Татарстан халкы
Татарстан халык саны 2002 ел җанисәбе буенча 3 779 265 кешене тәшкил итә [1]. 2010 елның июнь аена фараз — 3,780,400 кеше.
Торак пунктлар
Милли состав
| 1926 ел [3] |
% | 1939 ел [4] |
% | 1959 ел [5] |
% | 1979 ел [6] |
% | 1989 ел [7] |
% | 2002 ел [8] |
% | 2010 ел [9] |
% | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| барлык | 2593779 | 100,00 % | 2915277 | 100,00 % | 2850417 | 100,00 % | 3445412 | 100,00 % | 3641742 | 100,00 % | 3779265 | 100,00 % | 3786488 | 100,00 % |
| Татарлар[10] | 1263383 | 48,71 % | 1421514 | 48,76 % | 1345195 | 47,19 % | 1641603 | 47,65 % | 1765404 | 48,48 % | 2000116 | 52,92 % | 2012571 | 53,15 % |
| шул исәптә керәшеннәр[11] | 99041 | 3,82 % | 18760 | 0,50 % | 29962 | 0,79 % | ||||||||
| Руслар | 1118834 | 43,14 % | 1250667 | 42,90 % | 1252413 | 43,94 % | 1516023 | 44,00 % | 1575361 | 43,26 % | 1492602 | 39,49 % | 1501369 | 39,65 % |
| Чуашлар | 127330 | 4,91 % | 138935 | 4,77 % | 143552 | 5,04 % | 147088 | 4,27 % | 134221 | 3,69 % | 126532 | 3,35 % | 116252 | 3,07 % |
| Удмуртлар | 23873 | 0,92 % | 25932 | 0,89 % | 22657 | 0,79 % | 25330 | 0,74 % | 24796 | 0,68 % | 24207 | 0,64 % | 23454 | 0,62 % |
| Мордва | 35084 | 1,35 % | 35759 | 1,23 % | 32932 | 1,16 % | 29905 | 0,87 % | 28859 | 0,79 % | 23702 | 0,63 % | 19156 | 0,51 % |
| Марилар | 13130 | 0,51 % | 13979 | 0,48 % | 13513 | 0,47 % | 16842 | 0,49 % | 19446 | 0,53 % | 18787 | 0,50 % | 18848 | 0,50 % |
| Украиннар | 3143 | 0,12 % | 13087 | 0,45 % | 16099 | 0,56 % | 28577 | 0,83 % | 32822 | 0,90 % | 24016 | 0,64 % | 18241 | 0,48 % |
| Башкортлар | 1752 | 0,07 % | 931 | 0,03 % | 2063 | 0,07 % | 9256 | 0,27 % | 19106 | 0,52 % | 14911 | 0,39 % | 13726 | 0,36 % |
| Әзериләр | 10 | 0,00 % | 139 | 0,00 % | 330 | 0,01 % | 1340 | 0,04 % | 3915 | 0,11 % | 9987 | 0,26 % | 9527 | 0,25 % |
| Үзбәкләр | 16 | 0,00 % | 183 | 0,01 % | 512 | 0,02 % | 1165 | 0,03 % | 2692 | 0,07 % | 4852 | 0,13 % | 8881 | 0,23 % |
| Әрмәннәр | 85 | 0,00 % | 440 | 0,02 % | 608 | 0,02 % | 1153 | 0,03 % | 1815 | 0,05 % | 5922 | 0,16 % | 5987 | 0,16 % |
| Таҗиклар | 27 | 0,00 % | 231 | 0,01 % | 742 | 0,02 % | 3625 | 0,10 % | 5859 | 0,15 % | ||||
| Белоруслар | 470 | 0,02 % | 2296 | 0,08 % | 4142 | 0,15 % | 7074 | 0,21 % | 8427 | 0,23 % | 6129 | 0,16 % | 4592 | 0,12 % |
| Яһудләр | 4265 | 0,16 % | 6050 | 0,21 % | 10360 | 0,36 % | 8650 | 0,25 % | 7294 | 0,20 % | 3472 | 0,09 % | 2624 | 0,07 % |
| Алманнар | 615 | 0,02 % | 1083 | 0,04 % | 1427 | 0,05 % | 2352 | 0,07 % | 2775 | 0,08 % | 2882 | 0,08 % | 2200 | 0,06 % |
| Казакълар | 247 | 0,01 % | 358 | 0,01 % | 389 | 0,01 % | 969 | 0,03 % | 2088 | 0,06 % | 1832 | 0,05 % | 1758 | 0,05 % |
