Балакау
Балакау (рус. Балаково) — Россия шәһәре, Балакау районының административ үзәге.
Халык саны — 199 573 кеше буйсындырылган торак пунктлары белән — 200 862 кеше.[2]
География
Балакау Идел елгасының сул ярында, Сарытаудан 161 километр төньяк-көнчыгыштарак урнаша.
Идел буе тимер юлының Балакау станциясе. Елга порты. Шәһәр аша Р226 (Волгоград — Сарытау — Самар) автоюл бара.
Сәгать поясы
Сарытау халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Климат
- Уртача еллык температура — +6,4 °C
- Уртача еллык җил тизлеге — 4,1 м/с
- Уртача еллык һава дымлылыгы — 65,3%
| Сарытау климаты | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| Абсолют максимум, °C | 8 | 8 | 17 | 31 | 34 | 40 | 41 | 41 | 38 | 25 | 16 | 11 | 41 |
| Уртача максимум, °C | −5,6 | −5,2 | 1,0 | 12,9 | 21,3 | 25,9 | 27,7 | 26,0 | 19,4 | 10,7 | 1,0 | −4,3 | 10,9 |
| Уртача температура, °C | −8,8 | −8,9 | −2,9 | 7,6 | 15,3 | 20,1 | 22,1 | 20,1 | 13,9 | 6,5 | −1,6 | −7,2 | 6,4 |
| Уртача минимум, °C | −11,7 | −11,9 | −6,2 | 3,3 | 10,1 | 15,0 | 17,0 | 15,1 | 9,5 | 3,3 | −3,8 | −9,8 | 2,5 |
| Абсолют минимум, °C | −37 | −35 | −27 | −17 | −3 | 2 | 6 | 4 | −2 | −12 | −23 | −33 | −37 |
| Явым-төшем нормасы, мм | 531 | ||||||||||||
| Чыганак: [1] [2] | |||||||||||||
Тарих
XVIII гасырның башында Балаков-Юрт казаклар кордоны телгә алына.[3]
Балакау авылы 1762 елда староверлар тарафыннан нигезләнә.
1856 елда Балакауда 2 чиркәү һәм 357 йорт булган.
XIX гасырның ахырында Балакау Самар губернасының халык саны буенча икенче торак пункт булган.[4]; 1911 елда аңа шәһәр статусы бирелә.
1919—1924 елларда — Самар губернасы Балакау өязе үзәге. 1928—1934 елларда Түбән Идел крае, 1934—1936 — Сарытау крае, 1936 елдан — Сарытау өлкәсе составында.
1956—1970 елларда Сарытау ГЭСы төзелә, 1985 елда Балакау АЭСның беренче энергоблокы эксплуатациягә тапшырыла.
Халык
Икътисад
Теплоэлектроцентраль, Сарытау ГЭСы, атом электростанциясе.
Сүс әйберләр заводы, вагоннар төзү заводы, «Балакаурезинотехника» заводы, суднолар ремонтлау заводы, металлургия комбинаты, һ. б.
Мәдәният
Василий Чпапевның музей-йорты; Сарытау Алесандр Радищев исемле сәнгать музее филиалы, Сарытау өлкәне өйрәнү музее филиалы.
Югары уку йортлары
- Юрий Гагарин исемле Сарытау дәүләт техника университетының филиалы
- Сарытау дәүләт иҗтмагый-икътисади университетының филиалы
- Сарытау дәүләт хокук академиясенең филиалы
- Пётр Столыпин исемле Идел буе дәүләткә хезмәт итү академиясенең филиалы
- Заманча һуманитар академиясенең филиалы
Кардәш шәһәрләр
Танылган шәхесләр
- Василий Чапаев, Сергей Захаров — вакытлыча торалар
- Денис Майданов (1975—) — биредә туган
Галерея
Искәрмәләр
- ↑ Федеральный закон от 22.11.2016 № 395-ФЗ (рус.) — 2016.
- ↑ 1 2 архив күчермәсе, archived from the original on 2011-06-27, retrieved 2013-02-16
- ↑ 1 2 http://www.mo-balakovo.ru/city/history/index.php?SECTION_ID=6&ELEMENT_ID=
- ↑ Насѣленныя места Россійской имперіи въ 500 и болѣе жителей, 1897
- ↑ 1 2 3 4 http://www.mojgorod.ru/saratov_obl/balakovo/index.html
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1325
- ↑ 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
