Рәшит Гыйләҗев

Рәшит Акмал улы Гыйләҗев 1951 елда ТАССРның Яшел Үзән шәһәрендә туа.

1966-1970 — ТАССРда Лениногорск музыка-сәнгать педагогика училищесында белем ала.

1981 елда И. Е. Репин исемендәге институтны (Сәнгать академиясе) тәмамлый, күренекле рәссам Е. Е. Моисеенко остаханәсе буенча. Гыйләҗев укытучыларның традицияләрен дәвам итә һәм үстерә, гражданлык пафосы белән билгеләп үтелгән реалистик әсәрләр, шул ук вакытта чынбарлыкны үзгәртә, образларын тере тормыш хисе белән тулыландыра. Өч меңнән артык рәсем сәнгате әсәрләре авторы, ул иҗади активлыгы һәм сәнгатьтә шәхсилеге белән аерылып тора.

1981-1984 - А. И. Герцен исемендәге Дәүләт педагогика институтында рәсем сәнгате укытучысы.

1982-1986 - СССР Рәссамнар берлегенең Ленинград бүлеге иҗат остаханәсендә эшли.

1983, 1986, 1989 - «Горячий Ключ» иҗат йортының иҗади төркемендә эшли.

1985, 1998 - «Академическая дача» иҗат йортында эшли, Калининград (Тверь) өлкәсе.

1988 - СССР Рәссамнар берлегенең Ленинград бүлеге рәсем сәнгате секциясенә керә.

1990 - «Паланга» иҗат йортында эшли, Литва.

1990 - «Гурзуф» иҗат йортында эшли.

1991-1997 - Франциягә (Париж, Жеверни, Нант, Сен-Мишель, Онфлер, Марсель, Кассис, Экс) иҗади сәфәрләр.

1994 - Германия, Австрия, Италия шәһәрләре буенча сәяхәтләр.

1995-1996 - "Гали" мәчете интерьерларын һәм экстерьерын бизәү өстендә эш, Баулы.

1997 - Испаниягә (Тенерифе) иҗади сәфәр.

Рәссам үзенең матур стилен булдыра алды, ул аның музейларында, Россия, Татарстан һәм чит илләрдәге шәхси коллекцияләрендә булган полотналарында таныта. Яраткан җылы Татарстан һәм яңгырлы Петербург, Гыйләҗевнең икенче ватаны - рәссамда үзенең нәзакәтле сәнгатен тапкан.

Портретларда, натюрмортларда, пейзажларда, интерьерларда, монументаль рәсемнәрдә иҗат ителгән Рәшит Гыйләҗев образлары дөньясы – ул якты, яшәүне раслый торган, югары рухилык дөньясы, онытылмаслык тәэсирләр калдыра. Аның беренче шәхси күргәзмәсе 1986 елда СССР Рәссамнар берлегенең Ленинград бүлегендә була.

1995 елдан башлап Гыйләҗевлар Мәскәү, Санкт-Петербург, Тосно, Казан, Яр Чаллы, Әлмәт, Яшел Үзән, Баулы һәм чит илләрдә 30 шәхси күргәзмә оештыра.

2009 елдан Васильевский утравындагы фатир-галереяда Гыйләҗовлар гаиләсе оештырган «Гилязовские четверги» («Гыйләҗев пәнҗешәмбеләре») исемле иҗади кичәләр уза. Аларны рәссам Рәшит Гыйләҗев, аның хатыны — шагыйрә Хәлидә Гыйләҗева һәм уллары — фотограф Руслан Гыйләҗев үткәрә^[1].

Картиналар белән бизәлгән бу киңлек шагыйрьләрне, музыкантларны, рәссамнарны, шулай ук галимнәрне һәм журналистларны бергә җыя. Һәр кичәне Хәлидә Гыйләҗева ача: аның шигырьләрне сәнгатьле итеп укуы чараның гомуми рухын билгели һәм галереяның иҗади мохите белән камил рәвештә үрелеп китә^[2].

• 2000 елның 20 октябрендә Татарстан Республикасы Президенты М. Ш. Шәймиев сынлы сәнгать өлкәсендәге казанышлары өчен рәссам, Россия Рәссамнар берлеге әгъзасы Гыйләҗев Рәшит Акмал улына "Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе" дигән мактаулы исем бирә.
• Ике бөек, дустанә шәһәрләрнең юбилейларына - Санкт-Петербургның 300 еллыгына һәм Казанга нигез салынуның 1000 еллыгына ТР атказанган сәнгать эшлеклесе иҗаты турында "Рәшит Гыйләҗев" альбомы чыгарыла.
• 2022 елда Татарстан Республикасы Президенты Р. Н. Миңнеханов карары нигезендә, «Европа-Азия» Халыкара гуманитар академиясенең мактаулы әгъзасы, Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе Рәшит Гыйләҗевка «Татарстан Республикасының халык рәссамы» дигән мактаулы исем бирелә ― сынлы сәнгать үсешенә керткән зур өлеше һәм күпьеллык нәтиҗәле эшчәнлеге өчен^[3].