Әни көне

Хатын – кыз – ана олылау тариhы куп гасырлар исəпли. Ана хɵрмəтлəу кɵне борынгы грек ана мəдəниятыннан килə. Рəсми мистериялəр Кибела я да Рея, Бɵек ходайлар анасы хɵрмəтенə булган йолалар белəн март идалар вакытында бɵтен Кече Азиядə уздырылганнар.^[3]

XVII гасырдан башлап — XIX гасырга кадəр бɵтен ил аналарына багышлап Великобританиядə Бɵек постныӊ икенче якшəмбесендə «Ана якшəмбесе» уздырылган.^[4]

1872 елда АКШда Ана кɵне беренче тапкыр ачыктан – ачык танылган америка пацифисткасы Джулия Уорд Хоув тарафыннан хупланды. Джулия Уорд юрамасы буенча «Ана кɵне» — бɵтен дɵньяда тынычлык ɵчен кɵрəштə аналар бердəмлеге кɵне. Джулия Уорд концепциясе АКШта həм башка иллəрдə киӊ ярдəмгə лаек булмады. 1907 елда Филадельфиядəн америкалы Анна Джарвис узенеӊ əнисе хɵрмəтенə аналарны олылау инициативасы белəн чыкты. Анна дəулəт учреждениялəренə, закон чыгару органнарына həм куренекле шəhеслəргə елда бер кɵнне аналар олылау хɵрмəтенə багышлау тəгъдиме белəн чыгып хатлар язды. 1910 елда Виргиния штаты беренче булып Аналар кɵнен рəсми бəйрəм буларак таныды. 1914 елда АКШ президенты Вудро Вильсон май аеныӊ икенче якшəмбесен американыӊ бɵтен аналар мили бəйрəме буларак игълан итте.^[5]

• 3 март: Грузия.
• Мартның беренче якшәмбесе: Бөек Британия.
• 21 март: Мисыр.
• 7 апрель: Әрмәнстан.
• Майның беренче якшәмбесе: Испания, Португалия һәм Литва.^[6]
• Майның икенче якшәмбесе: Австралия, АКШ, Бельгия, Бразилия, Германия, Дания, Италияда, Кипр, Мальта, Төркия, Украина, Филиппиннар^[7], Финляндия, Эстония, Япония.
• 9 май: Греция.
• Майның өченче якшәмбесе: Кыргызстан.
• 26 май: Польша.
• Майның соңгы якшәмбесе: Франция, Швеция.
• Сентябрьнең өченче якшәмбесе: Казакъстан.
• 14 октябрь: Беларусия.
• Ноябрьнең соңгы якшәмбесе: Россия.
• Декабрьнең беренче дүшәмбесе: Филиппиннар^[7].
• Декабрь: Сербия^[8] .