Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Эдуард Хәйруллин

РУВИКИ проектының татар бүлегендә Хәйруллин фамилияле башка кешеләр турында да мәкаләләр бар

Эдуард Фаридович Хайруллин (тат. Эдуард Фәрид улы Хәйруллин ; 28 гыйнвар, 1969, Казан, Татар АССР, РСФСР, СССР — 14 апрель, 2023, Казан, Татарстан Республикасы, Россия Федерациясе) — Россия журналисты, медиа-менеджер, җирле тарихчы. Татарстан Республикасы Президентының матбугат хезмәте башлыгы (2015—2019), Татмедиа башлыгы урынбасары (2019—2023).

Тәрҗемәи хәле

Эдуард Фәрид улы Хәйруллин 1969 елның 28 гыйнварында Казанда туган[1]. Әнисе — Алевтина Михайловна, әтисе — Фәрит Габделхәй улы[2].

Ул 126-нчы мәктәптә укыган[3]. 4 сыйныфта журналист булу теләге турында инша яздган[4][5]. 8 сыйныфтан ул Комсомолец Татарии яшь журналист мәктәбендә укыган, аны 10 сыйныфта тәмамлаган — аның беренче журналистик материаллары һәм мәкаләләре дә анда басылган[6][7]. В. И. Улянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университетына укырга керә һәм ул 1993 елда тарих факультетының социология кафедрасын социология белгечлеге һәм иҗтимагый-сәяси фәннәр укытучысы итеп тәмамлый[6][8].

Шул ук вакытта, 1986—1987 елларда ул Казан электрон компьютер заводында 2-нче разрядлы ярдәмче булып эшли, 1987—1989 елларда Совет армиясендә хезмәт итә[6][9]. Ул вакытта хезмәтләре[7] «Вечерняя Казань» газетасында басыла чыга, ул шулай ук телевидение белән дә кызыксына[6][7], Казан телевидение студиясендә «Телесеанс» яшьләр программасында хәбәрче булып эшли, һәм 1991 елда ул берничә ай дәвамында «Зилант» акционерлык җәмгыяте вәкиле булып эшли[10][11]. И. Ю. Әминовта интервью узгач, 1993 елда ул яңа төзелгән Эфир телевидение компаниясе корреспонденты булып эшкә алына[4][12] . Җирле тарих белән таныштыручы Казан буйлап[13] сәяхәт итүдән гыйбарәт булган сюжетлардан эшен башлаган, киләсе[7] ел эчендә ул информацион программа алып баручысы булып эшли, анда ул үзенең стиле, эрудициясе аркасында тамашачыларга ошый[14], телеканалның чын йолдызы булып китә[5].

1994 елда ул Иҗтимагый Россия телевидениесенең үз корреспонденты булып эшли башлый, 1995—1996 елларда ул Татарстандагы Мәгълүмати программалар дирекциясенең корреспондент офисы мөдире, һәм 1996—1997 елларда ОТРның Идел буендагы Түбән Новгород өлкәсендәге , Башкортстан, Мордовия, Удмуртия, Мари Эл, Чувашия һәм Татарстан бүлекләре башлыгы урынбасары булып эшли.[15][9] 1997 елдан, ул Сфинкс җаваплылыгы чикләнгән партнерлыгы өчен реклама консультанты булып тора, һәм 1998 елда «ОТР» Идел буе бюросы Рәсәй һәм Тышкы Корреспонденцияләр Департаменты корреспонденты башлыгы итеп билгеләнә[5][9] . Беренче каналда 12 ел эшләп, ул берничә кайнар нокталарда була, шул исәптән Чечня, Дагстан, Ингушетия һәм Әфганстанда да[6][7].

1999 елда Хәйруллин һәм аның телеоператоры В. А. Безменов Ижевск шәһәреннән сайлаулар турында хикәя төшерүдән соң Казанга кайталар, ләкин зур машина авариясе турында доклад төшерү өчен M7 трассасында тукталалар.[16][17] Бу вакытта, начар күренеш һәм боз шартларында, тагын бер КамАЗ аларга зур тизлектә бәрелә, олы юлда булганнарны, шул исәптән журналистларны да бәрдерә[16][18]. Безменов, оча сөякләре һәм егерме кабыргасы сынган, эчке органнар ярылган һәм баш җәрәхәте алган, нәтиҗәдә ул Алабуга больницасында үлгән[16][19]. Хәйруллин могҗизалы рәвештә исән кала: ашказаны җәрәхәте ала һәм берничә кабыргасы сына, аны Республика клиник хастаханәсенә алып китәләр, операция ясыйлар[18][20].

