Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Россия һәм Украина сөйләшүләре (2025)

Россия һәм Украина сөйләшүләре (рус. Перегово́ры Росси́и и Украи́ны) — РФ Президенты Владимир Путин 2025 елның 15 маенда Истанбулда башларга тәкъдим иткән Украина конфликтын  [рус.] (тат. җайга салу буенча турыдан-туры сөйләшүләр[1]. Россия делегациясе 15 май иртәсендә диалог өчен әзер булса да, Украина вәкилләре очрашуга килми. Төркия арадашлыгында сөйләшүләр икенче көнне — 16 майда Долмабахче сараенда уза[2]. Сөйләшүләрдәге катнашучылар, башка сәясәтчеләр һәм сәясәт белгечләре тарафыннан ике сәгатьлек сөйләшүләр нәтиҗәләре һәм Путин белән Трампның алдагы телефон сөйләшүе ике ил арасындагы мөнәсәбәтләрне җайга салуда уртача алгарыш буларак бәяләнә.

Сөйләшүләрнең икенче раунды 2 июньдә Истанбулның Чыраган сараенда уза[3][4].

Тарих

2025 елның 11 маенда РФ Президенты Владимир Путин журналистларны Зур Кремль сараеның Малахит фойесында Мәскәүгә Бөек Ватан сугышында Җиңүнең 80 еллыгын бәйрәм итүгә килгән дәүләт лидерлары белән очрашуларга нәтиҗә ясау өчен җыя[5].

Россия Президенты искәрткәнчә, Украина 18 марттан 17 апрельгә кадәр гамәлдә булган энергетика объектларына һөҗүмнәргә 30 көнлек мораторийны демонстратив рәвештә боза. Шул ук вакытта Киев якынча 5 мең тапкыр Пасха килешүен бозган. Россия тәкъдим иткән Җиңү көненә килешүгә җавап итеп, Украина масштаблы һөҗүмнәр ясый. Аларда 524 БПЛА һәм 45 экипажсыз катер катнаша.

Россия Киев хакимиятенә 2025 елның 15 маенда Истанбулда 2022 ел ахырында өзелгән турыдан-туры сөйләшүләрне бернинди алшартларсыз яңартырга тәкъдим итә[6].

2025 елның 11 маенда Путин белән Рәҗәп Тайип Әрдоган сөйләшүләре барышында Төркия Президенты Мәскәү һәм Киев арасындагы турыдан-туры сөйләшүләрне яңарту инициативасын тулысынча хуплый, Истанбулда моның өчен ярдәм күрсәтергә вәгъдә итә[7].

Владимир Зеленский Х социаль челтәрендә: «Мин Путинны Төркиядә пәнҗешәмбе көнне [2025 елның 15 маенда] көтәчәкмен», — дип яза[8]. Шул ук вакытта Төркия Президенты администрациясендә: «Зеленскийның 15 майда Төркиягә килү планнары турында мәгълүмат юк», ― дип белдерәләр[9]. Россия лидерының матбугат сәркатибе Дмитрий Песков мәгълүматы буенча, Путинның 15 майга Мәскәүдә эшлекле очрашулары билгеләнгән, Төркиядәге сөйләшүләрдә катнашырга планлаштырмаган; Россия ягы фикеренчә, дәүләт башлыклары дәрәҗәсендәге очрашулар төпле һәм озак әзерлек таләп итә[10].

2025 елның 13 маенда Дональд Трамп АКШ Дәүләт сәркатибе Марко Рубио  [рус.] (тат.Марко Рубио һәм башка америка вазыйфаи затлары Истанбулда планлаштырылган сөйләшүләргә киләчәк, дип белдерә[11].

2025 елның 14 маенда Путин Истанбулда Украина ягы белән сөйләшүләр әзерләү буенча киңәшмә үткәрә. Катнашучылар арасында, дәүләт башлыгы боерыгы белән билгеләнгән Россия сөйләшүләр төркеме әгъзаларыннан тыш, Тышкы эшләр министры Сергей Лавров, оборона министры Андрей Белоусов, Росгвардия җитәкчесе Виктор Золотов, Куркынычсызлык Советы секретаре Сергей Шойгу, Генштаб башлыгы Валерий Герасимов, ФСБ директоры Александр Бортников һәм махсус хәрби операция зонасындагы группировкалар командующийлары да була[12].

15 майга каршы төндә Россия җитәкчелеген йөртү белән шөгыльләнүче «Россия» махсус очу отряды самолеты Истанбулга оча. «Интерфакс» авиация хезмәтләрендә хәбәр итүләренчә, Россия делегациясе Ататөрк һава аланына иртә таңнан төшә[13]. Делегацияләр очрашуы Мәскәү вакыты белән 10:00 сәгатьтә Долмабахче сараенда узачак дип планлаштырылса да, Украина делегациясе булмау сәбәпле, сөйләшүләр икенче көнгә күчерелә[14].

15 майда Истанбулда РФ Генконсуллыгында матбугатка мөрәҗәгатендә Владимир Мединский Россия делегациясе агымдагы сөйләшүләрне 2022 елда өзелгән тыныч процессның дәвамы буларак карый, барлык кирәкле компетенцияләргә һәм вәкаләтләргә ия, дип белдерә[15]. Турыдан-туры сөйләшүләрнең бурычы — иртәме-соңмы, озак вакытлы тынычлык урнаштыруга ирешү, конфликтның төп сәбәпләрен бетерү[16].

