Георгий Ибушев

1957 елның 20 сентябрендә (паспорт буенча — 20 октябрендә) ТАССРның Мамадыш районы Владимир авылында керәшен татарлары гаиләсендә туган^[1][2].

Кечкенәдән үк җырлый. 1975 елда, урта мәктәпне тәмамлаган елында, «Комсомол җыры–75» республика конкурсында җиңү яулый. Татар вокалисты Миңгол Галиев киңәше буенча Казан дәүләт консерваториясенә керү имтиханнарын тапшыра, әмма тулай торакта урын булмау сәбәпле туган авылына кайта, армия хезмәтенә чакырыла^[3].

Демобилизациядән соң Түбән Камада эшли. 1978 елда керү имтиханнары буенча сәләтле абитуриентны истә калдырган Казан консерваториясе ректоры, композитор Нәҗип Җиһанов аны эзләп табып, укуга кайтырга чакыра. 1978 елда Ибушев консерваториянең әзерлек бүлегенә укырга керә^[3][2].

1980 елда Казан дәүләт консерваториясенең төп вокаль бүлегенә укырга керә. Башта Чуаш АССРның атказанган артисты М. Ф. Кольцов классында укый^[4], аннары укуын Татарстан АССРның халык артисты, РСФСРның атказанган артисты Ә. Г. Заһидуллина җитәкчелегендә дәвам итә^[5]. Консерваторияне 1985 елда тәмамлый^[3].

1985 елдан хәзерге вакытка кадәр Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясенең Филармония музыка-әдәбият лекториенда әйдәп баручы солисты булып эшли^[3].

Георгий Ибушев сирәк очрый торган тавышка — югары тенор-альтинога ия^[2]. Артистның репертуары жанр төрлелеге белән аерылып тора һәм классик опера арияләрен, романсларны, чит ил, рус һәм татар композиторларының (шул исәптән С. Сәйдәшев, Н. Җиһанов, Р. Яхин, М. Мозаффаров, Җ. Фәйзи, Ә. Бакиров, Ф. Әхмәтов, Р. Еникеев, М. Яруллин һ. б.) әсәрләрен, шулай ук рус, татар һәм керәшен халык җырларын үз эченә ала^[3][5].

Артист Татарстанның күп кенә шәһәрләрендә һәм Россия төбәкләрендә (шул исәптән Мәскәү, Санкт-Петербург, Чиләбе, Екатеринбург, Ижевск, Чабаксар, Уфада), шулай ук чит илләрдә чыгыш ясап, актив концерт һәм гастроль эшчәнлеге алып бара. 2004 елдан башлап күп тапкырлар чит илләргә, шул исәптән Төркиягә (2004), АКШка (2007) һәм Корея Республикасына (2008) гастрольләргә чыга^[3]. 1986 елда Мәскәүдәге Союзлар Йортының Колонналы залында Габдулла Тукайның тууына 100 ел тулуга багышланган юбилей концертында катнаша^[5].

Татар вокал сәнгате тикшеренүчеләре һәм музыка белгечләре осталык дәрәҗәсе буенча Георгий Ибушевның иҗатын Фәхри Насретдинов, Нияз Даутов, Азат Аббасов һәм Идеал Ишбүләков кебек күренекле татар тенорларының чыгышлары белән тиңлиләр^[1].

Ибушев соло башкаручысы булудан тыш, региональ фестиваль һәм бәйгеләр жюрие эшендә даими катнаша. Аерым алганда, ул С. Сәйдәшев исемендәге V региональ вокалистлар бәйгесе (Түбән Кама, 2000), «Балкыш» үзешчән башкаручылар республика фестивале (2012–2013) һәм «Туым йолдызы» керәшен балалар фестивале (Алабуга, 2014) жюри составына керә^[3].

Җырчының рәсми дискографиясе Бөтенсоюз «Мелодия» фирмасы тарафыннан 1989 елда чыгарылган грампластинка-гигантларны үз эченә ала^[3]:

• «Нигә яна йөрәгем»;
• «Керәшен җырулары».

Алга таба артистның татар классик композиторлары әсәрләрен һәм фольклор материалны эченә алган концерт программаларының сортлы язмалары CD һәм MP3 форматларында чыгарыла.

Георгий Ибушев шагыйрь буларак та билгеле. Аның берничә шигырен татар композиторлары көйгә салган (мәсәлән, А. Сагынбаева көенә «Әнине сагынып» җыры)^[1].

Татар телендә басылып чыккан өч шигырь җыентыгы бар:

• «Рәхмәт сиңа, җыр» (Казан, Татарстан китап нәшрияты, 2007)^[2];
• «Балачакны сагынып» (2020)^[2][6];
• «Рәшә чыңы» (2024)^[2][6]. Өченче шигъри җыентыкны тәкъдим итү 2025 елның 25 гыйнварында Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясендә үткәрелә^[7].

2025 елда Георгий Ибушев Татарстан Республикасы Рәисе каршындагы Комиссия тарафыннан югары һөнәри башкару осталыгы, классик җыр мирасын һәм фольклорны пропагандалаган өчен, «Тукай моңы» кичәләре циклы, шулай ук авторлык шигъри җыентыкларын бастырып чыгарган өчен Габдулла Тукай исемендәге Татарстан Республикасы Дәүләт премиясенә дәгъва кылучы буларак тәкъдим ителә^[6][8].

• Россия Федерациясенең атказанган артисты (13 июнь 2019 ел) — ил мәдәнияте һәм сәнгате үсешенә зур өлеш керткәне, күпьеллык нәтиҗәле эшчәнлеге өчен^[9];
• Татарстан Республикасының халык артисты (2000);
• Татарстан АССРның атказанган артисты (1991);
• Краснодарда узган Бөтенроссия халык җырларын башкаручылар конкурсы дипломанты (1985);
• С. Сәйдәшев исемендәге региональ вокалистлар конкурсы лауреаты (Түбән Кама, II премия, 1990)^[3].