Беренче каналдан киткәч, берничә ай Медиа-Профи ОООның иҗат директоры булып, һәм 2006—2007 елларда ул Мәскәүдәге Амур өлкәсе вәкиллеге башлыгы урынбасары булып эшли.[7][9] 2008—2009 елларда ул Россия Федерациясе Оборона Министрлыгы карамагындагы Звезда телеканалының яңалыклар сервисының баш редакторы һәм продюсеры булып эшли[21][22], 2009—2010 елларда — Профи ООО Медиа-Профида башкарма директоры була[9][23]. 2010 елда, ул Татарстан Республикасы Президентының матбугат хезмәте начальнигы урынбасары булып дәүләт хезмәтенә кире кайта[1][7]. Бу потенциалда ул А. В. Кузьмина[tt] күзәтүе астында эшлие, нигездә Р. Н. Миннихановның чит ил сәяхәтләрен күзәтү белән шөгыльләнә[20][24]. 2015 елда ул Татарстан Республикасы Президентының матбугат хезмәтен җитәкли, анда Татмедиянең генераль директоры булып эшләгән Кузминны алыштыра[25][26]. Бу потенциалда ул Миннехановның медиа образы өчен җаваплы була, президент, премьер-министр һәм дәүләт киңәшчесе эшчәнлеген яклау, журналистларны оештыру һәм аккредитацияләү, президент эшләрен текстлар, фото һәм видеофильмнар аша яктырту белән шөгыльләнгән[8][27]. 2019 елда ул матбугат хезмәте башлыгы вазифасыннан китә[28][29]. Аннары Хәйруллин үзе Татмедиа башлыгы урынбасары итеп билгеләнә, милли проектларны яктырту һәм Татарстан мәнфәгатьләрен яклау белән шөгыльләнә[30][31].

Төп хезмәтенә өстәп, җирле тарих, Татарстан тарихы белән актив кызыксынган[7][32]. 2020 елда, ТАССР оешуга 100 ел тулгач, ул «Татарстан 100: элек һәм хәзер» китабын бастырып чыгара, анда җирле тарихчылар, фотографлар һәм дизайнерлар ярдәмендә 1920-нче еллардагы кешеләр белән чагыштырып бүгенге көндәлек тормышның барлык өлкәләрен яктырта[33][34]. Шул ук елны ул үзенең «Яңа Тартария» YouTube каналын ача, анда тамашачыга Казанның тарихи биналарының кыска видео турларын тәкъдим итә[3][35] 2021 елда Кремль урамындагы Ушкова йортының кураторы итеп билгеләнә, Татарстан Республикасы Милли китапханәсенең элеккеге бинасы, сарайны торгызу, инвентаризацияләү һәм интерьерның фотосурәтләре өчен җаваплы була.[36] Тарихи һәм мәдәни һәйкәлләрне саклау җәмгыятенең Татарстан бүлеге әгъзасы була[37], аның рәисе итеп сайланырга тырыша, ләкин Хәйруллин кандидатурасы оешманың Үзәк Советы тарафыннан кире кагыла[38].

Эдуард Фәрид улы Хәйруллин 2023 елның 14 апрелендә Казанда 54 яшендә үлә[39]. Иртә белән Хәйруллин авырып эштән өйдә эшләргә сорап китә[40], үлем сәбәбе булып зур инсульт була[41]. Саубуллашу 17 апрельдә Сәйдәш мәдәният үзәгендә йөзләгән кешене, Татарстан җитәкчелеге вәкилләрен, депутатларны, хезмәттәш журналистларны җыган[42]. Изге Бөек Шәһит Барбара чиркәвендә җирләү хезмәтен Казан һәм Татарстан Митрополиты Кирилл башкара[43]. Аны Мирный поселогының зиратында күмгәннәр[44].

Бүләкләре

Шәхси тормышы

Өйләнгән һәм улы була[15][7]. Инглизчә белгән[15][47]. Соңгы елларда иманга килә, севасте шәһитләренең берсе булган Екдит исеме белән чукындырыла . Аның сүзләре буенча, Татарстан Республикасы Президентының матбугат хезмәтендә эшләгәндә, ул якынча 40 мең сум хезмәт хакы алган[8], 2019 елда ул еллык керемен өч миллион сум дип игълан итә[48], ә 2021 елда — фатирга, йортка һәм ике җир кишәрлегенә ия булудан тыш өстәп миллионнан артык керем алган[49].