Шул ук көнне Төркия тышкы эшләр министры Хакан Фидан Россия делегациясе белән очрашу үткәрә[17].

Истанбулда Россия һәм Украина делегацияләренең сөйләшүләре 16 майда башлана[2], Украина ягы Истанбулга 15 май кичендә соң гына килә[18].

The Guardian мәгълүматлары буенча, АКШ тарафыннан Истанбулдагы сөйләшүләрдә Дәүләт департаменты сәясәтен планлаштыру буенча директор Майкл Антон катнаша[19].

16 майда төрле форматтагы очрашулар сериясе уза: Россия, Украина һәм Төркия арасында өч яклы сөйләшүләр, шулай ук АКШ – Украина – Төркия өч яклы очрашуында АКШ Дәүләт сәркатибе Рубио һәм Украина буенча махсус илче Кит Келлог катнаша[20]. Украина ягыннан Президент офисы башлыгы Андрей Ермак һәм тышкы эшләр министры Андрей Сибига катнаша. Төркияне сөйләшүләрдә Тышкы эшләр министрлыгы башлыгы Фидан тәкъдим итә[21].

16 майда Владимир Мединский Россия–Украина сөйләшүләре башланыр алдыннан АКШ вәкилләре белән очрашу үткәрә[22].

2025 елның 28 маенда тышкы эшләр министры Сергей Лавров хәбәр иткәнчә, РФ белән Украина арасындагы сөйләшүләрнең икенче раунды 2 июньдә Истанбулда узарга тиеш була[3].

2025 елның 29 маенда РФ Тышкы эшләр министрлыгының рәсми вәкиле Мария Захарова хәбәр иткәнчә, 2 июньдәге сөйләшүләрдә Россия делегациясе 2025 елның 16 маендагы составта булачак[23]. Украина делегациясе составы үзгәрә: Владимир Зеленский указы белән аңардан ВСУ Генштабының үзәк юридик идарәсе халыкара һәм операцион хокук идарәсе башлыгы Алексей Маловацкийны чыгарыла. Моннан тыш, Украина ягыннан делегация составына 16 майда очрашуда катнашмаганнар да кертелә. Болар — Югары Раданың куркынычсызлык һәм оборона секторы органнары системасында Кеше хокуклары буенча вәкаләтле вәкиле Юрий Ковбаса, Украина Хәрби Көчләренең (ВСУ) Генштабы башлыгы урынбасары Евгений Острянский һәм халыкара хокук бүлеге башлыгы — ВСУ Генштабының үзәк юридик идарәсе халыкара һәм операцион хокук идарәсе башлыгы урынбасары Андрей Фомин[24].

2025 елның 1 июнендә Россия делегациясе Истанбулга килә[4], Владимир Зеленский да үз делегациясенең катнашуын раслый[25].

2025 елның 2 июнендә Истанбулда Чираган сараенда сөйләшүләрнең икенче раунды уза[26]. Алар башланганчы делегацияләр башлыклары Владимир Мединский һәм Рөстәм Умеров ике яклы очрашу үткәрәләр, ул 2,5 сәгать дәвам итә[27].

Сөйләшүләр барышы

Беренче раунд

undefined

2025 елның 16 маенда Россия, Төркия һәм Украина делегацияләренең сөйләшүләре Истанбулда уза. Очрашу алдыннан Төркия тышкы эшләр министры Хакан Фидан сәламләү сүзе белән чыгыш ясый[28]:

2022 елның мартыннан бу — илләр арасында беренче очрашу. Без бу мөмкинлекне карарга тиеш. Соңга калуның һәр көне тагын да зуррак җимерелүләргә һәм катастрофаларга китерә. Сугыш дәвам иткән вакытта утны төгәлләргә кирәк. Без якындагы адымнарны бергәләп билгеләрбез. Бу очрашу илләр лидерлары арасындагы киләчәк очрашуны билгеләячәк[29].

Россия һәм Украина сөйләшүләре матбугаттан ябык режимда ике сәгать чамасы бара[30][31].

Нәтиҗәләр

Сөйләшүләр тәмамланганнан соң, Мединский Россия делегациясенең нәтиҗәләрдән канәгать һәм элемтәне дәвам итәргә әзер булуын белдерә[32], моннан тыш:

  • Россия белән Украина киләчәктә утны туктату мөмкинлеге турында үз күзаллауларын җентекләп күз алдына китерергә килешәләр[33];
  • Украина делегациясе дәүләтләр лидерлары арасында турыдан-туры сөйләшүләр сорый, Россия моны игътибарга алуын белдерә[34];
  • якын көннәрдә Россия белән Украина 1000гә 1000 форматында әсирләр белән алмаша[35].

2025 елның 17 маенда АКШ Дәүләт сәркатибе Марко Рубио белән телефон сөйләшүләре барышында РФ тышкы эшләр министры Сергей Лавров Россиянең алга таба АКШ белән Украинадагы хәлләрне җайга салу буенча эшләргә әзерлеген раслый. Шулай ук ул Киевның Истанбулда сөйләшүләрне яңарту турындагы тәкъдимне кабул итүенә ярдәм иткән АКШның уңай ролен билгеләп үтә. Рубио үз чиратында Вашингтонның алга таба да Украина конфликтын җайга салуга ярдәм итәргә әзер булуын ассызыклый[36]. Соңрак дәүләт сәркатибе 19 майда Путин белән Трампның телефон сөйләшүен әзерләү һәм тиздән Россия белән АКШ лидерларының очрашуын оештыру турында хәбәр итә[37].

