Алтан (Казан)

Алтан бистәсе Казанның көньяк-көнчыгыш өлешендә, Идел буе районы территориясендә, Горки эре торак районы янында урнашкан. Бистәнең төньяк чиге, бистә төзелешен «Автолюбитель—2» гараж-төзелеш комплексы территориясеннән һәм «Изумрудный Город—2» күпкатлы торак комплексыннан аерып, Алтан урамы буйлап уза һәм Кол Гали урамының машиналар йөри торган өлеше буйлап дәвам итә. Бистә көнчыгыштан (көньяк-көнчыгыштан) өч магистраль торбаүткәргечнең техник коридоры белән чикләнә: югары басымлы Миңнебай — Казан газүткәргече, Миңнебай — Казан этаноүткәргече һәм Түбән Кама — Казан этилен торбаүткәргече; техник коридорның каршы ягында Салмачы бистәсе урнашкан. Алтанның көньяк чиге Плодопитомник бистәсенең аз катлы йорт биләмәләре буйлап уза. Бистә җирлеге көнбатыштан (төньяк-көнбатыштан) Комиссар Габишев урамының юл өлеше, шулай ук әлеге урам буенча җөп адресацияле биек катлы торак төзелеш зонасы белән чикләнә.

Гомумән алганда, Алтан территориясе, бистәнең төп өлешеннән көньякка таба 700 метрга сузылган Газ урамындагы йорт биләмәләре булган озын «чыгынты»дан тыш, компактлы конфигурациягә ия. Газ урамы буйлап көньякка 700 метрга сузылган озын кишәрлеген санамаганда, Алтан бистәсе бик җыйнак урнашкан.

Бистәнең атамасы «ал» һәм «таң» сүзләреннән ясалган. Атама очраклы сайланмаган: бистә Казанның көнчыгыш (көньяк-көнчыгыш) өлешендә — кояш чыга торган якта урнашкан. Иртән таң да шушы яктан ата. Алтан — татарларда һәм кайбер башка Төрки халыкларда таралган исем^[1].

Хәзерге Алтан бистәсе җирләре ССРБ чорында «Казанский» совхозына караганнар. Совхоз 1990 елларда «Салмачи» агрофирмасы итеп үзгәртеп корылган.

Бу җирләр 1998 елда Питрәч районының Салмачы җирле үзидарәсе территориясеннән аерып алына, Казан составына тапшырыла һәм шәһәрнең Идел буе районының бер өлешенә әверелә ^[2]. Якынча шул ук вакытта биредә аз катлы коттеджлар төзелә башлый һәм бу территориягә «Алтан» шәхси торак төзелеше (ШТТ) дигән исем бирелә^[3] (соңрак — Алтан торак массивы).

Бистә территориясе иң башта коттеджлар төзү өчен каралган булса да, вакыт узу белән аның төньяк өлешендә уртача катлы күпфатирлы йортлар салынган: өч-дүрт (Алтан урамы, 66, 68, 70, 72, 74, 76, 78) һәм биш катлы (Аланлык урамы, 47). Алтанда таунхауслар да бар.

Алтан бистәсендә (торак массивында) йортлар 20 урам буенча адреслана, шуларның өчесе – тыкрык.

Бистәнең иң озын урамы – Газ (1,69 км). Шулай да, күршедәге Горки торак районыннан Алтан территориясенә гомуми озынлыгы 1787 м булган Сафиуллин урамы да керә, ләкин аның бистә эчендәге озынлыгы шактый кыска. Алтанның иң кыска урамнары – Заветный (53 м) һәм Үрмәле (62 м) тыкрыклары, шулай ук Данлы урамы (64 м).

Алтан бистәсенең барлык урамнарына 1999–2000 елларда исем бирелгән.

Алтан бистәсе урамнары исемлеге
Урам атамасы	Фотосурәт	Адрес тактасы үрнәге	Атаманы раслаган документ[4]	Озынлык (метрларда)
Агачлык урамы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 2000 елның 14 августындагы 1667 нче санлы карары	653[5]
Аланлык тыкрыгы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 2000 елның 14 августындагы 1667 нче санлы карары	781[6]
Аланлык урамы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 1999 елның 6 сентябрендәге 1806 нчы санлы карары	1019[7]
Алтан урамы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 1999 елның 6 сентябрендәге 1806 нчы санлы карары	1344[8]
Бердәмлек урамы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 2000 елның 14 августындагы 1667 нче санлы карары || 446[9]
Газ урамы			Казан шәһәр думасының 2007 елның 17 маендагы 20-17 нче санлы карары	1690[10]
Данлы урамы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 1999 елның 6 сентябрендәге 1806 нчы санлы карары	64[11]
Заветный тыкрыгы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 1999 елның 6 сентябрендәге 1806 нчы санлы карары	53[12]
Заветная урамы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 1999 елның 6 сентябрендәге 1806 нчы санлы карары	374[13]
Каенлы урамы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 1999 елның 6 сентябрендәге 1806 нчы санлы карары	1232[14]
Каенсар урамы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 2000 елның 14 августындагы 1667 нче санлы карары	302[15]
Карагач урамы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 2000 елның 14 августындагы 1667 нче санлы карары	360[16]
Карама урамы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 2000 елның 14 августындагы 1667 нче санлы карары	274[17]
Сабит урамы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 2000 елның 14 августындагы 1667 нче санлы карары	1160[18]
Сафиуллина урамы			Татарстан АССР Министрлар Советының 1974 елның 5 ноябрендәге 47 нче санлы карары	1787[19]
Серле урамы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 1999 елның 6 сентябрендәге 1806 нчы санлы карары	449[20]
Үрмәле тыкрыгы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 2000 елның 14 августындагы 1667 нче санлы карары	62[21]
Үрмәле урамы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 2000 елның 14 августындагы 1667 нче санлы карары	903[22]
Уртак урамы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 2000 елның 14 августындагы 1667 нче санлы карары	963[23]
Якын урамы			Казан шәһәре администрациясе башлыгының 2000 елның 14 августындагы 1667 нче санлы карары	439[24]