Әүфәр Зәкиев

Әүфәр Зәкиев 1938 елның 16 апрелендә Татарстан АССРның Ворошилов районы Сарысаз-Тәкермән авылында (хәзерге — Татарстан Республикасы Сарман районының Сарысаз-Тәкермән авылы) татар гаиләсендә алтынчы бала булып туа^[1].

1955 елда Теләнче-Тамак авылында (хәзерге Тукай районы) урта мәктәпне, 1958 елда Казан төзелеш техникумын тәмамлый^[1]. 1959—1962 елларда СССР Кораллы Көчләре сафларында хәрби хезмәт үтә^[2].

Запаска киткәч, 1962 елдан Казанның төзелеш комплексында эшли, бер үк вакытта эштән аерылмыйча укуын дәвам итә. 1968 елда Казан инженер-төзелеш институтының (хәзерге — Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты) төзелеш факультетын «сәнәгать һәм гражданлык төзелеше» белгечлеге буенча тәмамлый^[2].

1962—1969 елларда «Татстрой» берләшмәсенең төзелеш идарәсендә мастер, инженер, җитештерү-техник бүлек башлыгы, баш инженер булып эшли. 1969—1974 елларда партия эшендә: КПССның Татарстан өлкә комитеты төзелеш бүлеге инструкторы, республиканың нефтехимия һәм машина төзелеше сәнәгать объектлары төзелешенә кураторлык итә^[1].

1974 елдан «Главтатстрой» системасына җитәкчелек итүче җитештерү эшенә кайта:

• 1975—1980 елларда — Главтатстройның 2 нче төзелеш-монтаж тресты идарәчесе^[2];
• 1980—1987 елларда — «Главтатстрой» территориаль төзелеш идарәсе башлыгы урынбасары;
• 1987—1994 елларда — «Татстрой» җитештерү-төзелеш берләшмәсенең (концернының) баш инженеры һәм беренче вице-президенты^[1].

1994 елның 2 февралендә 56 нчы яшендә Казанда вафат була^[1], шәһәрнең Яңа Татар зиратында җирләнгән.

Әүфәр Зәкиевнең иҗади һәм практик инженерлык эшчәнлеге индустриаль йортлар салуның, торак массивларын комплекслы төзекләндерүнең һәм Казанның уникаль мәдәни үзәкләрен булдыруның алдынгы ысулларын эшләүгә һәм гамәлгә кертүгә юнәлтелгән була^[1].

Аның турыдан-туры инженерлык һәм оештыру җитәкчелегендә Татарстан башкаласының иң зур мәдәни, административ һәм иҗтимагый билгеләнештәге объектлары төзелә:

• Татарстан Республикасы Рәссамнар берлегенең Күргәзмәләр залы махсус бинасы (хәзер — Татарстан Дәүләт сынлы сәнгать музееның Заманча сәнгать галереясе), Казан, Карл Маркс урамы, 57 нче йорт адресы буенча (1979—1980 елларда төзелгән); объектны булдырган һәм төзелешенең югары сыйфаты өчен Әүфәр Зәкиев авторлык коллективы составында 1981 елда Габдулла Тукай исемендәге ТАССР Дәүләт премиясенә лаек була^[1][3];
• Казанның Совет, Вахитов һәм Идел буе районнарындагы зур масштаблы торак микрорайоннары (Горки һәм Азино-1 торак массивларын да кертеп)^[2];
• «Казаньоргсинтез», «Тасма» сәнәгать берләшмәләренең, Казан оптика-механика заводының һәм компрессор машиналары төзү заводының җитештерү корпуслары^[1].

Берничә ел дәвамында Казан инженер-төзелеш институтының төзелеш җитештерүе һәм төзелешне оештыру кафедралары белән хезмәттәшлек итә: 2 нче трест һәм «Татстрой» берләшмәсе объектларында студентларның җитештерү практикасына җитәкчелек итә, инженер-төзүчеләрнең диплом проектларын яклау буенча Дәүләт имтихан комиссияләрен җитәкли, төзелеш индустриясенең яшь белгечләренә фәнни һәм практик остазлык күрсәтә^[2].

Ул СССР төзүчеләренең Фәнни-техник җәмгыяте (НТО) Үзәк комитеты әгъзасы, берничә тапкыр Казан шәһәр халык депутатлары Советы һәм Казан шәһәре район халык депутатлары Советлары депутаты итеп сайлана^[2]. Татарстан Республикасы Төзелеш министрлыгы коллегиясе һәм Татарстан төзүчеләр берлегенең республика идарәсе президиумы составына керә^[1].

Әүфәр Зәкиев — тарихи шәһәр төзелеше шартларында күпкатлы торак биналарны һәм мәдәни билгеләнештәге объектларны тиз агымлы төзелешен оештыру, шулай ук Урта Идел буе шартларында монолит тимер-бетон конструкцияләрне кышкы бетонлау буенча фәнни-практик басмалар, типовой технологик карталар һәм методик кулланмалар авторы^[1].

• Татарстан АССРның Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт премиясе (1981) — Казанда Татарстан Рәссамнар берлегенең Күргәзмәләр залын булдырган һәм төзегән өчен;
• «Хөрмәт Билгесе» ордены;
• Татарстан АССРның атказанган төзүчесе (1980);
• СССР медальләре һәм Татарстан АССР Югары Советы Президиумының Мактау грамоталары^[1].

• Казан шәһәре администрациясе башлыгының 1996 елның 2 октябрендәге 1387 санлы карары белән күренекле инженер-төзүченең исеме Казан шәһәренең Совет районында (Азино-1 торак массивы) яңа оештырылган урамга бирелә: «Зәкиев урамы — улица Закиева»^[4].

Әнисе борынгы мәгърифәтчеләр Хәлфиннәр нәселеннән була. Әтисе — Зәки Гәрәев, авыл мулласы, 1937 елда сәяси сәбәпләр буенча репрессияләнә һәм Минзәлә төрмәсендә тоткынлыкта һәлак була (соңыннан тулысынча аклана)^[5].