Омск

Омск (себ.тат. Ҡара-тора) — Россиядә эре шәһәр, Омск өлкәсенең үзәге. Эре сәнәгатьле үзәк. Себер тимер юлында зур төен.

2020 елның 2 июленнән — «Хезмәт даны шәһәре»[41].

Халык исәбе 1 127 мең кеше (2009). Руслар (86 %), украиннар (2,8 %), казакълар (2,8 %), татарлар (1,9 %), алманнар (1,8 %) һ.б.

География

Омск Иртешка Омь елгасы койган урында, Көнбатыш Себер тигезлегенең көньяк өлешендә, Мәскәүдән 2555 километр көнчыгышрак урнашкан.

Омскидан эре шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)
Тубыл ~ 679 км
Төмән ~ 629 км
Түбән Варта ~ 1483 км
Курган ~ 543 км
Казакъстан байрагы Петропавловск ~ 256 км
Җилләр розасы
Новосибирск ~ 663 км
Кемерово ~ 937 км
Казакъстан байрагы Костанай ~ 706 км Казакъстан байрагы Караганда ~ 863 км Казакъстан байрагы Павлодар ~ 412 км

Климат

Омски климаты континенталь, елда айларның иң салкыны — гыйнвар (уртача −16,9 °C), иң җылысы — июль (уртача 19,6 °C). Елның урта җил тизлеге — 2,8 м/с, һава дымлылыгы — 71%.

Бөтен метеокүзәтчелек тарихы буенча иң югары температура 1940 елның 18 июлендә тәшкил ителгән — 40,4 °C, иң түбән 1931 елның 3 февралендә — −45,5 °C.

Омск климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 4,2 3,6 14,1 31,3 35,5 40,1 40,4 38,0 32,9 27,4 16,1 4,5 40,4
Уртача максимум, °C −12 −10,3 −2,5 9,0 19,0 23,9 25,3 22,7 15,9 8,1 −3,7 −9,8 7,1
Уртача температура, °C −16,3 −15 −7,3 3,7 12,5 18,0 19,6 16,9 10,4 3,5 −7,3 −13,8 2,1
Уртача минимум, °C −20,5 −19,4 −12 −1 6,3 12,0 14,1 11,6 5,7 −0,3 −10,5 −17,9 −2,7
Абсолют минимум, °C −45,1 −45,5 −41,1 −26,4 −12,9 −3,1 2,1 −1,7 −7,6 −28,1 −41,2 −44,7 −45,5
Явым-төшем нормасы, мм 415
Чыганак: Погода и климат

Тарих

1716 елда чик буе ныгытмасы буларак нигезләнгән.

1782 елдан — шәһәр. 1782—1796 елларда Тубыл наместниклыгының, 1804—22, 1839—68 елларда — Тубыл губернасының өяз үзәге. 1822—1839 елларда — Омск өлкәсе, 1839 елдан 1918 елга кадәр — Акмола өлкәсе үзәге.

Россия ватандашлар сугышы вакытында — адмирал Колчак хөкүмәтенең башкаласы (1918—1920).

1925 елдан Себер краеның (соңрак — Көнбатыш Себер краеның) район һәм округ үзәге, 1934 елдан — Омск өлкәсе үзәге. Шул ук елларда шәһәр составына Ленинск-Омский (1922 елдан шәһәр, 1930 елда кертелгән) һәм Новоомск (1924 елдан шәһәр, 1931 елда кертелгән) шәһәрләре кертеләләр.

Шәһәрдә туган танылган шәхесләр

Татарлар

Халык

1840[42] 1856[43] 1897[44] 1914[43] 1926[43] 1931[43] 1939[43] 1959[45] 1970[46] 1979[47] 1989[48] 2002[49] 2010[50]
11 116 ~16 400 37 396 ~134 800 ~111 200 ~162 200 ~288 900 581 108 821 151 1 014 246 1 148 418 1 134 016 1 154 116

Милли состав

Милләт 2002[51] 2010[52]
руслар 87,6% 88,8%
казакълар 2,8% 3,4%
украиннар 2,8% 2,0%
татарлар 1,9% 1,9%
алманнар 1,8% 1,3%

Административ бүленеш

Admin Omsk 1.PNG

Омск 5 административ округына бүленә:

  1. Киров административ округы
  2. Ленин административ округы
  3. Октябрь административ округы
  4. Совет административ округы
  5. Үзәк административ округы