2025 елның 23 маенда РФ Оборона министрлыгы әсирләр белән алмашу турында хәбәр итә. Ведомство мәгълүматы буенча, 16 майда Истанбулда ирешелгән килешүләр нәтиҗәсендә Киев контроле астындагы территориядән 270 Россия хәрбие һәм 120 гражданиы кайтарылган, алар арасында ВСУ тарафыннан кулга алынган Курск өлкәсенең тыныч халкы да бар. Алмашка ВСУга 270 хәрби әсире һәм 120 граждан кешесе тапшырылган[38].

2025 елның 24 маенда 307 Россия хәрбие өйләренә кайта, шул кадәр үк кеше ВСУга тапшырыла[39].

2025 елның 25 маенда Россия Оборона министрлыгы хәбәр иткәнчә, Киев режимы контролендәге территориядән тагын 303 Россия хәрби хезмәткәре кайтарылган, алмашка ВСУның 303 хәрби әсирләре тапшырылган[40]. Шулай итеп, меңгә мең хәрби әсир алмашу тәмамлана.

Икенче раунд

2025 елның 2 июнендә Истанбулда Чираган сараенда сөйләшүләрнең икенче раунды узды. Төркия Тышкы эшләр министрлыгы башлыгы Хакан Фидан сәламләү сүзе белән чыгыш ясый, «кыска вакыт эчендә конкрет алгарышка» өметен белдерә[41]. Шулай ук ул лидерлар очрашуы турындагы мәсьәлә каралачагын белдерә[42].

Делегацияләр очрашуы бер сәгатьтән артык дәвам итә[26] һәм рус телендә уза[43].

undefined

Нәтиҗәләр

Сөйләшүләр тәмамланганнан соң Россия делегациясе башлыгы Владимир Мединский Россия делегациясенең очрашу нәтиҗәләреннән канәгать булуын белдерә[44][45]. Аның сүзләренчә:

  • Россия Украинага мөнәсәбәтләрне җайга салу буенча меморандум проектын тапшырган, Киев өйрәнү өчен документны кабул итеп алган; документның төп нигезләмәләрендә түбәндәгеләр тасвирланган[46][47]:
  • утны туктатуның ике варианты:
  • Украина тарафыннан оккупацияләнгән Россия территорияләре — Донецк Халык Республикасы, Луганск Халык Республикасы, Запорожье һәм Херсон өлкәләреннән —ВСУны тулысынча чыгару һәм аларны РФ чикләреннән яклар тарафыннан килешенгән ераклыкка чыгару башланган;
  • гаскәрләрне күчерүне тыю, Киевка чит ил хәрби ярдәмен мобилизацияләүне туктату, демобилизацияләүне башлау, өченче илләрнең хәрби катнашуына чик кую, Россиягә каршы диверсияләрне бетерү турында пунктлар булган пакет тәкъдим ителгән;
  • Кырымның, Луганск Халык Республикасы, Донецк Халык Республикасы, Запорожье һәм Херсон өлкәләренең Россия составына керүен халыкара-хокукый тану;
  • Украинаның нейтралитеты, аның хәрби блокларга керүдән баш тартуы;
  • Украинада башка дәүләтләрнең хәрби эшчәнлеген тыю;
  • Украинаның атом-төш коралсыз ил статусы;
  • Украинаның ВСУ һәм башка хәрби формированиеләренең чик санын, кораллану һәм хәрби техниканың чик санын һәм аларның мөмкин булган характеристикаларын билгеләү, шулай ук ВСУ һәм Милли Гвардия составындагы Украина милләтче формированиеләрен тарату;
  • Россиягә каршы кертелгән икътисади санкцияләрне бетерү;
  • сугышчан хәрәкәтләрдән зыян килүгә бәйле үзара дәгъвалардан баш тарту;
  • Украинада рус телле халыкның хокукларын һәм ирекләрен тәэмин итү, рус теленә рәсми статус бирү;
  • нацизмны геройлаштыруны тыю;
  • Украина православие чиркәвенә эшчәнлегенә чикләүләрне бетерү;
  • Украина белән дипломатик һәм икътисадый мөнәсәбәтләрне этаплап торгызу;
  • гаиләләрне һәм күчерелгән затларны берләштерүгә бәйле мәсьәләләрне хәл итү;
  • Украинада сайлаулар уздыру[48];
  • тынычлык килешүенә кул кую, аны БМО Иминлек Шурасының юридик йөкләмә бирә торган резолюциясе белән раслау[49].
  • РФ берьяклы тәртиптә Киевка 6 мең Украина солдатының гәүдәсен тапшыра;
  • яклар әсирләрне иң масштаблы алмашу турында килешәләр (алмашуның гомуми күрсәткече һәр яктан кимендә 1 мең кеше тәшкил итәчәк, артырга да мөмкин; авырулар һәм авыр яралылар «барысын да барысына» принцибы буенча алмашыначак; яклар 25 яшькә кадәрге сугышчылар белән шулай ук «барысын да барысына» принцибы буенча алмашыначак);
  • яклар сәяси карарларсыз авыр яраланган сугышчылар белән алмашу өчен комиссия төзиячәк;
  • Россия Украинага фронтның аерым участокларында ике-өч көнгә «утны конкрет туктату» тәкъдим итә, командирлар үз солдатларының гәүдәләрен ала алсын өчен, Украина якын арада тәкъдимне эшләргә вәгъдә итә;
  • балаларны кире кайтару темасы сөйләшүләрдә үзәк урынны ала: Россия Украинадан конфликт аркасында катлаулы хәлдә калган 339 баланың исемлеген ала, Мәскәү балаларны, әгәр аларның ата-аналары яки законлы вәкилләре булган очракта, Киевка кайтарырга килешә.

