Волгоград

РУВИКИ — интернет-энциклопедия мәгълүматы
Волгоград
рус. Волгоград
Байрак[d]
Flag of Volgograd.svgCoat of arms of Volgograd city.svg
Монда җирләнгәннәр төркеме Категория:Похороненные в Волгограде[d]
Нигезләүче Засекин, Григорий Осипович[d], Роман Васильевич Алферьев[d] и Иван Афанасьевич Нащокин[d]
Почта индексы 400001–400138
... хөрмәтенә аталган Идел
КЛАДР коды 3400000100000
Хөкүмәт башлыгы Андрей Владимирович Косолапов[d]
Беренче язма телгә алу 1579
Рәсми исем рус. Волгоград
Мәйдан
  • 859 км²
Бүләкләр
Файл:Volgograd Montage 2016.png
Административ үзәк булып тора Волгоград өлкәсе и Городской округ город Волгоград[d][1]
Феноменның икътисады экономика Волгограда[d]
Сәгать поясы UTC+04:00 и UTC+03:00
Дәүләт
Кардәш шәһәр Ковентри[2][3], Острава, Кеми[d][3][4], Льеж[3][5], Дижон[3][6], Торино[3], Порт-Саид[d][3], Чинай[3], Хиросима[3], Райниккендорф[d], Хемниц[3][7], Русе[d][3], Гирин[d][3], Крушеватс[3], Тирасполь[8], Плоньск[d][3], Сандански[d], Орландо, Олевано-Романо[3], Кливленд[3], Торонто, Чыңду[9][3], Ереван[3][10], Измир[11][3], Ортона[3], Көлн[3][12], Күстәнҗә, Цюйцзин[d][3] и Киев[13][14]
Рәсми веб-сайт volgadmin.ru(рус.)
Административ-территориаль берәмлек Городской округ город Волгоград[d][1]
Халык саны
Демоним volgogradenc, volgogradenca, волгоградец, волгоградка, волгоградцы, валгаградзец, валгаградка и валгаградцы
Җирле телефон коды 8442
Административ бүленеше Волгоградның Трактор заводы районы, Волгоградның Кызыл Октябрь районы, Волгоградның Үзәк районы, Волгоградның Дзержинский районы, Волгоградның Ворошилов районы, Волгоградның Совет районы, Волгоградның Киров районы и Волгоградның Кызыл Армия районы
Файл:Volgograd Montage 2016.png
Нигезләнү датасы 1589
Шәрәфле ватандашлар төркеме Категория:Почётные граждане Волгограда[d]
Мирас статусы Россиянең мәдәни мирас объекты[d]
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Идел
Яклаучы изге Александр Невский
Объектның күренешләре өчен төркем Category:Views of Volgograd[d]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 80 метр
Логотип РУВИКИ.Медиа Волгоград РУВИКИ.Медиада

Волгогра́д яки Сарысу (Европа өлешенең көньяк-көнчыгышында урнашкан шәһәр, Волгоград өлкәсенең үзәге.

География

Шәһәр Идел елгасының уң яры ~60 километрга буйлап сузылган, Мәскәүдән 961 километр көньяк-көнчыгыштарак урнашкан.

Волгоградтан эре шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)
Воронеж ~ 582 км
Тамбов ~ 519 км
Сарытау ~ 389 км
Камышлы ~ 195 км
Казахстан байрагы Җаек ~ 836 км
Ырынбур ~ 1114 км
Украина байрагыЛуганск ~ 533 км
Каменск-Шахтинский ~ 378 км
Җилләр розасы
Волгодонск ~ 308 км
Ростов-на-Дону ~ 492 км
Әлиста ~301 км Әстерхан ~ 436 км

Сәгать поясы

Map of Russia - Moscow time zone.svg

Вологоград һәм Волгоград өлкәсе халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +3:00 гә тигез.