| Грузиннар | 27 | 0,00 % | 338 | 0,01 % | 300 | 0,01 % | 812 | 0,02 % | 1312 | 0,04 % | 1753 | 0,05 % | 1478 | 0,04 % |
| Кыргызлар | 73 | 0,00 % | 114 | 0,00 % | 536 | 0,01 % | 482 | 0,01 % | 1156 | 0,03 % | ||||
| Молдаваннар | 128 | 0,00 % | 194 | 0,01 % | 777 | 0,02 % | 1050 | 0,03 % | 1004 | 0,03 % | 971 | 0,03 % | ||
| Төркмәннәр | 3 | 0,00 % | 34 | 0,00 % | 395 | 0,01 % | 901 | 0,02 % | 670 | 0,02 % | 968 | 0,03 % | ||
| Кореялылар | 20 | 0,00 % | 72 | 0,00 % | 290 | 0,01 % | 392 | 0,01 % | 664 | 0,02 % | 864 | 0,02 % | ||
| Ләзгиләр | 5 | 0,00 % | 53 | 0,00 % | 164 | 0,00 % | 483 | 0,01 % | 819 | 0,02 % | 862 | 0,02 % | ||
| Чегәннәр | 180 | 0,01 % | 618 | 0,02 % | 435 | 0,02 % | 463 | 0,01 % | 664 | 0,02 % | 838 | 0,02 % | 821 | 0,02 % |
| Төрекләр | 1 | 0,00 % | 28 | 0,00 % | 14 | 0,00 % | 17 | 0,00 % | 540 | 0,01 % | 486 | 0,01 % | ||
| Болгарлар | 484 | 0,01 % | ||||||||||||
| Греклар | 22 | 0,00 % | 79 | 0,00 % | 227 | 0,01 % | 382 | 0,01 % | 488 | 0,01 % | 477 | 0,01 % | ||
| Поляклар | 706 | 0,03 % | 565 | 0,02 % | 528 | 0,02 % | 615 | 0,02 % | 627 | 0,02 % | 620 | 0,02 % | 443 | 0,01 % |
| Чеченнар | 3 | 0,00 % | 12 | 0,00 % | 148 | 0,00 % | 272 | 0,01 % | 706 | 0,02 % | 420 | 0,01 % | ||
| Осетиннар | 5 | 0,00 % | 82 | 0,00 % | 134 | 0,00 % | 342 | 0,01 % | 503 | 0,01 % | 364 | 0,01 % | 346 | 0,01 % |
| Коми-пермяклар | 145 | 0,00 % | 407 | 0,01 % | 335 | 0,01 % | 500 | 0,01 % | 464 | 0,01 % | 299 | 0,01 % | ||
| Аварлар | 7 | 0,00 % | 96 | 0,00 % | 267 | 0,01 % | 251 | 0,01 % | 274 | 0,01 % | ||||
| Даргиннар | 4 | 0,00 % | 45 | 0,00 % | 141 | 0,00 % | 232 | 0,01 % | 271 | 0,01 % | ||||
| Гарәпләр | 1 | 0,00 % | 18 | 0,00 % | 1 | 0,00 % | 206 | 0,01 % | 271 | 0,01 % | ||||
| Вьетнамлылар | 251 | 0,01 % | 244 | 0,01 % | ||||||||||
| Литвалылар | 79 | 0,00 % | 78 | 0,00 % | 164 | 0,01 % | 297 | 0,01 % | 365 | 0,01 % | 263 | 0,01 % | 222 | 0,01 % |
| Болгары | 4 | 0,00 % | 25 | 0,00 % | 154 | 0,00 % | 241 | 0,01 % | 256 | 0,01 % | 205 | 0,01 % | ||
| башкалар | 434 | 0,02 % | 1167 | 0,04 % | 2000 | 0,07 % | 2547 | 0,07 % | 3325 | 0,09 % | 3914 | 0,10 % | 4313 | 0,11 % |
| милләтне билгеләнгәннәр |
2593727 | 100,00 % | 2914888 | 99,99 % | 2850354 | 100,00 % | 3445411 | 100,00 % | 3641742 | 100,00 % | 3778359 | 99,98 % | 3780436 | 99,84 % |
| милләтне билгеләмәгәннәр |
52 | 0,00 % | 389 | 0,01 % | 63 | 0,00 % | 1 | 0,00 % | 0 | 0,00 % | 906 | 6052 | 0,16 % |
Татарлар
Җанисәпләр нәтиҗәләре буенча республиканың халкында татарлар өлеше:
| 1926[3], % | 1939[4], % | 1959[5], % | 1970[12], % | 1979[6], % | 1989[7], % | 2002[8], % | 2010[9], % |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 48,7 | 48,8 | 47,2 | 49,1 | 47,6 | 48,5 | 52,9 | 53,2 |
