Берләшкән Гарәп Әмирлекләре

РУВИКИ — интернет-энциклопедия мәгълүматы
Берләшкән Гарәп Әмирлекләре
Flag of the United Arab Emirates.svg
Байрак
Emblem of the United Arab Emirates.svg
Илтамга
Башкала Әбү-Дәби шәһәре
Халык саны 9 890 400 (2020) Edit this on Wikidata
Нигезләнгән 1971 Edit this on Wikidata
Сәгать кушагы UTC+04:00
Рәсми тел гарәп теле
География
Мәйдан 83,600 км²
Координатлар 24.4°N 54.3°E Edit this on Wikidata
Сәясәт
Канун чыгару органы Федераль милли шурасы
Дәүләт башлыгы Мухаммад бен Зайд аль-Нахайян
Хөкүмәт башлыгы Мөхәммәт бин Рәшит әл-Мәктүм
Икътисад
Акча берәмлеге БГӘ дирһәме
Эшсезлек дәрәҗәсе 4% (2014)[1]
Туу күрсәткече 1.784 (2014)[2]
КПҮИ 0.911 (2021)[3]
Яшәү озынлыгы 77.256 ел (2016)[4]
Пинсә яше 65 яшь
Джини коэффициенты 26 (2018)[5]
Башка мәгълүмат
Ярдәм телефоннары
  • 112
  • 9-9-9 (пүлисә)[6]
  • Электр аергычы төре Europlug,[7] тип D,[7] BS 1363[7]
    Автомобил хәрәкәте ягы уң[8]
    Челтәр көчәнеше 220 вольт
    Телефон коды +971
    ISO 3166-1 коды AE
    ХОК коды UAE
    Интернет домены .ae, امارات.

    Берләшкән Гарәп Әмирлекләре (БГӘ, гарәп. الإمارات العربية المتحدة’Әл-’Има̄ра̄т ’әл-ʻАраби́йя ’әл-Мутта́һида) — көньяк-көнбатыш Азиядә, Гарәбстан ярымутравының көнчыгыш өлешендә урнашкан дәүләт. Көнбатышта һәм көньякта Согуд Гарәбстаны белән, көньяк-көнчыгышта һәм төньяк-көнчыгышта Оман белән чиктәш.

    Берләшкән Гарәп Әмирлекләре халкының саны 4,8 млн. кеше, боларның 70 % кадәр — көньяк һәм көньяк-көнчыгыш Азиядән эшчеләр. Җирле халык күбесенчә суннит мөселманнары белән тәкъдим ителгән. Берләшкән Гарәп Әмирлекләре 7 әмирлектән тора: Әбу-Даби, Гаҗман, Дөбәй, Рәэсел-Хәймә, Өммел-Кайвәйн, Фөҗәйрә һәм Шарҗә. Башкала — Әбу-Даби шәһәре.[9]

    География

    Берләшкән Гарәп Әмирлекләренең харитасы

    Берләшкән Гарәп Әмирлекләре көнбатышта һәм көньякта Согуд Гарәбстаны белән, көньяк-көнчыгышта һәм төньяк-көнчыгышта Оман белән чиктәш. Мәйданы 83 600 км².

    Идарә-җир төзелеше

    Берләшкән Гарәп Әмирлекләре — җиде әмирлектән торган федерация дәүләте. Һәр бер әмирлек — тулы монархияле кечкенә дәүләт.

    Әмирлек Гарәп
    исеме
    Мәркәз Мәйдан,
    км²
    Халык,
    кеше
    Әбу-Даби أبو ظبي Әбу-Даби 67 340 1 463 491
    Гаҗман عجمان Гаҗман 259 260 492
    Дөбәй دبي Дөбәй 3 885 2 262 000
    Рәэсел-Хәймә رأس الخيمة Рәэсел-Хәймә 1 683 191 753
    Өммел-Кайвәйн أم القيوين Өммел-Кайвәйн 777 59 098
    Фөҗәйрә الفجيرة Фөҗәйрә 1 166 118 933
    Шарҗә الشارقة Шарҗә 2 590 656 941

    Тарих

    VII нче гасырда монда урнашкан кечкенә шейхлыклар Гарәп халифатына керделәр. Шул чорда XI нче гасырларда Гарәбстан ярымутравының көнчыгыш өлеше карматлар дәүләтенә керде, ә аның таркалуыннан соң Оман шаукымы астына ләкте.

    XV нче гасырның ахырында бу җирләрдә хуҗа булып Европа ныкланды.

    Дин

    Берләшкән Гарәп Әмирлекләрендә рәсми дин — ул халыкның 76 % ы тотучы ислам дине. Ил халкының 9 % ын христианнар, якынча 10 % ын һинд дине яки буддачылык тарафдарлары һәм 5 % ын башка диннәр вәкилләре алып тора[10].

    Берләшкән Гарәп Әмирлекләре халкының 85 % ы бу илнең гражданнары булып тормый. Чит ил кешеләре Көньяк һәм Көньяк-Көнчыгыш Азиядән, Якын Көнчыгыш, Европа, Үзәк Азия, Бәйсез Дәүләтләр Берлеге һәм Төньяк Америкадан килгән.

    Британия шаукымы

    Бәйсез дәүләт

    Сәясәт


     
    Берләшкән Гарәп Әмирлекләренең әмирлекләре
    Берләшкән Гарәп Әмирлекләре байрагы
    Әбу-Даби | Гаҗман | Дөбәй | Рәэсел-Хәймә | Өммел-Кайвәйн | Фөҗәйрә | Шарҗә
    1. http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS.
    2. http://data.uis.unesco.org/index.aspx?queryid=239; ЮНЕСКО-ның статистика институты.
    3. https://hdr.undp.org/data-center/human-development-index#/indicies/HDI; Отчёт о развитии человечества; чыгару датасы: 2022.
    4. http://data.uis.unesco.org/Index.aspx?DataSetCode=DEMO_DS; ЮНЕСКО-ның статистика институты.
    5. https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI.
    6. "International Numbering Resources Database"; подзаголовок: ITU-T E.129 National-only numbers linked with emergency services and other services of social value; тикшерү датасы: 10 июль 2016; мөхәррир: Халыкара телекоммуникацияләр береге.
    7. 7,0 7,1 7,2 "World Plugs"; тикшерү датасы: 10 июнь 2016; мөхәррир: Халыкара иликтер тихникасы кәмисиясе.
    8. http://chartsbin.com/view/edr.
    9. Берләшкән Гарәп Әмирлекләренә яңа керү кагыйдәләре
    10. UAE's Federal Competitiveness and Statistics Authority (FCSA) 2020 елның 28 апрель көнендә архивланган.(ингл.)