Сюмси районы

Сөмсә районы (рус. Сюмсинский район, удм. Сюмси ёрос) — Удмуртиянең көнбатышында урнашкан муниципаль район.

Административ үзәгеСөмсә авылы.

География

Чиктәшлек

Як Район яки регион
Төньяк
Көнбатыш
Киров өлкәсе
Төньяк-көнчыгыш Селты районы
Көньяк-көнчыгыш Ува районы
Көньяк Вавож районы

Районның көньяк өлеше Көлмез түбәнлегендә, ә көньяк өлеше - Тыловай калкулыгында урнашкан. Район территориясендә 114 елга ага, аларның иң зрусы - Көлмез, Нократ кушылдыгы.

Тарих

1929 елның 10 июнендә элекке Нократ губернасы Малмыж өязе Сөмсә вулысы Вәтәк автономияле өлкәсе составына тапшырылган, ә 15 июльдә Сөмсә районына үзгәртеп оештырылган. 1932 елда, Яңа Мултан районы юкка чыгару аркасында аның өлешләре (3 авыл советы) Сөмсә районына кергән.

1963 елда район юкка чыгарыла, ә аның территориясе Ува авыл районы һәм Ува сәнәгать районы арсында бүленгән. 1965 елның 12 гыйнварында яңадан барлыкка килә.

Халык

1970[4], % 1979[5], % 1989[6], % 2002[7], % 2010[2], %
24 213 19 131 17 883 16 288 13 402

Милли состав: удмуртлар — 37 %, руслар — 55 %, татарлар — 3 % (2002 җанисәбе буенча).

Административ бүленеше

Авыл җирлеге Административ үзәге Торак пунктларның
саны
Население[8],
кеше
(2007 ел)
Мәйдан,
га
Васькино авыл җирлеге Васькино 6 1200 17184
Гура авыл җирлеге Гура 12 701 44190
Гуртлуд авыл җирлеге Гуртлуд 6 798 8107
Дмитрошур авыл җирлеге Дмитрошур 9 815 9175
Көлмез авыл җирлеге Көлмез 2 2910 21613
Муки-Какси авыл җирлеге Муки-Какси 5 894 14833
Орловское авыл җирлеге Орловское 6 974 24860
Сөмсә авыл җирлеге Сөмсә 10 ? 39010

Социаль инфраструктура

16 мәктәп, 11 балалар бакчасы, 1 балалар иҗаты үзәге, 2 балалар сәнгать үзәге, №34 профессиональ училищесы; 2 хастаханә, 2 амбулатория, 19 фельдшер-акушерлык пункты. Шулай ук 1 мәдәният йорты, 17 китапханә һәм балалар йорты эшли.

Икътисад

  • Агач хәзерләү

Транспорт: «КазанМалмыжПермьЕкатеринбург» юл район аша уза.

Искәрмәләр

  1. GEOnet Names Server — 2018.
  2. 1 2 архив күчермәсе, archived from the original on 2011-06-27, retrieved 2012-01-23 
  3. http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst94/DBInet.cgi?pl=8006001
  4. [1]
  5. [2]
  6. [3]
  7. [4]
  8. архив күчермәсе, archived from the original on 2011-05-16, retrieved 2012-01-23 

Төркемнәр