яңа Гасыр» ДТРК архивында 200 язмасы саклана. РФнең барлык оргáн үзәкләрендә, чит илләрдә (Бөекбритания, Алмания, Испания, Италия, Латвия, Литва, Франция, Швейцария, Швеция, Эстония, АКШ һ. б.) чыгыш ясый.
Шәкертләре арасында Бөтенроссия, халыкара конкурслар лауреатлары һәм дипломантлары – С. Бережная, Л. Камелина, А. Титов, Д. Зарецкий, Л. Лабзина, Е. Базова, Е. Бурундуковская, Д. Мееркова һ.б.
Казан консерваториясе катнашында халыкара, республикакүләм башкаручылар бәйгеләрен оештыручы.
Музыка сәнгате мәсьәләләре буенча мәкаләләр авторы, оргáн һәм фортепиано өчен әсәрләр җыентыкларын төзүче («Советский композитор» нәшрияты), Татарстан композиторларының оргáн өчен әсәрләре җыентыклары мөхәррире.
- 1968 ― беренче ялгыз концерты;
- 1970 ― Натан Рахлин белән берлектәге концерт;
- 1974 ― беренче оргáн концерты;
Аудиоязмалары
- К. Сен-Санс. Оргáн һәм оркестр өчен до минор симфониясе. Дирижер Фуат Мансуров. Казан, 1997 (CD).
- И. С. Бах. Klavierubung. III кисәк. Екатеринбург, 2000 (CD).
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
- 1988 — Муса Җәлил премиясе лауреаты;
- 1992 — Татарстан Республикасының халык артисты;
- 1997 — Россия Федерациясенең атказанган сәнгать эшлеклесе;
- 1997 — «Бәллүр пирамида» хәйрия фонды премиясе;
- 2000 — Россия Федерациясе дәүләт премиясе (иҗат төркеме эчендә) — Салих Сәйдәшев исемендәге Казан дәүләт Зур концерт залын төзегән өчен[8];
- 2003 — «Россия халыклары мирасына керткән өлеше өчен» медале;
- 2007 — Россия Федерациясенең халык артисты;
- 2014 — Марий Эл Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе[9].
- 2021 — Казан консерваториясенең шәрәфле профессоры[7].
Искәрмәләр
- ↑ Абдуллин Рубин Кәбир улы (рус.). tatarica.org. Мөрәҗәгать итү датасы: 4 декабрь 2025.
- ↑ 1 2 3 4 5 Краткий биографический справочник от А до Я. Казанская государственная консерватория (академия) им. Н. Г. Жиганова 1945—2011. Профессорско-преподавательский состав. Казань, 2011 г. — С. 7.
- ↑ Монасзон Эммануил Александрович (1927—2010). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 сентябрь 2025. Архивировано 22 февраль 2014 года.
- ↑ Мариинский театры сайтында
- ↑ Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999 — С. 8.
- ↑ Кафедра органа, клавесина и арфы. Абдуллин Рубин Кабирович. 2021 елның 13 июнь көнендә архивланган. Сайт КГК
- ↑ 1 2 В Казанской консерватории представили нового ректора. 2021 елның 13 июнь көнендә архивланган. Сайт КГК, 4.06.2021 [рус.]
- ↑ Казанская государственная консерватория - официальный сайт. kazanconservatoire.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 20 сентябрь 2025. Архивировано 19 декабрь 2010 года.
- ↑ Марийская биографическая энциклопедия-2, 2017
Әдәбият
- Галеев Б. Замечательный цикл // Советская музыка. 1981. № 9
- Шаймарданова Э. Органная культура Татарстана: Дипл. работа /Рук. В. Дулат-Алеев. — Казан. консерватория, 1997
- Морозов А. Интервью 2000—2001. Йошкар-Ола, 2001
- Татарская энциклопедия. Т.1. — Казань, 2002
- Мееркова Д. Рубин Кабирович Абдуллин. Человек, педагог, музыкант // Из педагогического опыта Казан. консерватории: Прошлое и настоящее. Вып. 2 — Казань, 2005.
- Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999 г.— С. 8. — ISBN 0-9530650-3-0
- Краткий биографический справочник от А до Я. Казанская государственная консерватория (академия) им. Н. Г. Жиганова 1945—2010. Профессорско-преподавательский состав. Казань, 2011 г. — С. 7. — ISBN 978-5-85401-136-5
Сылтамалар
- Казанская государственная консерватория - официальный сайт. kazanconservatoire.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 20 сентябрь 2025.
- Рубин Абдуллин (рус.). www.mariinsky.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 20 сентябрь 2025.
- Абдуллин, Рубин Кабирович - Большая биографическая энциклопедия. web.archive.org. Мөрәҗәгать итү датасы: 20 сентябрь 2025.
- Р.К. Абдуллин «Чиксез татарлар» сайтында
- Рубин Абдуллин: «Музыкаль белеме булу кешене бәхетле итә»
- Абдуллин Рубин Кабирович
| Элгәре: Нәҗип Җиһанов (1945―1988) |
Казан дәүләт консерваториясе ректоры 1988—2021 |
Алмашка килүче: Вадим Дулат-Алиев |