Искәрмәләр

  1. ↑ http://www.geopostcodes.com/Omsk_Omsk_oblast
  2. ↑ http://admomsk.ru/web/guest/government/mayor/biography
  3. ↑ http://omsk.infomsk.ru/geografiya_omska
  4. ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Сhisl_MO_01-01-2024.xlsx
  5. ↑ http://admomsk.ru/web/en/city/international/foreign#pavlodar
  6. ↑ http://akimat-pvl.gov.kz/kaz/post.php?id=843
  7. ↑ http://admomsk.ru/web/en/city/international/foreign#petropavlovsk
  8. ↑ http://admomsk.ru/web/en/city/international/foreign#gdansk
  9. ↑ https://www.gdansk.pl/download/2013-08/47577.pdf
  10. ↑ http://admomsk.ru/web/en/city/international/russian#simferopol
  11. ↑ https://tass.com/politics/906463
  12. ↑ http://admomsk.ru/web/en/city/international/foreign#kaifeng
  13. ↑ http://en.ekaifeng.gov.cn/enyhcs/show-2483.html
  14. ↑ http://admomsk.ru/web/en/city/international/foreign#puchov
  15. ↑ https://www.puchov.sk/partnerske-mesta.html
  16. ↑ http://admomsk.ru/web/en/city/international/foreign#jinju
  17. ↑ http://www.jinju.go.kr/00135/01116/01288.web
  18. ↑ http://admomsk.ru/web/en/city/international/foreign#antalya
  19. ↑ https://www.antalya.bel.tr/i/sister-cities
  20. ↑ http://www.bryansk032.ru/?j=171&m=180&gorod=8
  21. ↑ http://admomsk.ru/web/en/city/international/russian#bryansk
  22. ↑ http://admomsk.ru/web/en/city/international/foreign#gomel
  23. ↑ http://gomel.gov.by/Economic/VneshneEconomic/GorodaPartnery/Omsk.aspx
  24. ↑ http://admomsk.ru/web/en/city/international/russian#kaliningrad
  25. ↑ https://www.klgd.ru/city/twins/
  26. ↑ http://омск.рф/web/en/city/international/russian#krasnoyarsk
  27. ↑ http://www.admkrsk.ru/citytoday/foreign/cooperation/Pages/omsk.aspx
  28. ↑ http://admomsk.ru/web/en/city/international/foreign#minsk
  29. ↑ http://admomsk.ru/web/en/city/international/russian#novosibirsk
  30. ↑ http://admomsk.ru/web/en/city/international/russian#penza
  31. ↑ http://documents.penza-gorod.ru/doc2-362.html
  32. ↑ http://омск.рф/web/en/city/international/russian#stavropol
  33. ↑ http://ставрополь.рф/english/Municipal_cooperation_with_cities_of_near_of_Russia/Municipal_cooperation_of_Russia.php
  34. ↑ http://admomsk.ru/web/en/city/international/russian#chelyabinsk
  35. ↑ https://www.cheladmin.ru/ru/gorod-chelyabinsk/goroda-pobratimy/omsk-rossiya
  36. ↑ http://admsurgut.ru/rubric/120/Partnery-Surguta
  37. ↑ https://admomsk.ru/web/en/city/international/russian#surgut
  38. ↑ https://admomsk.ru/web/en/city/international/russian#nizhnevartovsk
  39. ↑ https://admomsk.ru/web/en/city/international/foreign#mogilev
  40. ↑ https://goridcentr.csgpb.by/pobratimy/virtualnaya-ekskursiya/omsk-rossiya/
  41. ↑ Указ о присвоении почётного звания Российской Федерации «Город трудовой доблести»
  42. ↑ Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840
  43. ↑ 1 2 3 4 5 http://www.mojgorod.ru/omsk_obl/omsk/
  44. ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/emp_lan_97_uezd.php?reg=785
  45. ↑ 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  46. ↑ 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  47. ↑ 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  48. ↑ 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  49. ↑ 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  50. ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus10_reg2.php
  51. ↑ 2002 ел сан алу базасы, archived from the original on 2015-09-15, retrieved 2013-12-06 
  52. ↑ Доля наиболее многочисленных национальностей Омской области в численности населения муниципальных районов и г. Омска, archived from the original on 2013-12-10, retrieved 2013-12-06 

Тема буенча өстәмә