Библиография

  • Хайруллин Э. Ф. Свияжск: монологи = Sviyazhsk: monologues. — Казань: Типография «Линия График», 2013. — 120 с. — ISBN 9785939625852.
  • Хайруллин Э. Ф. Свияжск: монологи = Sviyazhsk: monologues. — 2-е изд., исправ. и доп.. — Казань: Типография «Линия График», 2016. — 120 с. — ISBN 9785990660038.
  • Татарстан. 100 лет: прежде и теперь / идея, ред. и авт. предисл. Э. Ф. Хайруллина. — Казань: ООО «УП Принт», 2020. — 210 с. — ISBN 9785914871540.

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 Хайруллин Эдуард Фаридович. Татарская энциклопедия. Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  2. ↑ Минтимер Шаймиев выразил соболезнования матери Эдуарда Хайруллина в связи с кончиной сына. Интернет-газета «Реальное время» (16 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  3. ↑ 1 2 Айрат Бик-Булатов. Краевед танцует танго! Ритмы и шаги в судьбе Эдуарда Хайруллина. Интернет-газета «Реальное время» (21 август 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  4. ↑ 1 2 Хайруллин, 2016
  5. ↑ 1 2 3 Роман Колесников. «У него не было одного – он не умел заботиться о себе…». Пресс-секретарь президента РТ, звезда телевидения и краевед: в Казани простились с Эдуардом Хайруллиным. Бизнес Online (17 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  6. ↑ 1 2 3 4 5 Руфина Гималетдинова. Пресс-секретарь Президента РТ провел мастер-класс в КФУ для будущих журналистов. Казанский университет (16 октябрь 2018). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  7. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Любовь Агеева. Эдуард Хайруллин: когда историю можно потрогать рукой. Газета «Казанские истории» (15 сентябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  8. ↑ 1 2 3 Лина Саримова. Эдуард Хайруллин: «Если вы попросите президента, он обязательно вас выложит в свой Instagram». Интернет-газета «Реальное время» (18 апрель 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  9. ↑ 1 2 3 4 5 6 Хайруллин Эдуард Фаридович. Республиканское агентство по печати и массовым коммуникациям[tt]. Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  10. ↑ Умер журналист Эдуард Хайруллин. Газета «Республика Татарстан» (14 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  11. ↑ Анна Тарлап. «Харизма, пробивающая экран»: каким был Эдуард Хайруллин. Inkazan.ru (15 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  12. ↑ Эльза Кузнецова. Ильшат Аминов: «У Эдуарда Хайруллина были огромные планы и желание работать…» Татар-информ?! (14 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  13. ↑ Ушел из жизни известный журналист Эдуард Хайруллин. ГТРК «Татарстан» (14 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  14. ↑ Ильшат Аминов: «Эдуард Хайруллин всегда был образцом честности и порядочности журналиста». Телерадиокомпания «ТНВ» (17 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  15. ↑ 1 2 3 Валеева и др., 2005
  16. ↑ 1 2 3 Шамиль Идиатуллин. Катастрофа на дороге смерти. Коммерсантъ (8 апрель 1999). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  17. ↑ В Татарстане при съемке автомобильной аварии серьезно пострадали журналисты ОРТ. Первый канал (5 апрель 1999). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  18. ↑ 1 2 Общественность Татарстана проводила в последний путь Эдуарда Хайруллина. ГТРК «Татарстан». Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  19. ↑ В больнице в Елабуге скончался оператор ОРТ Виталий Безменов, попавший в автокатастрофу. Первый канал (7 апрель 1999). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  20. ↑ 1 2 Эльза Кузнецова. «Безупречность и харизма»: Татарстан скорбит о кончине Эдуарда Хайруллина. Татар-информ?! (15 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  21. ↑ Хайруллин Эдуард Фаридович. Бизнес Online. Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  22. ↑ В Казани на 55-м году жизни умер бывший пресс-секретарь президента Татарстана Эдуард Хайруллин. ProKazan.ru (15 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  23. ↑ Елизавета Пуншева. «У него был удивительный дар — он абсолютно пробивал экран». В Казани простились с Эдуардом Хайруллиным. Интернет-газета «Реальное время» (17 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  24. ↑ Кирилл Антонов. Под новым прессом. Рустам Минниханов сменил главу управления по работе со СМИ. Коммерсантъ (22 декабрь 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  25. ↑ Татьяна Ренкова. «Человек 9 лет меня терпел»: Минниханов прокомментировал переход Кузьмина. РБК (21 декабрь 