Мединский белдергәнчә, Киев «балаларны урлау» темасыннан «шоу» ясаган, Мәскәү урлаган бер генә бала да юк, бары тик Россия солдатлары коткарганнары гына бар. Россия делегациясе башлыгы сүзләренчә, Россия Украинадагы низаг аркасында бүленгән гаиләләрне яңадан берләштерү мәсьәләсен тикшерә[44].

Украина оборона министры Рөстәм Өмәров брифингта, яклар һәлак булганнарның гәүдәләрен 6 меңгә 6 мең форматта алышырга килешкәннәр[50]. Шулай ук Украина делегациясе башлыгы Украина сөйләшүләрнең яңа раундын агымдагы ай ахырына кадәр — 20–30 июньдә уздырырга тәкъдим итте, дип хәбәр итә[51].

Россия делегация

undefined

14 май кичендә Владимир Путин Истанбулдагы сөйләшүләрдә Россия делегациясе составын раслый. Аны РФ Президенты ярдәмчесе Владимир Мединский җитәкли[52][53]. Делегация составына шулай ук:

  • РФ Тышкы эшләр министры урынбасары Михаил Галузин,
  • РФ Кораллы көчләренең Генераль штабы башлыгы урынбасары Игорь Костюков,
  • оборона министры урынбасары Александр Фомин[54].

Делегациянең төп әгъзаларыннан тыш, Истанбулда Россиядән дүрт эксперт катнаша:

  • Генштаб Идарәсе мәгълүмат башлыгының беренче урынбасары Александр Зорин,
  • РФ Президентының гуманитар өлкәдәге дәүләт сәясәте идарәсе башлыгы урынбасары Елена Побреевская,
  • Россия Тышкы эшләр министрлыгының БДБ илләре икенче департаменты директоры Алексей Полищук,
  • РФ Оборона министрлыгының Халыкара хәрби хезмәттәшлек баш идарәсе башлыгы урынбасары Виктор Шевцов[55].

Украина делегациясе

undefined

15 май кичендә Владимир Зеленский офисы Истанбулдагы сөйләшүләрдә Украина делегациясе составы турындагы Указны халыкка чыгара[56]. Аны оборона министры Рөстәм Өмәрев җитәкли.

Делегация составына шулай ук:

  • Тышкы эшләр министрының беренче урынбасары Сергей Кислица,
  • СБУ рәисе урынбасары Александр Поклад,
  • Тышкы разведка хезмәте рәисенең беренче урынбасары Олег Луговский,
  • ВСУ Генераль штабы башлыгы урынбасары Алексей Шевченко,
  • баш разведка идарәсе башлыгы урынбасары Вадим Скибицкий,
  • Һава көчләре командованиесе штабы начальнигы урынбасары Евгений Шинкарев,
  • Хәрби-диңгез көчләре командованиесе штабы начальнигы урынбасары Александр Дьяков,
  • ВСУ Генераль штабы үзәк юридик идарәсенең халыкара һәм операцион хокук идарәсе башлыгы Алексей Маловацкий,
  • ВСУ Генераль штабының Баш оператив идарәсе өлкән офицеры Александр Шерихов,
  • ВСУ башкомандующиен тәэмин итү аппараты протоколы офицеры Георгий Кузьмичев,
  • Украина Президенты офисы җитәкчесе киңәшчесе Александр Бевз[57].

Украина делегациясенең ике техник катнашучысы Истанбулдагы сөйләшүләр вакытында кача. Югары Раданың элеккеге депутаты Спиридон Килинкаров хәбәр иткәнчә, тәрҗемәче Головко һәм ярдәмче-сәркатиб Самойленко мобилизациядән котылу мөмкинлегеннән файдаланган һәм Киевка кайтмаган[58].

Сөйләшүләрнең икенче раундына Украина делегациясе составы үзгәрә. Владимир Зеленский указы нигезендә аңардан ВСУ Генштабының Үзәк юридик идарәсе халыкара һәм операцион хокук идарәсе башлыгы Алексей Маловацкийны чыгаралар. Делегация составына югары Раданың куркынычсызлык һәм оборона секторы органнары системасындагы Кеше хокуклары буенча вәкаләтле вәкиле Юрий Ковбаса, ВСУ Генштабы башлыгы урынбасары Евгений Острянский һәм халыкара хокук бүлеге башлыгы — ВСУ Генштабы Үзәк юридик идарәсенең халыкара һәм операцион хокук идарәсе башлыгы урынбасары Андрей Фомин кертелә[24].

