Минзәлә

РУВИКИ — интернет-энциклопедия мәгълүматы
Минзәлә
Coat of Arms of Menzelinsk (Tatarstan).png
Ил Россия
Республика Татарстан
Муниципаль район Минзәлә районы
Координатлар 55°43'0"N, 53°5'0"E
Мәркәз биеклеге 90 м
Рәсми тел [[рус теле, татар теле]]
Халык саны 16 474[1] кеше
Сәгать кушагы UTC+3
Телефон коды +7 85555
Рәсми сайт menzelinsk.ru

Минзәлә (лат. тат. Minzǝlǝ, рус. Мензелинск) — Татарстан Республикасы Минзәлә районының үзәге, Казаннан көнчыгышка таба 292 км урнашкан. Кама буенда, Минзәлә елгасының түбән ярында, Түгәрәк Күл тимер юл станциясеннән 65 км көнчыгышка таба Әгерҗе-Акбаш линиясендә урнашкан. Аэропорт. Яр ЧаллыУфа автомобиль юлы.

Халык саны — 16 474 кеше.[1]

Тарих

Минзәләдә М. Җәлилгә куелган бүс
Файл:Минзәлә БИЙ.jpg
Балалар иҗаты йорты. Икенче катында - музей

Шәһәргә 15841586 елларда татар-башкортка каршы сугышырга ныгытма буларак нигез салынган. 1781 елда Уфа губернасының өяз шәһәре статусын ала.

Халык

1840[2] 1866[3] 1897[4] 1913[5] 1926[5] 1939[5] 1959[6] 1970[7] 1979[8] 1989[9] 2002[10] 2010[1]
5 566 4 940 7 552 ~10 100 ~7 500 ~10 900 11 810 15 868 16 683 15 223 16 730 16 474

Төп милләтләр:

Сәнәгәть

Минзәлә – җирле чималны эшкәртүче ширкәтләре булган авыл хуҗалыгы районы үзәге.

  • "Хуҗәмәт ремонт-механик заводы" ААҖ
  • Минзәлә аракы-ликер заводы
  • Минзәлә май-сыр комбинаты
  • "Минзәлә икмәк заводы" ААҖ
  • "Минзәлә урман хуҗалыгы" ФДУ

Авыл хуҗалыгы

Язгы бодай, арыш, арпа, солы, карабодай, борчак, тары үстерелә. Терлекчелекнең төп тармаклары: ит, сөт җитештерү, дуңгызчылык.

Мәдәният

Мәдәни мирас объектлары

  • Ленин урамы, 61) — шәһәртөзүчелек һәм архитектура һәйкәле, төбәк (җөмһүрият) әһәмиятендәге мәдәни мирас объекты.

Мәгълүмат чаралары

Мәгариф

Дин

Ислам

Православие

Муса Җәлил Минзәләдә

М. Җәлилнең Минзәләгә багышланган китабы

Татар шагыйре Муса Җәлил, Бөек Ватан сугышы башлангач, үз теләге белән сугышка җибәрүләрен сорый. 1941 елда Минзәлә шәһәренә вакытлыча күчерелгән Мәскәү хәрби-сәяси училищесынең сәяси җитәкчеләр (политруклар) составын әзерләүче кыска сроклы курсларында укып, «өлкән политрук» дәрәҗәсе ала. Минзәлә шәһәрендә 1941 елның ноябрь, декабрь айларында була. Шәһәргә багышлап язылган шигырьләре аерым китап булып нәшер ителгән.

Танылган шәхесләр

Шулай ук карагыз

Искәрмәләр

  1. 1,0 1,1 1,2 http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls
  2. Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840
  3. Уфа губернасы торак урыннары исемлеге, 1866
  4. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1595
  5. 5,0 5,1 5,2 http://www.mojgorod.ru/r_tatarstan/menzelisnsk/index.html
  6. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  7. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  10. 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны

Сылтамалар

http://www.tatmedia.com/tat/region/156 2016 елның 13 март көнендә архивланган.