Руслар
Җанисәпләр нәтиҗәләре буенча республиканың халкында руслар өлеше:
| 1926[3], % | 1939[4], % | 1959[5], % | 1970[12], % | 1979[6], % | 1989[7], % | 2002[8], % | 2010[9], % |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 43,1 | 42,9 | 43,9 | 42,4 | 44,0 | 43,3 | 39,5 | 39,7 |
Чуашлар
Җанисәпләр нәтиҗәләре буенча республиканың халкында чуашлар өлеше:
| 1926[3], % | 1939[4], % | 1959[5], % | 1970[12], % | 1979[6], % | 1989[7], % | 2002[8], % | 2010[9], % |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 4,9 | 4,8 | 5,0 | 4,9 | 4,3 | 3,7 | 3,3 | 3,1 |
Чуашлар (чуаш. чӑвашсем) — Россия Федерациясендә сан буенча бишенче халык, Чуаш Республикасының төп халкы.
Чуашлар күпләп республиканың көньяк, көньяк-көнбатышта һәм Идел алды районнарда торалар. Чүпрәле районыныда чуашлар халкының 41,1% өлешен тәшкил итәләр, ә Аксубай районында чуашлар күпчелекне (44,0%) тәшкил итәләр. Тәтеш, Нурлат һәм Чирмешән районнарда чуашлар халкының 20-30% өлешен, ә Әлки һәм Буа районнарда халкының 10-20% өлешен тәшкил итәләр. Кайбыч, Баулы, Югары Ослан һәм Әләски районнарында чуашлар халкының 5-10% өлешен тәшкил итәләр.
2002 елның җанисәбе буенча, чуашларның 94,72% (119 853 кеше) русча белә, 86,53% (109 492 кеше) чуашча белә, 20,05% (25 369 кеше) татарча беләләр.
Удмуртлар
Җанисәпләр нәтиҗәләре буенча республиканың халкында удмуртлар өлеше:
| 1926[3], % | 1939[4], % | 1959[5], % | 1970[12], % | 1979[6], % | 1989[7], % | 2002[8], % | 2010[9], % |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 0,9 | 0,9 | 0,8 | 0,8 | 0,6 | 0,7 | 0,6 | 0,6 |
Удмуртлар (удм. удмуртъёс) — Россия Федерациясендә сан буенча унөченче халык, Удмурт Республикасының төп халкы. 2010 елның җанисәбе буенча, Татарстанда 23 454 удмурт яши.
Удмуртлар күпләп Киров өлкәсе (Балтач — 11,9%, Кукмара — 14,0%, Мамадыш районнары) һәм Удмуртия (Менделеевск, Әгерҗе) белән чиктәш районнарда торалар, шулай ук Баулы районының халкының 5,6% өлешен тәшкил итәләр.
2002 елның җанисәбе буенча, удмуртларның 92,60% (22 416 кеше) русча белә, 87,40% (21 157 кеше) удмуртча белә, 39,79% (9 633 кеше) татарча беләләр.
Мордва
Җанисәпләр нәтиҗәләре буенча республиканың халкында мордва өлеше:
| 1926[3], % | 1939[4], % | 1959[5], % | 1970[12], % | 1979[6], % | 1989[7], % | 2002[8], % | 2010[9], % |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1,4 | 1,3 | 1,2 | 1,0 | 0,9 | 0,8 | 0,6 | 0,5 |
Мордва — (үзаталышлары: мукшыларның — мукш. мокшет, эрзяларның — эрз. эрзят) — үз эченә ике халыкны кетүче фин-угыр халкы. 2010 елның җанисәбе буенча, Татарстанда 19 156 мордва яши.
1926—2010 елларда мордвалар саны 1,8 мәртәбәгә, ә аларның чагыштырма авырлыгы 2,8 мәртәбәгә кимәйгән.