Реакция

2025 елның 17 маенда РФ Президенты матбугат сәркатибе Дмитрий Песков белдергәнчә, Владимир Путин белән Владимир Зеленскийның очрашуын Кремль «нәкъ менә эш нәтиҗәсе буларак һәм ике якның килешүләре рәвешендә билгеле бер нәтиҗәләргә ирешү буенча» мөмкин дип саный[59].

АКШ президенты Дональд Трамп Владимир Путинның Украина белән турыдан-туры сөйләшүләрне яңарту тәкъдимен уңай бәяли[60]:

Бу — Россия белән Украина өчен бөек көндер булырга мөмкин. Бу очсыз-кырыйсыз «үтереш» тәмамланган очракта, коткарылачак йөзләрчә мең кеше гомере турында уйлагыз. — Truth Social

Шулай ук Трамп Украинаны Истанбулдагы сөйләшүләргә «кичекмәстән ризалашырга» чакыра һәм очрашуны уздыруны таләп итүен белдерә[61]. Шулай ук Истанбулга визит ясарга теләве турында әйтә[62].

Минемчә, анда ике лидер да булырга тиеш (РФ һәм Украина — ред.). Мин анда очу турында уйладым. Мин пәнҗешәмбе көнне кайда булачагымны белмим, минем очрашуларым шулкадәр күп, тик мин чыннан да анда очу турында уйладым. Мондый мөмкинлек бар[63].

Элеккеге Америка разведчигы һәм БМО инспекторы Скотт Риттер Путинның тәкъдимен «искиткеч маневр» дип атый[64]:

Турыдан-туры сөйләшүләр турындагы тәкъдим көн тәртибеннән 30 көнлек килешү турындагы мәсьәләне ала. Минемчә, бу Владимир Путинның искиткеч маневры. Ул Россиягә инициативаны кире кайтара, аңа мондый адымга әзер һәм сәләтле булмаган Украина–Европа–Америка блогына шартлар куярга мөмкинлек бирә.

2025 елның 2 июнендә Төркия Президенты Рәҗәп Тайип Әрдоган РФ һәм Украина делегацияләренең Истанбулдагы очрашуын «искиткеч» дип атый, очрашу нәтиҗәләре буенча әсирләр һәм һәлак булганнарның гәүдәләрен алмашу турындагы килешүне хуплый, бу саннарны «бик зур» дип атый. Төркия лидеры шулай ук «Путин белән Зеленскийның Истанбулда яисә Әнкарада очрашуларын» теләвен белдерә[65].

2025 елның 19 маенда Путин белән Трамп сөйләшүе

2025 елның 19 маенда Мәскәү вакыты белән 17.00 сәгатьтә, Владимир Путинның Дональд Трамп белән 2025 елның 16 маенда старт алган Россия лидеры инициативасы буенча, Истанбулда тыныч сөйләшүләргә багышланган телефон сөйләшүе була[66]. Америка ягы белдерүенчә, әңгәмә барышында Украина конфликтыннан тыш ике илнең икътисади хезмәттәшлегенә дә кагылган. Трамп шәрехләвенчә, РФ Президенты белән аралашканнан соң, ул Украинаның сәяси җитәкчелеге һәм НАТО илләре лидерлары белән шалтыратышырга ниятли[67]. РФ һәм АКШ лидерларының ике сәгатьтән артык дәвам иткән телефон сөйләшүен Владимир Путин «конструктив» дип атый. Россия Президенты билгеләп үткәнчә, Мәскәү белән Киев мөмкин булган тынычлык килешүе уңаеннан меморандум өстендә эшләячәк[68].

2025 елның 4 июнендә Путин белән Трамп сөйләшүе

2025 елның 4 июнендә Владимир Путин белән Дональд Трамп арасында телефон сөйләшүе уза, аның барышында сүз 2025 елның 1 июнендә Россия төбәкләренә пилотсыз очкычлар һөҗүме кысаларында Россия аэродромнарына Украина Кораллы көчләре тарафыннан башкарылган террористик һөҗүмнәр турында бара[69]. Россия Федерациясе Президенты белдергәнчә, Украина конфликтны җайга салу буенча алып барылган сөйләшүләрне өзү максатын куйган. Шул ук вакытта Киев режимының террористик режимга әверелүе ассызыкланган. Үз чиратында, Трамп Россия аэродромнарына һөҗүм ясау планнары турында алдан хәбәрдар ителмәвен белдергән[69].

АКШ Президенты социаль челтәрләрдә сөйләшүнең бер сәгатьтән артык дәвам итүен һәм уңай рухта узуын яза. Аның сүзләренчә, Россия ягы Украина кораллы формированиеләренең террористик һөҗүменә җавап бирергә вәгъдә иткән[70].

Президент ярдәмчесе Юрий Ушаков РИА Новости агентлыгына биргән интервьюсында Трампның әлеге сөйләшүгә карата реакциясенең детальләрен китергән:

Ул безнең бәяләмәләрне игътибар белән тыңлады. Бу мәсьәләдә безнең Президент фикерне шактый җентекләп аңлатты. Минемчә, Трамп өчен булган вакыйгаларга безнең карашны белү бик файдалы булды… Америка һәм Россия яклары әлеге террористик һөҗүмнәрне тикшеререгә килеште[71].

