Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Уфа дәүләт авиация техник университеты

УФфа дәүләт авиация техник университеты УДАТУ (баш. Өфө дәүләт авиация техник университеты (ӨДАТУ); рус. Уфимский государственный авиационный технический университет (УГАТУ)) — Россиянең тарихи федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесе, Уфа шәһәрендәге югары техник уку йорты[1][2]. Ленин ордены белән бүләкләнгән (1982).

2022 елда Башкорт дәүләт университеты белән берләштерелә һәм Уфа фән һәм технологияләр университеты составына керә[3].

Тасвирлама

Университет 61 белгечлек һәм 25 юнәлеш буенча авиация һәм ракета-галәм техникасы, автоматика һәм идарә итү, икътисад, машина төзелеше һәм металл эшкәртү, приборлар төзелеше, электрон техника, радиотехника  [рус.] (тат. һәм элемтә, электромеханика, электр энергетикасы, гамәли математика, мәгълүмат һәм исәпләү техникасы, яшәеш эшчәнлеге куркынычсызлыгы өлкәсендә белгечләр әзерләүне гамәлгә ашыра.

УДАТУ Башкортстанда хәрби-техник белем бирү институтында өч юнәлеш буенча: кадрдагы офицерлар, запастагы офицерлар һәм солдатлар әзерләү алып барган бердәнбер югары уку йорты була[4][5]. Университет каршында Уфа авиация техникумы эшли. Университет «Вестник УГАТУ» фәнни журналын[6][7] һәм «Авиатор» газетасын нәшер итә.

Университет территориясендә МиГ-19П самолет урнаштырылган, 9 нчы корпус алдында — Ю. А. Гагарин бюсты куелган.

undefined

Тарихы

УДАТУның тарихи тамырлары XIX гасырга барып тоташа: ул 1907 елда Новочеркасскка күчерелгән Варшава политехника институты белән бәйле[8].

1932 елда Рыбинск авиация институты төзелә, аның базасы булып Новочеркасск авиация институты филиалы хезмәт итә[9].

1941 елның көзендә Рыбинск авиация институты китапханәсе белән бергә Уфага эвакуацияләнә һәм 1942 елда аның нигезендә Серго Орджоникидзе исемендәге Уфа авиация институты (УАИ) барлыкка килә[10] (1955 елда Рыбинскидагы институт яңадан торгызыла).

1982 елда квалификацияле белгечләр әзерләүдә һәм фәнни тикшеренүләрне үстерүдәге казанышлары өчен УАИ Ленин ордены белән бүләкләнә[11].

1992 елда УАИ техник университет статусын ала[12].

2011 елда югары уку йорты «Уфа дәүләт авиация техник университеты» федераль дәүләт бюджет югары һөнәри белем бирү учреждениесе исемен ала[13]. 2016 елда «Уфа дәүләт авиация техник университеты» федераль дәүләт бюджет югары белем бирү учреждениесе дип атала башлый[14].

2021 елда Башкортстан җитәкчелеге УДАТУны Башкорт дәүләт университеты белән берләштерергә була[15][16][17][18].

2022 елның 8 июлендә БашДУ һәм УДАТУны берләштерү юлы белән Уфа фән һәм технологияләр университеты төзелә, процесс шул елның 1 ноябрендә тәмамлана.

Структурасы

Институтлар һәм факультетлар
  • Авиация технологияләре һәм материаллары институты;
  • Хәрби-техник белем бирү институты;
  • Икътисад һәм идарә итү институты;
  • УМТБ (УМПО) каршындагы кичке факультет;
  • Авиация двигательләре, энергетика һәм транспорт факультеты;
  • Авионика, энергетика һәм инфокоммуникацияләр факультеты;
  • Гадәттән тыш хәлләрдә саклану факультеты;
  • Информатика һәм робототехника факультеты.
Филиаллар
  • Ишембай шәһәрендәге УДАТУ филиалы;
  • Кумертау шәһәрендәге УДАТУ филиалы;
  • Уфа авиация техникумы.
undefined

УДАТУ-САТ

Төп мәкалә: УДАТУ-САТ  [рус.] (тат.

Университет микроспутниклар җибәрү программасында катнаша.

Рейтинглар

2014 елда «Эксперт РА» агентлыгы югары уку йортын Бәйсез Дәүләтләр Берлегенең иң яхшы югары уку йортлары исемлегенә кертә, УДАТУга «Е» рейтинг классы бирелә.

2020 елда Round University Ranking рейтингында[19] УДАТУ Россия Федерациясе буенча 37 нче урынны ала.