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  26. ↑ Пресс-службу президента РТ возглавил Эдуард Хайруллин. Бизнес Online (21 декабрь 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  27. ↑ Наталия Васильева. Во власти Татарстана «Обезьяна» - редкий вид. Газета «Вечерняя Казань» (15 гыйнвар 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  28. ↑ Лилия Галимова стала новым пресс-секретарем Президента РТ. Татар-информ?! (23 декабрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  29. ↑ Лилия Галимова назначена главой пресс-службы президента Татарстана. Коммерсантъ (23 декабрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  30. ↑ «С женой посоветуюсь»: Рустам Минниханов высказался о новом президентском сроке. Бизнес Online (24 декабрь 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  31. ↑ Максим Кирилов. Главные медиасобытия 2019 года: Изменения в «Татмедиа» и Галимова у руля пресс-службы Президента РТ. Татар-информ?! (3 гыйнвар 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  32. ↑ Коллектив «Татмедиа» соболезнует родным и близким Эдуарда Хайруллина. Татар-информ?! (14 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  33. ↑ Эдуард Хайруллин выпустил книгу к столетнему юбилею ТАССР. Татар-информ?! (27 май 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  34. ↑ Александр Артемьев. Эдуард Хайруллин: «Мы хотели погрузиться в 1920-е годы, как в пазл, понять, как люди видели эти годы». Интернет-газета «Реальное время» (26 май 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  35. ↑ Эдуард Хайруллин запустил проект «Новая Тартария» на YouTube. Бизнес Online (27 май 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  36. ↑ Ольга Юхновская. «Владельцу он обошелся в миллион, сейчас это 1,5 миллиарда»: хранитель казанского дома Ушковой Эдуард Хайруллин призван сберечь его для потомков. Газета «Вечерняя Казань» (1 август 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  37. ↑ «Кирпичи выпадают!»: башню Сююмбике просят огородить от туристов. Бизнес Online (11 октябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  38. ↑ ВООПИиК отклонил кандидатуры для выборов главы отделения в Татарстане. Бизнес Online (19 ноябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  39. ↑ В Казани в возрасте 54 лет скончался бывший пресс-секретарь президента РТ Эдуард Хайруллин. Бизнес Online (14 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  40. ↑ Алексей Угаров. Известный журналист Эдуард Хайруллин скончался на 55 году жизни в Казани. Татар-информ?! (14 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  41. ↑ Ольга Юхновская. «Он был человеком эпохи Возрождения»: в Казани простились с журналистом Эдуардом Хайруллиным. Газета «Вечерняя Казань» (17 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  42. ↑ В Казани на траурной церемонии простились с Эдуардом Хайруллиным. Татар-информ?! (17 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  43. ↑ Митрополит Кирилл совершил отпевание Эдуарда Хайруллина. Бизнес Online (17 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  44. ↑ «Обладал магнетизмом и „пробивал“ экран»: Татарстан простился с Эдуардом Хайруллиным. Татар-информ?! (17 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  45. ↑ Признание заслуг. Газета «Республика Татарстан» (19 гыйнвар 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  46. ↑ Скоропостижно скончался выпускник Казанского университета Эдуард Хайруллин. Казанский университет (14 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  47. ↑ Митрополит Кирилл совершил отпевание заместителя руководителя агентства по печати и массовым коммуникациям «Татмедиа» Эдуарда Хайруллина. Сетевое издание «Православие в Татарстане» (17 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  48. ↑ Чиновники аппарата президента РТ раскрыли доходы, Муратов получил 204,5 млн рублей. Бизнес Online (3 май 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.
  49. ↑ Хайруллин Эдуард Фаридович. Декларатор. Мөрәҗәгать итү датасы: 18 апрель 2023.

Әдәбият

  • Эдуард Хайруллин: Хлеб с ароматом прощания // 25 лет в «Эфире». С вами и для вас! / авт-сост. С. В. Шерстнев. — Казань: Татарское книжное издательство, 2016. — С. 27—28. — 247 с. — ISBN 9785298032148. (рус.)
  • Хайруллин Эдуард Фаридович // Кто есть кто в Республике Татарстан: справочник / рук. редкол. З. Р. Валеева, гл. ред. Е. А. Лисин, ред.-сост. Ш. Н. Мулаянов. — Казань : СТАР, 2005. — Вып. 4 (по состоянию на 1 января 2005 г.). — С. 356. — 375 с. — ISBN 5898520104. (рус.)

Сылтамалар

Төркемнәр