2025 елның 4 июлендә Путин белән Трамп сөйләшүе

2025 елның 4 июлендә узган, бер сәгатькә якын дәвам иткән телефон сөйләшүе барышында Владимир Путин Дональд Трампны АКШның Бәйсезлек көне белән котлый һәм Мәскәү белән Украина конфликтын сәяси-дипломатик сөйләшүләр юлы белән хәл итү юлларын эзләүне дәвам итүен хәбәр итә. Ул шулай ук Трампка Украинага Украина Кораллы көчләре солдатлары һәм ялланма сугышчыларның берничә мең мәетен тапшыру турында мәгълүмат җиткерә.

Әңгәмәдәшләр, моннан тыш, Иран, Сирия, Якын Көнчыгыштагы вәзгыять турында фикер алышалар, энергетика өлкәсендә һәм космосны өйрәнү юнәлешендә уртак проектларга кызыксыну белдерәләр.

Путин белән Трамп арасындагы телефон сөйләшүе нәтиҗәләрен анализлап, Көнбатыш матбугаты Мәскәүнең конфликтны җайга салу мәсьәләсендәге позициясенең эзлекле һәм үзгәрешсез булуына игътибар итә: ул Украина кризисының төп сәбәпләрен бетерү зарурлыгына нигезләнә[72].

2025 елның 15 августында Путин белән Трампның Аляскада очрашуы

Аляскада Pursuing peace («Тынычлыкка омтылу») девизы астында узган саммит барышында Владимир Путин һәм Дональд Трамп Украинадагы конфликтны җайга салу юнәлешендә билгеле бер алгарышка ирешә. Саммиттан соң Украина ягы делегацияләр дәрәҗәсендә сөйләшүләрне дәвам итүгә, меморандум проектлары буенча фикер алышуга һәм эшче төркемнәр төзүгә кызыксыну күрсәтми. Ике ай дәвамында Россия-Украина сөйләшүләре яңадан башланмый, ә хәрби бәрелеш сызыгы әкренләп көнбатышка таба күчүен дәвам итә.

Килешү процессына яңа этәргечне октябрь аенда Путин белән Трамп арасындагы элемтәләр бирә. Шуннан бер ай узгач, дөнья җәмәгатьчелегендә кызу фикер алышу предметына әверелгән «Трампның тынычлык планы»ның беренче проекты билгеле була.

2025 елның 16 октябрендә Путин белән Трамп сөйләшүе

16 октябрьдә Владимир Путин белән Дональд Трамп арасында яңа телефон сөйләшүе уза — бу Трампның Ак йортка кире кайтуыннан соң сигезенче әңгәмә була. Сөйләшү якынча ике ярым сәгать дәвам итә.

Путин Трампны Сектор Газа вәзгыятен җайга салу белән котлый, төп игътибар Украина конфликтына юнәлтелә. Путин конфлитны чишүгә тыныч, сәяси-дипломатик юл белән ирешүгә кызыксыну белдерә һәм фронтның бөтен сызыгы буенча стратегик инициатива Россия Кораллы көчләре кулында булуын искәртә, Киев хакимиятләре, нигездә, террористик ысулларга мөрәҗәгать итә дип ассызыклый.

Трамп тәкъдиме буенча, лидерлар Аляскадан соң икенче Россия–Америка саммитына әзерлекне башлау турында килешәләр. Саммитны башта Будапештта (Венгрия) уздыру планлаштырыла, әмма соңрак Трамп әлеге очрашуны кичектерә[73][74].

АКШның тынычлык планы

2025 елның ноябрендә Америка матбугаты АКШның Украинадагы конфликтны тәмамлау буенча тынычлык планы турында хәбәр итә[75]. Әлеге план 28 пункттан тора, һәм аларның берсе Украина алган барлык халыкара ярдәмне тикшерүне күздә тота. The Wall Street Journal басмасы аңлатуынча, моның максаты «коррупцияне фаш итү» була[76].

Журналистларга билгеле булганча, әлеге пунктны Киев үзгәртергә теләгән[76]. Украина халкына мөрәҗәгатендә Владимир Зеленский илнең катлаулы сайлау алдында торуын белдерә. «Я абруйны югалту, яисә төп партнерны югалту куркынычы яный», — ди ул[77].

