Грузия

РУВИКИ — интернет-энциклопедия мәгълүматы
Гөрҗистан
საქართველო
Flag of Georgia.svg Greater coat of arms of Georgia.svg
Байрак Илтамга
Шигарь: «Бердәмлектә көч
гөрҗ. ძალა ერთობაშია»
Гөрҗистан милли һимны
Файл:Georgia (orthographic--projection).svg
Рәсми тел гөрҗи
Башкала Кутаиси
Идарә итү формасы Парламент җөмһүрияте[* 1]
Президент
Премьер-министр
Парламент спикеры
Арчил Талаквадзе
Мәйдан
• Барлыгы

69 700 км²[* 2][3][4] км²
Халык тыгызлыгы
4 483 800[5]
4 369 579 кеше
ТЭП (САМП)
  • Барлыгы (2012)
  • Кеше башына

 (110-нчы)
ТЭП (номинал)
  • Барлыгы (2012)
  • Кеше башына

15,829 млрд.[6] $
КПҮИ (2013) Green Arrow Up Darker.svg0,745[7] (югары
Акча берәмлеге лари
Интернет-домен .ge
ISO коды GE
ХОК коды GEO
Телефон коды +995
Сәгать кушаклары Евразия/ТбилисиГрузинское время[d]
Җини коэффициенты 34,5[9]

Грузия (Көнчыгыш Европага кертәләр), Кавказ артының көнбатыш өлешендә, Кара диңгезнең көнчыгыш ярында урнашкан дәүләт.

Гөрҗистан көньякта Әрмәнстан һәм Төркия, көньяк-көнчыгышта Азәрбайҗан һәм төньякта Россия белән чиктәш.

БМО-ның башка дәүләтләре 20082009 елларда Абхазия һәм Көньяк Осетияне бәйсез дәүләт сыйфатында таныдылар. Күпчелек көнбатыш дәүләтләре Россиянең гамәлләрен сүгеп, Гөрҗистанның территориаль бөтенлеген яклап чыгыш ясадылар. Гөрҗистан хакимиятләре тарафыннан идарә ителүче территория көнбатышта Абхазия, төньякта Көньяк Осетия белән чиктәш.

Абхазиядә һәм Көньяк Осетиядә үткәрелгән бөтен халкы референдумда Гөрҗистаннан мөстәкыйльлеген якланган.

Россия Федерациясе белән дипломатик мөнәсәбәтләр 2008 елда Гөрҗистан тарафыннан өзелде. Россия белән дипломатик элемтәләр Швейцария илчелеге аша үткәрелә.

Гөрҗистан 2008 елгы сугыштан соң БДБ оешмасыннан чыгып китте.

Географиясе

Гөрҗистан табигате күп төрле. Территориясе биек вә урта биеклектәге таулар, калулыклар, түбәнлеләр, яссытаулык вә платолардан гыйбарәт. Җөмһүриятнең төньягын Зур Кавказның урта өлеше биләп тора. Гөрҗистанның иң биек ноктасы — Шһара тавы (5068 м). Зур Кавказның Гөрҗистандагы көнбатыш өлешендә карст киң таралган, көнчыгышта яшь янартау корылмалар бар. 

Дәүләт төзелеше

Гөрҗистан — демократик җөмһүрият. 1995 елда кабул ителгән конституция нигезендә дәүләт вә башкарма хакимият башлыгы — президент. Ул гомумхалык тавыш бирү юлы белән биш елга сайланыла. Иң югары канун чыгаручы хакимият органы — парламент.

2017 елда кабул ителгән ил Конституциясе нигезендә, 2018 елгы сайлаулар Гөрҗистан президентын туры тавыш бирү юлы белән соңгы сайлаулар булып тора. 2024 елда булачак сайлауларда Сайлау Коллегиясенең 300 әгъзасы тавыш бирәчәк. Сайланган президентның вәкаләтләре чикле булачак[10].


Искәрмәләр

  1. Статья 69 Конституции Грузии, принятой в 1995 году[1], устанавливает, что несмотря на наличие должности премьер-министра главой исполнительной власти страны является президент. Однако после инаугурации нового президента, намеченной на осень 2013 года, вступят в силу основные положения новой конституции, согласно которым формирование кабинета министров станет исключительной прерогативой парламента[2]. Таким образом, изменится форма правления государства.
  2. Аҗария — 3400 км²
  1. Конституция Грузии, archived from the original on 2012-08-07, retrieved 2014-03-30 
  2. Калатозишвили Г. Грузия, трансформирующаяся в парламентскую республику. Вестник Кавказа (vestikavkaza.ru) (23 август 2012). Дата обращения: 14 гыйнвар 2013. Архивировано 19 гыйнвар 2013 года.
  3. The World Factbook. Country profile: Georgia. (ингл.). ҮКИ АКШ (2012). Дата обращения: 6 сентябрь 2012. Архивировано 16 октябрь 2015 года.
  4. Университет Лаваля (29 sept. 2011). Дата обращения: 6 сентябрь 2012. Архивировано 14 октябрь 2012 года.
  5. Статком Грузии. Численность населения на начало года в 2000—2013 гг.(ингл.)
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Международный Банк, World DataBank: World Development Indicators, версия от 27 ноября 2013 года
  7. Human Development Report 2013 (ингл.). United Nations Development Programme (2013). Дата обращения: 30 март 2014. Архивировано 13 август 2013 года.
  8. 8,0 8,1 8,2 https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/asia
  9. 9,0 9,1 https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI
  10. Последние прямые президентские выборы в Грузии перешли во второй тур. BBC, 29.10.2018

Сылтамалар