Мордваның 53% өлеше 4 көньяк-көнчыгыштагы (Чирмешән, Әлмәт, Бөгелмә һәм Лениногорск) районнарда торалар; Тәтеш районында мордвалар халкының 9,6% өлешен тәшкил итәләр.
2002 елның җанисәбе буенча, мордваларның 99,05% (23 477 кеше) русча белә, 78,22% (18 540 кеше) эрзәчә яки мукшыча белә, 5,85% (1 387 кеше) татарча беләләр.
Марилар
Җанисәпләр нәтиҗәләре буенча республиканың халкында Марилар өлеше:
| 1926[3], % | 1939[4], % | 1959[5], % | 1970[12], % | 1979[6], % | 1989[7], % | 2002[8], % | 2010[9], % |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 |
Марилар (чир. марий, мары, маре, мӓрӹ) — Россия Федерациясендә сан буенча ундүртенче халык, Мари Илнең төп халкы. 2010 елның җанисәбе буенча, Татарстанда 18 848 мари яши.
2002 елның җанисәбе буенча, Мариларның 96,03% (18 041 кеше) русча белә, 74,47% (13 990 кеше) болын марича белә, 34,93% (6 536 кеше) татарча белә, 5,87% (1102 кеше) таулы марича беләләр.
Марилар күпләп Менделеевск районында (8,0%) торалар. Алабуга, Кукмара, Мамадыш, Актаныш, Минзәлә һәм Мөслим районнарында Марилар халкының 1%-тан артык өлешне тәшкил итәләр.
Башкортлар
Җанисәпләр нәтиҗәләре буенча республиканың халкында башкортлар өлеше:
| 1926[3], % | 1939[4], % | 1959[5], % | 1970[12], % | 1979[6], % | 1989[7], % | 2002[8], % | 2010[9], % |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,3 | 0,5 | 0,4 | 0,4 |
Башкортлар (баш. башҡорттар) — Россия Федерациясендә сан буенча дүртенче халык, Башкортстанның төп халкы.
Татарстан башкортларның 56% өлеше Казанда һәм Яр Чаллыда торалар.
Районнар буенча милли состав (2010)[13]
| Район яки шәһәр | Татарлар | Руслар | Чуашлар | Удмуртлар | Мордва | Марилар | Украиннар | Башкортлар |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Азнакай районы | 86,1 % | 11,2 % | … | … | … | … | … | … |
| Аксубай районы | 38,5 % | 16,8 % | 44,0 % | … | … | … | … | … |
| Актаныш районы | 96,9 % | … | … | … | … | 1,6 % | … | … |
| Алабуга районы | 42,6 % | 51,7 % | 1,0 % | … | … | 1,2 % | … | … |
| Алексеевск районы | 30,5 % | 58,6 % | 6,3 % | … | 3,0 % | … | … | … |
| Апас районы | 90,9 % | 4,7 % | 3,7 % | … | … | … | … | … |
| Арча районы | 92,7 % | 5,9 % | … | … | … | … | … | … |
| Балтач районы | 85,0 % | 1,7 % | … | 11,9 % | … | … | … | … |
| Балык Бистәсе районы | 79,2 % | 19,8 % | … | … | … | … | … | … |
| Баулы районы | 64,6 % | 20,3 % | 5,7 % | 5,6 % | 1,1 % | … | … | … |
| Биектау районы | 67,2 % | 30,4 % | … | … | … | … | … | … |
| Бөгелмә районы | 35,5 % | 56,6 % | 2,5 % | … | 2,3 % | … | … | … |
| Буа районы | 65,9 % | 13,3 % | 19,9 % | … | … | … | … | … |
| Әгерҗе районы | 58,1 % | 25,2 % | … | 6,4 % | … | 8,0 % | … | … |
| Әлки районы | 64,2 % | 15,7 % | 19,2 % | … | … | … | … | … |
| Әлмәт районы | 55,2 % | 37,1 % | 2,8 % | … | 1,4 % | … | … | … |
| Әтнә районы | 98,6 % | … | … | … | … | … | … | … |
| Зәй районы | 57,5 % | 39,2 % | 1,4 % | … | … | … | … | … |
| Казан | 47,6 % | 48,6 % | … | … | … | … | … | … |
| Кайбыч районы | 67,7 % | 26,2 % | 5,3 % | … | … | … | … | … |
| Кама Тамагы районы | 54,1 % | 42,8 % | … | … | … | … | … | … |
| Кукмара районы | 78,6 % | 5,3 % | … | 14,0 % | … | 1,4 % | … | … |
| Лаеш районы | 42,1 % | 55,1 % | 1,0 % | … | … | … | … | … |
| Лениногорск районы | 51,5 % | 37,0 % | 4,5 % | … | 4,6 % | … | … | … |
| Мамадыш районы | 76,3 % | 20,1 % | … | 1,3 % | … | 1,4 % | … | … |
| Менделеевск районы | 52,8 % | 35,6 % | … | 4,4 % | … | 4,0 % | … | … |
| Минзәлә районы | 60,1 % | 35,4 % | … | … | … | 2,7 % | … | … |