Искәрмәләр

  1. ↑ Путин предложил прямые переговоры с Киевом 15 мая в Стамбуле (11.05.2025). 11 май 2025 тикшерелде.
  2. ↑ 1 2 ТАСС: переговоры РФ и Украины в Стамбуле стартуют 16 мая (2025-05-15). 15 май 2025 тикшерелде.
  3. ↑ 1 2 Лавров анонсировал второй раунд переговоров между РФ и Украиной в Стамбуле (2025-05-28). 29 май 2025 тикшерелде.
  4. ↑ 1 2 Российская делегация вылетела в Стамбул на переговоры с Украиной (2025-06-01). 1 июнь 2025 тикшерелде.
  5. ↑ Прямые переговоры без промедления и условий в Стамбуле. Главные заявления Путина (11.05.2025). 11 май 2025 тикшерелде.
  6. ↑ Заявление Президента России для СМИ (11.05.2025). 11 май 2025 тикшерелде.
  7. ↑ Путин обсудил с Эрдоганом свою инициативу возобновления переговоров с Киевом (2025-05-11). 11 май 2025 тикшерелде.
  8. ↑ Зеленский заявил, что будет ждать Путина в Турции (2025-05-11). 11 май 2025 тикшерелде.
  9. ↑ В Турции заявили, что не знают о планах Зеленского посетить страну (2025-05-11). 11 май 2025 тикшерелде.
  10. ↑ От Владимира Путина ждут участия. Как идет подготовка к встрече РФ и Украины в Стамбуле (2025-05-17). 13 май 2025 тикшерелде.
  11. ↑ Трамп: Рубио и другие эмиссары США полетят на встречу по Украине в Стамбуле. 13 май 2025 тикшерелде.
  12. ↑ Песков рассказал о совещании у Путина по переговорам с Украиной (2025-05-15). 15 май 2025 тикшерелде.
  13. ↑ Стали известны время и место переговоров России и Украины в Стамбуле (2025-05-15). 15 май 2025 тикшерелде.
  14. ↑ Начало переговоров в Стамбуле запланировано на 10 утра - Российская газета (2025-05-15). 15 май 2025 тикшерелде.
  15. ↑ Мединский высказался о делегации России в Стамбуле (2025-05-15). 15 май 2025 тикшерелде.
  16. ↑ Мединский назвал цель прямых контактов с Украиной (2025-05-15). 15 май 2025 тикшерелде.
  17. ↑ ТАСС: в Стамбуле началась встреча главы МИД Турции с российской делегацией (2025-05-15). 15 май 2025 тикшерелде.
  18. ↑ Украинская делегация приедет в четверг вечером, заявил советник Зеленского (2025-05-15). 15 май 2025 тикшерелде.
  19. ↑ The Guardian узнала имя представителя США на переговорах России и Украины. 16 май 2025 тикшерелде.
  20. ↑ ТАСС: 16 мая в Стамбуле намечена трехсторонняя встреча Турции, России и Украины (2025-05-15). 15 май 2025 тикшерелде.
  21. ↑ ТАСС: в Стамбуле завершилась встреча представителей Турции, США и Украины (2025-05-16). 16 май 2025 тикшерелде.
  22. ↑ Мединский встретился с представителями США в Стамбуле (2025-05-16). 16 май 2025 тикшерелде.
  23. ↑ МИД рассказал о составе российской делегации на переговорах 2 июня (29.05.2025). 29 май 2025 тикшерелде.
  24. ↑ 1 2 Зеленский изменил состав украинской делегации для второй встречи в Турции. 2 июнь 2025 тикшерелде.
  25. ↑ Зеленский подтвердил участие Украины в переговорах в Стамбуле 2 июня (2025-06-01). 1 июнь 2025 тикшерелде.
  26. ↑ 1 2 ТАСС: переговоры России и Украины завершились (2025-06-02). 2 июнь 2025 тикшерелде.
  27. ↑ Стало известно о двусторонней встрече Мединского и Умерова до начала переговоров (2025-06-02). 2 июнь 2025 тикшерелде.
  28. ↑ Встреча представителей России, Украины и Турции началась в Стамбуле. 1tv.ru (16 май 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 16 май 2025.
  29. ↑ Полная расшифровка слов главы МИД Турции перед переговорами (2025-05-16). 16 май 2025 тикшерелде.
  30. ↑ Переговоры России и Украины проходят без прессы (2025-05-16). 16 май 2025 тикшерелде.
  31. ↑ Встреча российской и украинской делегаций в Стамбуле завершилась (2025-05-16). 16 май 2025 тикшерелде.
  32. ↑ Мединский: РФ удовлетворена результатом переговоров и готова продолжать контакты (2025-05-16). 16 май 2025 тикшерелде.
  33. ↑ Мединский: РФ и Украина представят свое видение возможного прекращения огня (2025-05-16). 16 май 2025 тикшерелде.
  34. ↑ Мединский: Украина запросила прямые переговоры между Зеленским и Путиным (2025-05-16). 16 май 2025 тикшерелде.
  35. ↑ Мединский подтвердил подготовку крупнейшего обмена пленными с Украиной (2025-05-16). 16 май 2025 тикшерелде.
  36. ↑ Лавров и Рубио обсудили итоги переговоров в Стамбуле (2025-05-17). 17 май 2025 тикшерелде.
  37. ↑ Рубио заявил о желании Трампа встретиться с Путиным как можно скорее (2025-05-17). 17 май 2025 тикшерелде.
  38. ↑ Россия вернула из плена 270 военных и 120 гражданских (2025-05-23). 23 май 2025 тикшерелде.
  39. ↑ Россия и Украина обменялись пленными по стамбульской договоренности. 24 май 2025 тикшерелде.