Климат

Волгоград климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 12,0 14,0 21,4 29,3 37,7 40,1 40,9 41,1 38,8 31,5 18,9 11,5 41,1
Уртача максимум, °C −3,5 −3,3 3,3 14,5 21,4 26,4 29,3 28,1 21,3 12,7 3,4 −2 12,6
Уртача температура, °C −6,3 −6,7 −0,5 9,2 15,9 20,9 23,5 22,3 15,6 8,0 0,3 −4,8 8,1
Уртача минимум, °C −9,2 −9,9 −4 4,1 10,1 15,0 17,5 16,2 10,3 3,9 −2,5 −7,6 3,7
Абсолют минимум, °C −32,6 −32,1 −27,8 −10,1 −2,6 0,0 7,0 2,8 −3 −12 −23,9 −30,5 −32,6
Явым-төшем нормасы, мм 28 23 20 24 41 39 36 28 25 25 26 32 347
Чыганак: Погода и Климат

Тарих

Идел буе Болгары чоры

Төрки чыганаклар буенча Идел буе Болгары дәверендә бу урында сәүдә ноктасы Сарысу шәһәрчеге (кайбер чыганак буенча Сары Тиен (Сары Чин), болгарлар кайбер очракта тиен тире - тәңкә буларак кулланган) салынган. Идел буе Болгары һәм Шәрекъ - Фарсы иле, Бохара әмирлеге - арасында сәүдә иткән өчен фактория шәһәрчеге булып торган. Татар халык иҗатында борынгы исеме калган:

«Болгар иленең кызлары» җырыннан

…Иш суыннан билән ага

Сары-чингә, Итилгә,

Газиз башын хур була икән

Ялгыз калсаң чит илдә.

Алтын Урда чоры

Алтын Урда чорында Сарысу шәһәре сәүдә-хәрби ныгытмасы булып торган.

14 гасырда Алтын Урда бәкләрибәге Мамай кирмән янындагы калкулыкта каравыл ныгытмасына нигез салган. Бер риваять буенча бу курганда бәкләрибәк Мамай алтыннан коелган киемнәрендә күмелгән. Ләкин Мамайның чын кабере Кырымда табылган.

Мамай салган ныгытмасы булганга күрә Мамай курганы аталган, биредә бик канкойгыч сугышлар узган: Аксак Тимер һөҗүме һәм Сталинград сугышы.

Аксак Тимер Алтын Урдага һөҗүм иткәннән соң 1391-1395 елларда татар Сарысу шәһәренә зур зыян китергән, күп биналар җимерелгән иде.

Россия патшалыгы чоры

1589 елда татар Сарысу шәһәре рус гаскәре буйсындырган, һәм русча Сарысу - "Царицын" әйтелеше башланган.

Ватандашлар сугышы

Июльдә, Урал казаклары белән берләшү өчен, Дон гаскәре Царицынны алырга омтыла. Көньяк фронтка туплады. 24 сентябрьгә совет гаскәрләре казакларның Воронең-Пововрино юнәлешендә һөҗүмен туктаталар, ә Царицын юнәлешендә Красновның гаскәрләрне Дон артына чигендерә.

Совет чоры

1589 елдан 1925 елга кадәр шәһәр Цари́цын (Сарысу) исемен, ә 1925 елдан 1961 елга кадәр Сталингра́д исемен йөртә. 1942-1943 елларда барган Сталинград сугышы дөнья тарихында зур роль уйнаган, Икенче бөтендөнья сугышы иң зур хәрби-сәяси вакыйгасы.

1961 елда Волгоград исеме кушыла.

Эчке бүленеш

  1. Трактор заводы районы
  2. Кызыл Октябрь районы
  3. Үзәк районы
  4. Дзержинский районы
  5. Ворошилов районы
  6. Совет районы
  7. Киров районы
  8. Кызыл Армия районы

Халык

1811[16] 1840[17] 1856[16] 1863[16] 1897[18] 1913[16] 1926[16] 1931[16] 1939[16] 1959[19] 1970[20] 1979[21] 1989[22] 2002[23] 2010[24]
~3 800 4 605 ~7 200 ~8 400 55 186 ~100 800 ~153 500 ~304 100 ~445 000 593 844 817 647 928 692 998 894 1 011 417 1 021 244

Милли состав

Милләт 2002[25] 2010[26]
руслар 91,2% 92,3%
әрмәннәр 1,5% 1,5%
украиннар 1,8% 1,2%
татарлар 1,1% 1,0%

Волгоград агломерациясе

Волгоград агломерациясе — Көньяк федераль округы халкының ~10% өлеше, Волгоград өлкәсе халкының ~55% өлеше). Агломерация составына Волгоград, Волжский, Краснослободск шәһәрләре, Городище, Светлый Яр, Средняя Ахтуба штб-лары керәләр.

Волгоград бүген

Идел буендагы шәһәр, порт. Ватан ана монументы Волгоград шәһәрендә урнашкан.

Мәгариф

Кардәш шәһәрләр

Татар матбугаты

Шәхесләр

Шулай ук карагыз

Сылтамалар

Искәрмәләр

  1. 1,0 1,1 1,2 ОКТМО. 185/2016. Южный ФО
  2. https://www.coventry.gov.uk/directory_record/6224/volgograd_russia/category/732/europe
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 3,16 3,17 3,18 3,19 3,20 http://www.volgadmin.ru/d/about/TwinCities
  4. https://www.kemi.fi/kaupunki-ja-hallinto/suuri-pieni-kaupunki/kansainvalinen-toiminta-ja-yhteistyo/
  5. https://www.liege.be/fr/vie-communale/services-communaux/international/jumelages-et-partenaires/volgograd-volgograd-russie
  6. https://www.dijon.fr/Dijon-Capitale/Ville-internationale/Villes-partenaires
  7. https://www.chemnitz.de/chemnitz/de/unsere-stadt/chemnitz-international/partnerstaedte/wolgograd/index.html
  8. http://www.volgadmin.ru/d/about/PartnerCities
  9. https://www.gochengdu.cn/news/our-sister-cities/sister-cities-of-chengdu/volgograd-russia--a425.html?xcSID=04j06l2e0bo8q3o2mh7ud63pm2
  10. https://www.yerevan.am/en/partner/sister-cities/
  11. https://www.izmir.bel.tr/tr/KardesKentler/62
  12. https://www.stadt-koeln.de/politik-und-verwaltung/internationales/staedtepartnerschaften/wolgograd-russland
  13. https://kievcity.gov.ua/news/205.html
  14. http://consultant.parus.ua/?doc=0A10E557DA
  15. https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Сhisl_MO_01-01-2024.xlsx
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 16,5 16,6 http://www.mojgorod.ru/volgorad_obl/volgograd/
  17. Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840
  18. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1352
  19. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  20. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  21. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  22. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  23. 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  24. Чыганакка җибәрү хатасы: Неверный тег <ref>; для сносок gks.ru не указан текст
  25. 2002 ел сан алу базасы, archived from the original on 2015-09-15, retrieved 2013-03-07 
  26. 4. НАСЕЛЕНИЕ ПО НАЦИОНАЛЬНОСТИ ИВЛАДЕНИЮ РУССКИМ ЯЗЫКОМ ПО МУНИЦИПАЛЬНЫМ ОБРАЗОВАНИЯМ ВОЛГОГРАДСКОЙ ОБЛАСТИ (PDF), archived from the original (PDF) on 2014-01-12, retrieved 2013-11-28 
  27. Griffin, Mary Coventry's twin towns. Coventry Telegraph (2 август 2011). Дата обращения: 6 август 2013. Архивировано 6 август 2013 года.
  28. Coventry - Twin towns and cities. Coventry City Council.. Дата обращения: 6 август 2013. Архивировано 14 апрель 2013 года.
  29. Pessotto, Lorenzo International Affairs - Twinnings and Agreements. International Affairs Service in cooperation with Servizio Telematico Pubblico. City of Torino. Дата обращения: 6 август 2013. Архивировано 18 июнь 2013 года.
  30. 広島市の姉妹・友好都市. City.hiroshima.jp. Дата обращения: 17 июль 2009. Архивировано 7 июнь 2009 года.
  31. Sister Cities International (SCI). Sister-cities.org. Дата обращения: 21 апрель 2013. Архивировано 13 июнь 2015 года.
  32. Yerevan - Partner Cities. Yerevan Municipality Official Website. © 2005—2013 www.yerevan.am. Дата обращения: 4 ноябрь 2013. Архивировано 5 ноябрь 2013 года.
  33. МЕЖДУНАРОДНО СЪТРУДНИЧЕСТВО НА ОБЩИНА РУСЕ - Побратимени градове(неопр.). Община Русе [Municipality Ruse]. Дата обращения: 12 август 2013. Архивировано 5 август 2013 года.
  34. Executive power of Baku city