Литий
| ||||
|---|---|---|---|---|
| Атом номеры | [[
3 (сан)| 3]] | |||
| Матдәнең тышкы күренеше |  Көмешсу-ак йомшак металл
| |||
| Атомның үзлекләре | ||||
| Атом массасы (моляр масса) |
||||
| Атом радиусы |
155 пм | |||
| Ионлаштыру энергиясе (беренче электрон) |
||||
| Электрон конфигурациясе |
[He] 2s1 | |||
| Химик үзлекләре | ||||
| Ковалент радиусы |
163 пм | |||
| Ион радиусы |
68 (+1e) пм | |||
| Электр тискәрелеге (Полинг буенча) |
0,98 | |||
| Электрод потенциалы |
-3,06В | |||
| Оксидлашу дәрәҗәсе |
1 | |||
| Матдәнең термодинамик үзлекләре | ||||
| Тыгызлык | ||||
| Моляр җылы сыешлыгы | ||||
| Җылы үткәрүчелек | ||||
| Эрү температурасы |
453,69 K | |||
| Эрү җылылыгы | ||||
| Кайнау температурасы |
1613 K | |||
| Парга әйләнү җылылыгы | ||||
| Моляр күләм | ||||
| Матдәнең кристаллик рәшәткәсе | ||||
| Рәшәткә төзелеше |
кубик күләмүзәкле | |||
| Рәшәткә параметрлары |
3,490 Å | |||
| Дебай температурасы | 400 K | |||
| Li | 3 |
| 6,941 | |
| [He]2s1 | |
| Литий | |
Литий (грек. lithos – таш) – Менделеевның периодик таблицасының 1нче төркемендә, 3нче тәртип санында урнашкан химик элемент. Аның атом массасы 6,941, Литий селтеле металларга керә. Табигатьтә аның ике стабиль изотобы очрый: 6 Li һәм 7 Li.
Тарихи белешмә
Физик һәм химик үзлекләре
Литий – көмешсу ак металл. Ул металлар арасында иң җиңеле. Аның тыгызлыгы 539 кг/м 3(20 С та); эрү t – 180,5 С; кайнау t – 1340 С; җылылык үткәрү коэффициенты 70,8 Вт/м,К; чагыштырма җылысыешлыгы 3,31* 10 3 Дж/кг*К; чагыштырма электр каршылыгы 5,6 * 10 −5 К −1.
Литий Һавада Li3 N һәм Li2 N пленкасы белән каплана, җылытканда зәңгәр ут булып яна. Тоз тудыргычлар, су тудыргыч, күкерт белән тәэсирләшә. Литийның кайсыбер металлар белән (марганис, цинк, әлүмин) каты кушылмалары, ә кайсыберләре белән интерметаллик кушылмалары ( мәсәлән LiAg, LiHg ) бар.
Таралышы
Литий җир кабыгының 3,2*10 −3 % н алып тора. Бөтендөнья океанында литий бик аз күләмдә.
Кулланылышы
Иң мөһим кулланылыш тармагы – атом энергетикасы. Сыек литийны атом-төш реакторларында җылыташыгыч буларак кулланалар. Металлургия өлкәсендә литийны төрле эретмәләргә кушалар. Ул эретмәнең пластиклыгын, ныклыгын , коррозиягә бирешмәүчәнлеген арттыра.