  40. ↑ Россия и Украина завершили обмен пленными по формуле 1000 на 1000 (25.05.2025). 25 май 2025 тикшерелде.
  41. ↑ Фидан: во 2-м раунде переговоров планируется изучить вопрос о встрече лидеров (2025-06-02). 2 июнь 2025 тикшерелде.
  42. ↑ ТАСС публикует видео выступления Фидана перед началом переговоров РФ и Украины (2025-06-02). 2 июнь 2025 тикшерелде.
  43. ↑ ТАСС: переговоры РФ и Украины шли на русском языке (2025-06-02). 2 июнь 2025 тикшерелде.
  44. ↑ 1 2 Мединский рассказал о переговорах в Стамбуле (2025-06-02). 2 июнь 2025 тикшерелде.
  45. ↑ Заявления глав делегаций России и Украины по итогам второго раунда переговоров (2025-06-02). 2 июнь 2025 тикшерелде.
  46. ↑ Опубликован полный текст российского меморандума по Украине (2025-06-02). 2 июнь 2025 тикшерелде.
  47. ↑ Предложения РФ (Меморандум) по урегулированию украинского кризиса. Текст (2025-06-02). 2 июнь 2025 тикшерелде.
  48. ↑ Меморандум РФ предполагает выборы на Украине и подписание мирного договора (2025-06-02). 2 июнь 2025 тикшерелде.
  49. ↑ Меморандум России предусматривает одобрение резолюцией СБ ООН (2025-06-02). 2 июнь 2025 тикшерелде.
  50. ↑ Умеров: Украина и РФ договорились о новом обмене телами погибших. 2 июнь 2025 тикшерелде.
  51. ↑ Украина предложила провести новый раунд переговоров с Россией до конца июня. 2 июнь 2025 тикшерелде.
  52. ↑ Путин утвердил состав делегации России на переговорах с Украиной (14..05.2025). 15 май 2025 тикшерелде.
  53. ↑ Путин утвердил состав российской делегации на переговорах в Стамбуле (14.05.2025). 15 май 2025 тикшерелде.
  54. ↑ Путин утвердил состав делегации для переговоров с Украиной в Стамбуле (2025-05-14). 15 май 2025 тикшерелде.
  55. ↑ Кто вошел в переговорную группу России в Стамбуле. Инфографика (14.05.2025). 15 май 2025 тикшерелде.
  56. ↑ Зеленский утвердил состав делегации для переговоров с РФ в Стамбуле (2025-05-15). 15 май 2025 тикшерелде.
  57. ↑ Состав делегации Украины для участия в переговорном процессе с РФ в Стамбуле (2025-05-15). 15 май 2025 тикшерелде.
  58. ↑ Килинкаров: члены украинской делегации сбежали в Стамбуле от мобилизации (19.05.2025). 20 май 2025 тикшерелде.
  59. ↑ В Кремле назвали условие для встречи Путина и Зеленского (2025-05-17). 17 май 2025 тикшерелде.
  60. ↑ Трамп приветствовал предложение Путина возобновить прямые переговоры с Украиной (11.05.2025). 11 май 2025 тикшерелде.
  61. ↑ Трамп потребовал от Украины немедленно согласиться на переговоры с Россией (2025-05-11). 11 май 2025 тикшерелде.
  62. ↑ Трамп допустил свой визит в Стамбул во время встречи делегаций России и Украины - Газета.Ru | Новости (2025-05-12). 12 май 2025 тикшерелде.
  63. ↑ Трамп допустил поездку в Стамбул в четверг (2025-05-12). 12 май 2025 тикшерелде.
  64. ↑ В США назвали предложенные Путиным прямые переговоры Киеву блестящим маневром (2025-05-11). 11 май 2025 тикшерелде.
  65. ↑ Эрдоган назвал встречу России и Украины в Стамбуле великолепной (2025-06-02). 2 июнь 2025 тикшерелде.
  66. ↑ Мир по телефону (2025-05-18). 19 май 2025 тикшерелде.
  67. ↑ Песков подтвердил, что телефонный разговор Путина с Трампом готовится (17.05.2025). 19 май 2025 тикшерелде.
  68. ↑ Заявление Путина после разговора с Трампом. Текст. 19 май 2025 тикшерелде.
  69. ↑ 1 2 В Кремле раскрыли подробности телефонного разговора Путина и Трампа (04.06.2025). 15 гыйнвар 2026 тикшерелде.
  70. ↑ Трамп обсудил с Путиным атаки ВСУ на российские аэродромы (04.06.2025). 15 гыйнвар 2026 тикшерелде.
  71. ↑ Трампу было полезно выслушать оценки Путина по атакам Киева, заявил Ушаков (04.06.2025). 4 июнь 2025 тикшерелде.
  72. ↑ Мировые СМИ обсуждают телефонный разговор Владимира Путина и Дональда Трампа (04.07.2025). 15 гыйнвар 2026 тикшерелде.
  73. ↑ Почему Путин и Трамп предпочли Будапешт и что будет с «Томагавками»? Президенты России и США договорились о новом саммите (17.10.2025). 15 гыйнвар 2026 тикшерелде.
  74. ↑ Reuters и NBC узнали, почему Трамп решил отложить встречу с Путиным. РБК (21 октябрь 2025).
  75. ↑ Axios сообщил о согласии Зеленского подписать мирный план в сжатые сроки (21.11.2025). 21 ноябрь 2025 тикшерелде.
  76. ↑ 1 2 WSJ узнал, что Киев внес в мирный план полную амнистию для всех сторон (21.11.2025). 21 ноябрь 2025 тикшерелде.
  77. ↑ Зеленский заявил о сложном выборе Украины из-за мирного плана США (21.11.2025). 21 ноябрь 2025 тикшерелде.

Төркемнәр