Җитәкчелек

РАИ директорлары

  • 1932—1933 — Семён Абрамович Фрейман[20];
  • 1933—1935 — Николай Иванович Душинов[21][20];
  • 1935—1936 — Зиновий Григорьевич Гординский[22][20];
  • 1936—1939 — Владимир Антонович Гогосов;
  • 1939—1942 — Иван Павлович Емелин[23];

УАИ директорлары

  • 1942—1944 — Александр Филиппович Гусаров[24];
  • 1944—1961 — Иван Павлович Емелин[1][23];

УАИ һәм УДАТУ ректорлары

  • 1961—1992 — Рифат Рәхмәтулла улы Мәүлүтов;
  • 1992—2003 — Салават Таһир улы Кусимов;
  • 2003—2014 — Морат Бакый улы Гөзәйерев;
  • 2014—2015 — Александр Николаевич Дегтярёв (ректор вазифасын башкаручы);
  • 2015—2019 — Николай Константинович Криони[25];
  • 2019—2022 — Сергей Владимирович Новиков[26][27][28].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 Авиационный технический институт. bashenc.online. Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026. Архивировано 22 октябрь 2021 года.
  2. ↑ Авиационный технический университет. bashenc.online. Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026. Архивировано 22 октябрь 2021 года.
  3. ↑ На базе БашГУ и УГАТУ создан Уфимский университет науки и технологий (рус.). РБК. Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026.
  4. ↑ Подготовка в военном учебном центре УГАТУ засчитывается как служба в армии (рус.). ufa.aif.ru (3 июнь 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026. Архивировано 22 октябрь 2021 года.
  5. ↑ УГАТУ продолжит подготовку военных кадров. www.bashinform.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026. Архивировано 22 октябрь 2021 года.
  6. ↑ “Вестник УГАТУ”. bashenc.online. Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026. Архивировано 22 октябрь 2021 года.
  7. ↑ eLIBRARY.RU - Журнал "Вестник Уфимского государственного авиационного технического университета". www.elibrary.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026.
  8. ↑ С юбилеем, альма-матер! ugatu.su. Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026.
  9. ↑ Приказ Главного управления авиационной промышленности НКТП от 11 июля 1932 г. № 368
  10. ↑ Приказ Народного комиссара авиационной промышленности СССР от 10 октября 1942 года № 403
  11. ↑ Указ Президиума Верховного Совета СССР от 30 июня 1982 г. № 7436-Х
  12. ↑ Приказ министра науки, высшей школы и технической политики Российской Федерации от 24 декабря 1992 года № 1133
  13. ↑ Приказ Министерства образования и науки Российской Федерации от 3 мая 2011 г. № 1578
  14. ↑ Приказ Министерства образования и науки Российской Федерации О федеральном государственном бюджетном учреждении высшего профессионального образования "Уфимский государственный авиационный технический университет" от 18 марта 2016 г. № 229. ugatu.su. Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026.
  15. ↑ Радий Хабиров объяснил необходимость объединения БашГУ и УГАТУ (рус.). РБК. Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026. Архивировано 22 октябрь 2021 года.
  16. ↑ Ученые УГАТУ смоделировали объединение вузов (рус.). www.kommersant.ru (23 март 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026. Архивировано 22 октябрь 2021 года.
  17. ↑ Названа причина объединения в один вуз именно УГАТУ и БашГУ. www.bashinform.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026. Архивировано 22 октябрь 2021 года.
  18. ↑ Владислав Казанцев. Власти Башкирии раскрыли название вуза, который объединит БашГУ и УГАТУ (рус.). ufa.kp.ru (18 август 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026. Архивировано 22 октябрь 2021 года.
  19. ↑ Countries Rankings. Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026.
  20. ↑ 1 2 3 Филимонов М. Первые директора // Авиатор. — Уфа: РИК УГАТУ, 2017. — 16 ноября (№ 41–42 (2042–2043)). — С. 4. Архивировано 22 октябрь 2021 года.
  21. ↑ Александр Григорьевич Козлов. Магадан: история возникновения и развития =: Magadan: the history of development. — Магаadan: Сев.-вост. комплекс. науч.-исслед. ин-т ДВО РАН, 2002.
  22. ↑ Личное дело: Гординский Зиновий Григорьевич. Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026.
  23. ↑ 1 2 Емелин Иван Павлович. history.mai.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026. Архивировано 21 октябрь 2021 года.
  24. ↑ Гусаров Александр Филиппович. history.mai.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026. Архивировано 21 октябрь 2021 года.
  25. ↑ В УГАТУ избрали нового ректора. Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026.
  26. ↑ УГАТУ возглавит экс-министр экономического развития Башкирии (рус.). Башинформ (22 август 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026.
  27. ↑ Сергей Новиков избрался ректором УГАТУ (рус.). Коммерсантъ (7 июль 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026. Архивировано 7 июль 2020 года.
  28. ↑ Ректором УГАТУ избран Сергей Новиков (рус.) (7 июль 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 7 апрель 2026.

Әдәбият

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр