Казахстан

РУВИКИ — интернет-энциклопедия мәгълүматы
Казахстан
каз. Қазақстан Республикасы
каз. Қазақстан
Байрак[d]Илтамга[d]
Flag of Kazakhstan.svgEmblem of Kazakhstan latin.svg
Тема җәгърафиясе география Казахстана[d]
Һәштәге Kazakhstan
Административ бүленеше Астана, Алматы, Акмола өлкәсе, Актүбә өлкәсе, Алматы өлкәсе, Атырау өлкәсе, Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе, Җамбыл өлкәсе, Караганды өлкәсе, Костанай өлкәсе, Кызылурда өлкәсе, Маңгыстау өлкәсе, Төньяк Казакъстан өлкәсе, Павлодар өлкәсе, Көнбатыш Казакъстан өлкәсе, Төркестан өлкәсе, Чимкәнт һәм Байкоңгыр
Тимер юл хәрәкәте ягы уң[d]
... хөрмәтенә аталган казакълар
Кулланылган тел казакъ теле, рус теле, уйгыр теле һәм Дунган теле
Демоним kasachisch, Kasache, Kasachin, Kazakhstani, kazah, Kazakh, Kazakstanano, kazaĥo, Kazakistänan, كازاخستاني, كازاخستانية, كازاخستانيون, казахстанцы, казахстанец, казахстанка, קזחי, קזחית, kazahi, kazah, kazahă, কাজাখ/কাজাকিস্তানী, kazako, kazaka, kazaki, kazake, cazac, kazaquistanín, kazaquistanina, kazakh, қазоқ, kazajo, Kazakhstanaise[1], Kazakhstanais[1], kazaki, kazaka, kazake һәм kazako
Гимн Казакъстан гимны
Илнең GS1 коды 487
BTI Status Index 5,48[2], 5,53[2], 5,24[2], 5,13[2], 5,05[2], 4,88[2], 4,7[2] һәм 4,91[2][3]
Илнең телефон коды +7[4]
Харита сурәте
Inequality-adjusted Human Development Index 0,755[5]
Гадәттән тыш хәлләрдә ярдәм телефоны 112[d], 101[d][6], 102[d][6] һәм Q25648811?[6]
Иң төньяк ноктасы 55°26′ т. к. 68°58′ кч. о.
Минималь температура −57 °C[7]
Джини коэффициенты 27,8[8]
Электр аергычы төре EuroplugSchuko[d][9]
Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы Казахстанның Премьер-министры[d]
Кышкы күренеше
Ил башлыгы Касыйм-Җумарт Тукаев
Дипломатик мөнәсәбәтләр Алмания, Украина, Согуд Гарәбстаны, Кытай, Сербия, Бөекбритания, Белоруссия, Гөрҗистан, Канада, Дания, Үзбәкстан, Төркия, Аурупа Берлеге, Малайзия, PK, Кытай Җөмһүрияте, Мексика, Америка Кушма Штатлары, Көньяк Корея, Россия, Әзербайҗан, Әрмәнстан, Греция, Һиндстан, Иран, Баңладеш, Корея Халык Демократик Республикасы[10] һәм Маҗарстан
Кыскача исем 🇰🇿 һәм Казахстан
Иң түбән ноктасы Карагие[d]
Рәсми веб-сайт gov.kz(казакъ)(рус.)(ингл.)
Идарә итү формасы президент җөмһүрияте[11]
Дәүләт Flag of Kazakhstan.svg Казакъстан
Эшсезлек дәрәҗәсе 4 ± 1 процент[12]
Нигезләнү датасы 1991[13]
Канунбирү органы Казакъстан парламенты[d]
Никахка керү яше 18 яшь һәм 17 яшь
Гомер озынлыгы 72,3 ел[14]
Акча берәмлеге Казакъстан тәңкәсе
Дөнья кисәге Европа[15] һәм Азия
Монда җирләнгәннәр төркеме [d]
Диңгездәге идентификацияләү номеры 436
Башкала Астана
Алыштырган Казакъ Cовет Социалистик Республикаcы
Тулаем туулар коэффициенты 2,74[16]
Башкарма хакимият Правительство Казахстана[d]
Илнең мобиль коды 401
Ачык мәгълүматлар порталы Q97062138?
Халыкара префикс 8
Халык саны 19 002 586 (2021)[17]
Иң көньяк ноктасы 40°34′08″ т. к. 68°35′01″ кч. о.
Хөкүмәт башлыгы Әлихан Смаилов
Рәсми исем Қазақстан Республикасы, Республика Казахстан, Казахстан, Қазақстан, قازاقىستان һәм la République du Kazakhstan[1]
Бу якта төшерелгән фильмнар төркеме Q7522344?
Кеше потенциалы үсеше индексы 0,811[18]
Мәйдан 2 724 900 км²
Челтәр көчәнеше 220 вольт[9]
Дәүләт башлыгы вазыйфасы президент Республики Казахстан[d]
Нәрсә белән чиктәш Төрекмәнстан, Кытай, Кыргызстан, Үзбәкстан һәм Россия
Әгъзалык Центрально-Азиатское сотрудничествоХалыкара реконструкция һәм үсеш банкыХалыкара үсеш ассоциациясеХалыкара финанс корпорациясеИнвестицияләр иминлеген гарантияләү буенча күпъяклы агентлыкИнвестицион бәхәсләрне хәл итү буенча халыкара үзәкАзия үсеш банкыГруппа ядерных поставщиковХимик коралларны тыю оешмасыGroup on Earth ObservationsХалыкара телекоммуникацияләр берегеХалыкара гражданнар иминлеген саклау оешмасыОрганизация Договора о коллективной безопасностиЗона свободной торговли СНГ[d] һәм Төрки шура
Геомәгълүматлар Data:Kazakhstan.map
Үзәк банкы Казакъстан Җөмһүрияте милли банкы[d]
Happy Planet Index score 38,6[32]
Сәгать поясы UTC+05:00
Феноменның икътисады экономика Казахстана[d]
Мәктәптә укымаган балалар саны 24 659[33]
Табигый-георафик объект эчендә урнашкан Урта Азия
Шигарь тексты El meu Kazakhstan һәм Менің Қазақстаным
Кардәш шәһәр Тойота
Иң көнчыгыш ноктасы 49°13′51″ т. к. 87°18′54″ кч. о.
Мәдәният культура Казахстана[d]
Феноменның демографиясе Население Казахстана[d]
Өстәлгән кыйммәт салымы күләме 12 процент
Автомобил хәрәкәте ягы уң[d][34]
BTI Governance Index 4,15[2], 4,71[2], 4,72[2], 4,67[2], 4,27[2], 4,41[2] һәм 4,56[2][3]
Демократия индексы 3,14[35]
Шәрәфле ватандашлар төркеме [d]
Рәсми тел казакъ теле[36][37][38] һәм рус теле[39][40]
Иң көнбатыш ноктасы 48°26′01″ т. к. 46°29′40″ кч. о.
Иң югары ноктасы Хан Тәңре
Югары дәрәҗәле Интернет домены .қаз[d][41]
Commons-logo.svg Казахстан РУВИКИ.Медиада

Казакъстан Җөмһүрияте (Казакъстан; каз. Qazaqstan Respýblıkasy, Қазақстан Республикасы; [qɑzɑqˈstɑn]) — күбесенчә Азиядә урнашкан дәүләт. Россия, Кытай, Кыргызстан, Үзбәкстан, Төрекмәнстан илләре белән чиктәш.

1997 елда Казакъстан башкаласы илнең көньягында урнашылган Алматыдан, исемен Астанага үзгәртелгән, үзәгендәге Акмола шәһәренә күчте. Башкала күчерүенең сәбәпләре арасында киләчәктә Алматыда җир тетрәү көтелүе иде. Моннан тыш, Нурсолтанда күбрәк казаклар яшәсә, Алматыда исә русларның өлеше зур.

Җәгъpафия

Казакъстан — Азия һәм Яypyпa чигендә урнашкан трансконтиненталь дәүләт; территориянең күпчелеге Азиядә урнашкан.

Кырый ноктлалар

Рельеф

Казакъстанның территориясен күбесенчә чүлләр (36 %) һәм ярымчүлләр (18 %) били. Казакъстан территориясенең 35 % өлешен далалар, 5,9 % — урманнар биләп тора.[42]

Илнең үзәк районнарында казак кечкенә таулар тезмәсе (Казахсᴋий мелкосопчник) урнашкан. Казакъстанның төньягын Көнбатыш Себер тигезлеге биләп тора.

Идарә-җир төзелеше

Дәүләти бәйрәмнәр

  • 1—2 гыйнвар — Яңа ел
  • 8 март — Халыкара хатын-кызлар көне.
  • 21—23 март — Наурыз бәйрәме
  • 1 май — Казакъстан халкының бердәмлек бәйрәме
  • 7 май — Ватанны саклаучы көне
  • 9 май — Җиңү көне.
  • 6 июль — Башкала көне
  • 30 aугыcа — Казакъстан җɵмһүрᴎятсының Конституция көне
  • 10 Зөлхиҗҗә (Корбан бәйрәм
  • 1 дᴎкәбеp — Казакъстанның беренче президенты көне
  • 16—17 дᴎкәбеp — Казакъстанның бәйсезлек көне

Казакъстанда туган танылган шәхесләр

Искәрмәләр

  1. 1,0 1,1 1,2 http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 https://www.bti-project.org
  3. 3,0 3,1 https://bti-project.org/en/reports/country-dashboard/KAZ
  4. http://countrycode.org/kazakhstan
  5. Отчёт о развитии человечестваПрограмма развития ООН, 2022.
  6. 6,0 6,1 6,2 International Numbering Resources Database: ITU-T E.129 National-only numbers linked with emergency services and other services of social value / мөхәррир Халыкара телекоммуникацияләр береге
  7. http://www.advantour.com/kazakhstan/weather.htm
  8. https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=KZ
  9. 9,0 9,1 9,2 World Plugs / мөхәррир Халыкара иликтер тихникасы кәмисиясе
  10. https://www.ncnk.org/sites/default/files/content/resources/publications/NCNK_Issue_Brief_DPRK_Diplomatic_Relations.pdf
  11. http://www.constcouncil.kz/rus/norpb/constrk/
  12. http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS
  13. https://web.archive.org/web/20010122033300/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/belarus/by_appnc.html
  14. ЮНЕСКО-ның статистика институты
  15. http://assembly.coe.int/nw/xml/XRef/X2H-Xref-ViewHTML.asp?FileID=9998
  16. ЮНЕСКО-ның статистика институты
  17. база данных Всемирного банкаБөтендөнья банкы.
  18. Отчёт о развитии человечестваПрограмма развития ООН, 2022.
  19. http://eng.sectsco.org/about_sco/ŞXO.
  20. https://www.oic-oci.org/states/?lan=en
  21. https://www.interpol.int/Member-countries/WorldИнтерпол.
  22. https://www.interpol.int/Who-we-are/Member-countries/Asia-South-Pacific/KAZAKHSTAN
  23. http://www.nuclearsuppliersgroup.org/en/participants1Группа ядерных поставщиков.
  24. https://www.opcw.org/about-opcw/member-states/Химик коралларны тыю оешмасы.
  25. https://www.opcw.org/about-us/member-states/kazakhstan
  26. http://www.unesco.org/eri/cp/ListeMS_Indicators.asp
  27. http://www.upu.int/en/the-upu/member-countries.html
  28. https://www.upu.int/en/Universal-Postal-Union/About-UPU/Member-Countries?csid=-1&cid=163
  29. https://www.itu.int/online/mm/scripts/gensel8
  30. https://public.wmo.int/en/members/kazakhstan
  31. https://www.who.int/choice/demography/by_country/en/
  32. https://happyplanetindex.org/countries/?c=KAZ
  33. ЮНЕСКО-ның статистика институты
  34. http://chartsbin.com/view/edr
  35. 2020 Democracy Index
  36. http://online.zakon.kz/Document/?doc_id=1008034
  37. 7.1 // Конституция Казахстана — 1995.
  38. https://www.ethnologue.com/language/kaz
  39. 7.2 // Конституция Казахстана — 1995.
  40. https://www.ethnologue.com/language/rus
  41. Домен .қаз делегирован КазахстануКоординационный центр национального домена сети Интернет, 2012.
  42. архив күчермәсе, archived from the original on 2009-11-30, retrieved 2011-11-22 

Тышкы сылтамалар

Commons
РУВИКИ.Медиада бу тема буенча