| Мөслим районы | 89,9 % | 6,3 % | … | … | … | 2,7 % | … | … |
| Нурлат районы | 51,8 % | 21,6 % | 25,3 % | … | … | … | … | … |
| Питрәч районы | 57,0 % | 40,2 % | … | … | … | … | … | … |
| Саба районы | 95,4 % | 3,2 % | … | … | … | … | … | … |
| Сарман районы | 90,8 % | 7,8 % | … | … | … | … | … | … |
| Спас районы | 29,5 % | 67,6 % | 1,6 % | … | … | … | … | … |
| Теләче районы | 89,2 % | 10,1 % | … | … | … | … | … | … |
| Тәтеш районы | 32,7 % | 35,7 % | 20,9 % | … | 9,6 % | … | … | … |
| Тукай районы | 71,1 % | 24,3 % | 1,5 % | … | … | … | … | … |
| Түбән Кама районы | 46,5 % | 40,6 % | 2,3 % | … | … | … | … | … |
| Чирмешән районы | 54,1 % | 17,8 % | 22,8 % | … | 4,2 % | … | … | … |
| Чистай районы | 40,1 % | 55,4 % | 3,0 % | … | … | … | … | … |
| Чүпрәле районы | 57,5 % | 1,1 % | 41,1 % | … | … | … | … | … |
| Югары Ослан районы | 24,9 % | 65,8 % | 6,2 % | … | … | … | … | … |
| Ютазы районы | 74,6 % | 21,3 % | … | … | … | … | … | … |
| Яңа Чишмә районы | 43,4 % | 50,9 % | 4,2 % | … | … | … | … | … |
| Яр Чаллы | 47,4 % | 44,9 % | 1,9 % | … | … | … | 1,3 % | 1,2 % |
| Яшел Үзән районы | 40,4 % | 56,2 % | 1,2 % | … | … | … | … | … |
Искәртмәләр
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_02.php?reg=46
- ↑ архив күчермәсе, archived from the original on 2011-06-27, retrieved 2012-11-03
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Демоскоп. Всесоюзная перепись населения 1926 года. Национальный состав населения по регионам России: Татарская АССР
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Демоскоп. Всесоюзная перепись населения 1939 года. Национальный состав населения по регионам России: Татарская АССР
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Демоскоп. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Национальный состав населения по регионам России: Татарская АССР
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Демоскоп. Всесоюзная перепись населения 1979 года. Национальный состав населения по регионам России: Татарская АССР
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Демоскоп. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Национальный состав населения по регионам России: Татарская АССР
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Всероссийская перепись населения 2002 года 2013 елның 21 апрель көнендә архивланган.: Население по национальности и владению русским языком по субъектам РФ 2006 елның 4 ноябрь көнендә архивланган.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Всероссийская перепись населения 2010 года. Официальные итоги с расширенными перечнями по национальному составу населения и по регионам. 2020 елның 13 май көнендә архивланган.: см. 2012 елның 18 октябрь көнендә архивланган.
- ↑ По переписи населения 1926 года кряшены выделялись вне татар отдельной народностью (здесь за 1926 год кряшены включены в численность татар; без кряшен — как и в итогах переписи 1926 года — 1164342 татар).
- ↑ В материалах переписи 1926 г. кряшены учтены как отдельная народность. В 1939—1989 гг. отдельное выделение кряшен не было предусмотрено программой разработки материалов переписей — учитывались вместе с татарами. В 2002—2010 гг. кряшены выделялись в составе татар как субэтнос.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Демоскоп. Всесоюзная перепись населения 1970 года. Национальный состав населения по регионам России: Татарская АССР
- ↑ архив күчермәсе (PDF), archived from the original (PDF) on 2012-11-21, retrieved 2012-11-03
