Габдерахман ибн Мөэмин

Габдерахман ибн Мөэмин идарә иткән чорда Идел буе Болгары белән Рус дәүләтенең үзара мөнәсәбәтләре яхшыра, чөнки кайбер мәгълүматлар буенча, Владимир (Святославич) аның кызына өйләнә. Бу никахтан мәшһүр Изге Борис һәм Глеб туа^[3].

Шулай ук Борис һәм Глебны үтергән Святополк Окаянный Абд ар-Рахман ибн Мөэминның нәселеннән булуы ихтимал.

985 елдан Идел буе Болгары белән Рус дәүләте арасында сәүдә мөнәсәбәтләре киңәя, шуңа күрә Абд ар-Рахман ибн Мөэмин үз дәүләтенең төньяк-көнбатышында яңа сәүдә (соңрак хәрби) үзәге — Казан шәһәренә төзергә карар кыла. Кайбер чыганаклар буенча, әмир Әхмәд ибн Җәгъфәр исемен 940–950 елларда Казан шәһәренә нигез салыну белән бәйлиләр, әмма бу шактый каршылыклы фикерләр: ул вакытта Казан урынында көймәләр өчен кечкенә генә порт пункты булуы ихтимал. Абд ар-Рахман ибн Мөэмин идарә иткән чорда (980–1006) шәһәр чын сәүдә үзәгенә әверелә. Шул рәвешле, Казан шәһәре болгарлар белән көнбатыш дәүләтләре арасында сәүдә багланышларында катнаша.

Казан кремлендәге археологик казу эшләре Казан шәһәренең 1000 нче елларда сәүдә үзәге булуын исбатлый (керамика, чүлмәкләр, савыт-саба, тәңкәләр табыла). Болгарда Габдерахман ибн Мөэмин исеме белән дирһәмнәр сугыла (997/998)^[4].

2005 елда Казанның меңьеллыгы билгеләп үтелә. Шәһәргә БДБ илләреннән бик күп югары дәрәҗәле кунаклар килә. Россия, Татарстан, Казахстан президентлары —Владимир Путин, Минтимер Шәймиев, Нурсолтан Назарбаев Казан метрополитенын ачу тантанасында катнаша^[5]. Шәһәрдәге күп кенә тарихи биналар Казанның меңьеллыгына үзгәртеп корыла.