Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Дүртөйле

Бу терминның башка аңлатмалары да бар, аларны карау өчен Дүртөйле (мәгънәләр) битенә күчегез.

Дүртөйле (баш. Дүртөйлө, рус. Дюртюли, чир. Дöртыльö) шәһәре — Башкортостанның Дүртөйле районы үзәге. 2009 елның 1 гыйнварына 31899 кеше яши.[1] Агыйдел елгасы буена урнашкан

Тарихи мәгълүматлар

Дүртөйле торак урыны буларак беренче кат 1795 елда искә алына. Биредә ул вакытта Трапезников, Дьяконов, ике Чистяков яшиләр. Дүрт йорттан торган авылга якын-тирәдәге татарлар «Дүртөйле» дип ат кушканнар.

19 гасыр уртасында, уңайлы, Агыйдел суы өстендә урнашканга күрә Дүртөйле үсеп китә һәм су юлы белән йөкләрне ташу ноктасына әйләнә. Совет чорында район үзәге булып китә. Аның чикләре Татарстанга терәлә, 1935 елда Илеш районы җирләре бүлеп чыгарыла. 1964 елдан — штп, 1989 елдан — шәһәр.

Атаклы кешеләр

Социаль тармак

Шәһәрдә 6 тулы урта мәктәп, шул исәптән өч гимназия. 2005 елда, җирле халыкның мәнфәгатьләре белән исәпләшмичә, Дүртөйледә 260 урынга исәпләнгән интернат төрендәге Башкорт гимназиясе ачыла.

Тарих-төбәкне өйрәнү музее, 3 китапханә, 4 хастаханә, «Агыйдел» санаторий-профилакторие, «Венеция» санаторий-профилакторие, «Акчарлак»балалар җәйләве.[2]

Икътисад

Җирле сәнәгать авыл хуҗалыгы чималын, нефть чыгару, төзелеш материаллары җитештерүгә, табигый газны кууга корылган.

Матбугат

“Юлдаш” иҗтимагый-сәяси газеты. Татар һәм рус телләрендә чыга.[3] Җирле телевизия (МАУ ДЮРТЮЛИ — ТВ РБ) татар, башкорт һәм рус теләрендә тапшырулар әзерли.

Демография

Халык саны
1939[4]1959[5]1970[6]1979[7]1989[8]1992[4]1996[4]
4500↗4594↗14 264↗19 646↗25 264↗27 100↗29 700
1998[4]2000[4]2001[4]2002[5]2003[4]2005[4]2006[4]
↗30 200↗30 600→30 600↘29 984↗30 000↗30 400↗30 700
2007[4]2008[9]2009[10]2010[11]2011[4]2012[12]2013[13]
↗31 000↗31 665↘31 403↘31 274↗31 300↘31 217↘31 152
2014[14]2015[15]2016[16]2017[17]1 гый 2018[18]2019[19]2020[20]
→31 152↘30 943↗30 986↘30 858↗30 969↘30 912↗31 021
2021[21]
↗31 185

Милли состав: күпчелеге татарлар (26 мең), азмы-күпме күләмдә руслар (2900 кеше), чирмешләр (480 кеше). Башкортлар юк. Татар теле өстенлек итә.

Файл:Мирас (Дүртөйле).jpg
«Мирас» мәчете
Файл:Дүртөйле чиркәве.jpg
Бөек Василий чиркәве

Дин

Ислам
Христианлык

Искәрмәләр

  1. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel 2016 елның 4 март көнендә архивланган..
  2. ↑ архив күчермәсе, archived from the original on 2011-06-12, retrieved 2011-05-28 
  3. ↑ "Юлдаш" газеты, archived from the original on 2011-03-18, retrieved 2011-05-28 
  4. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 http://www.mojgorod.ru/r_bashkortst/djurtjuli/
  5. ↑ 1 2 Население Башкортостана:XIX-XXI века: статистический сборник. — 2008. — С. 448.
  6. ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php
  7. ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php
  8. ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg2.php
  9. ↑ http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/88ec76804db875b29208d3356f373569/4+%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D0%BB.pdf
  10. ↑ http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls
  11. ↑ http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/Численность+населения+по+населенным+пунктам+Республики+Башкортостан.pdf
  12. ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2012/bul_dr/mun_obr2012.rar
  13. ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2013/bul_dr/mun_obr2013.rar
  14. ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2014/bul_dr/mun_obr2014.rar
  15. ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2015/bul_dr/mun_obr2015.rar
  16. ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2016/bul_dr/mun_obr2016.rar
  17. ↑ https://web.archive.org/web/20170731141731/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2017/bul_dr/mun_obr2017.rar
  18. ↑ 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года — Федераль дәүләт статистикасы хезмәте.
  19. ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2019/bul_dr/mun_obr2019.rar
  20. ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/CcG8qBhP/mun_obr2020.rar
  21. ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx

Сылтамалар

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр