Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Күренешне көйләүТелне алыштыруМәгълүмат
РУВИКИ ТУРЫНДА

Камил Муллашев

Камил Вәлиәхмәт улы Муллашев (27 октябрь 1944, Өремче, Шеңҗаң[d]) — Казакъстан рәссамы һәм графигы. Казакъстанның атказанган эшлеклесе (1996), Татарстан Республикасының халык рәссамы (2003), Россия сәнгать академиясенең мактаулы чит ил әгъзасы (2016).

Тәрҗемәи хәле

1944 елның 27 октябрендә Кытай Халык Республикасының (КХР) Шеңҗан-Уйгыр автономияле районы Өремче шәһәрендә татар гаиләсендә туа. 1967 елда Н. В. Гоголь исемендәге Алматы сәнгать училищесын, 1978 елда — В. И. Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт сәнгать институтын тәмамлый. 1974 елдан республика, бөтенсоюз һәм халыкара күргәзмәләрдә, шул исәптән Парижда, Мәскәүдә, Алматыда, Астанада, Өремчедә һәм Казанда узган күргәзмәләрдә катнаша. 2002 елда Казакъ милли сәнгать академиясенең профессоры һәм КХРдагы «Ханьшань» педагогика институтының мактаулы профессоры була. 2018 елдан «Астана» халыкара университеты каршындагы Югары сәнгать мәктәбендә укыта[1][2][3][4][5].

Иҗаты

Портрет, натюрморт, индустриаль пейзаж жанрларында эшли, тарихи һәм мифологик темаларга мөрәҗәгать итә. Камил Муллашев иҗатына багышланган басмаларда аның әсәрләренең Кытай, Казакъстан һәм Россия сәнгать традицияләре белән бәйләнеше, шулай ук эпик нияте һәм тәэсирле сынлы сәнгать теле билгеләп үтелә[2][1].

Иҗатындагы төп әсәре — «Җир һәм вакыт. Казакъстан» («Земля и время. Казахстан», 1978) триптихы. Бу хезмәтендә рәссам индустриаль мотивны, чирәм җир образын һәм тарихи масштабны берләштерә. Әлеге триптих өчен автор Франция Сәнгать академиясенең көмеш медаленә лаек була (1984). Соңрак ул Сөембикә образларына, кыпчак тарихына, дала темасына һәм милли символларга багышланган цикллар иҗат итә[6][4][7].

Коллекцияләре

Камил Муллашевның әсәрләре А. Кастеев исемендәге Казакъстан Республикасы Дәүләт сәнгать музее (Алматы), Казакъстан Республикасы Милли музее (Астана) тупланмаларында, Казакъстан, Россия һәм Кытай музейларында һәм шәхси коллекцияләрендә урын алган[2][3].

Россия Федерациясендә, Музей фондының Дәүләт каталогы мәгълүматларына караганда, рәссамның хезмәтләре Курск, Әстерхан, Алабуга һәм Мәскәү музейларында саклана.

Камил Муллашевның сайланма әсәрләре

  • 1976 — «Иртә» («Утро», киндер, майлы буяу; Дәүләт Третьяков галереясе; № 4335038);
  • 1978 — «Яшьлек» («Юность», киндер, майлы буяу; Дәүләт Третьяков галереясе; № 4316997);
  • 1978 — «Ак чүл өстендә» («Над белой пустыней», киндер, майлы буяу; Дәүләт Третьяков галереясе; № 4316969);
  • 1985 — «Бабур тавында» («На горе Бабура», оргалит, майлы буяу; Әстерхан картиналар галереясе; № 30593167);
  • 1985 — «Җирнең яңа хуҗалары» («Новые хозяева земли», киндер, майлы буяу; Курск картиналар галереясе; № 34746759);
  • XXI гасырның беренче чиреге — «Дала мадоннасы» («Степная мадонна», киндер, майлы буяу; Алабуга дәүләт музей-тыюлыгы; № 18172106).

Күргәзмәләре

1974 елдан республика, бөтенсоюз һәм халыкара күргәзмәләрдә катнаша. Иртә экспозицияләр арасында — Париж, Мәскәү, Алматы, Астана, Өремче һәм Казандагы проектлар бар. 2016 елда Астанада Казакъстан Республикасы Милли музеенда «Камил Муллашев ретроспективасы. Минем заманнарым» («Ретроспектива Камиля Муллашева. Мои Времена») исемле шәхси юбилей күргәзмәсе уза.

2022 елда А. Кастеев исемендәге Казакъстан Республикасы Дәүләт сәнгать музеенда «Заман тавышы» («Голос времени») күргәзмәсе була.

2024 елда рәссамның 80 еллыгы уңаеннан Казакъстан Республикасы Милли музеенда «Заман көзгесе» («Зеркало времени») күргәзмәсе ачыла. Шулай ук 60 нчы Венеция биенналесында (Казакъстан павильоны) һәм World Art Dubai халыкара ярминкәсендә катнаша[2][8][9][4][10][7].

Бүләкләре, мактаулы исемнәре

  • Ленин комсомолы премиясе (1981) — «Җир һәм вакыт. Казакъстан» триптихы өчен;
  • Казакъ ССР Югары Советының Мактау грамотасы (1981);
  • Франция Сәнгать академиясенең көмеш медале (1984);
  • «Почёт Билгесе» ордены (1985);
  • Казакъстанның атказанган эшлеклесе (1996);
  • Казакъстан Табигать фәннәре академиясенең хакыйкый әгъзасы (2001);
  • Татарстан Республикасының халык рәссамы (2003);
  • Габдулла Тукай премиясе (2009) — «Сөембикә-ханбикә», «Евразия, яки Кыпчак кызы», «Сабантуй», «Ватан турында уйлар», «Идел башында» («У истоков Итиля») хезмәтләре өчен;
  • Казакъстан Республикасы Дәүләт премиясе (2016) — «Бәйсезлеккә багышлау» («Посвящение Независимости») хезмәтләр циклы өчен;
  • Парасат ордены (Казакъстан) (2019)[11];
  • Дуслык ордены (Татарстан) (2019)[11];
  • XIII «Традицияләр һәм хәзерге заман» («Традиции и современность») Мәскәү халыкара сынлы сәнгать фестивалендә «Традицияләрне саклаган өчен» номинациясендә «Сынлы сәнгать» (Живопись) юнәлешендә җиңүче (2024)[12][3][11][7].

Берлекләрдә әгъзалыгы

  • ССРБ Рәссамнар берлеге әгъзасы (1980 елдан);
  • Казакъстан Рәссамнар берлеге әгъзасы (1984 елдан);
  • Россия сәнгать академиясенең мактаулы чит ил әгъзасы (2016 елдан)[3].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 К 80-летию Почётного зарубежного члена РАХ Камиля Валиахмедовича Муллашева. Российская академия художеств (1 гыйнвар 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 Китай, Казахстан и Россия в жизни и творчестве казахстанского живописца Камиля Муллашева. Государственный музей искусств РК им. Абылхана Кастеева (20 ноябрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 Муллашев Камиль Валиахмедович. Российская академия художеств. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.
  4. ↑ 1 2 3 В Астане проходит выставка «Зеркало времени». Казахстанская правда (6 ноябрь 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.
  5. ↑ Выдающийся Татарский Художник Камиль Муллашев Отмечает 80-летний Юбилей. tatarlar.info (27 октябрь 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.
  6. ↑ Муллашев К. Над Белой Пустыней. Виртуальный Русский Музей. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.
  7. ↑ 1 2 3 Выдающийся Казахстанский Художник Камиль Муллашев. Kazakhstan Today (27 октябрь 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.
  8. ↑ Открытие Выставки «Ретроспектива Камиля Муллашева. Мои ...» e-history.kz (11 июль 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.
  9. ↑ Выставка Камиля Муллашева «Голос Времени». Государственный музей искусств РК им. Абылхана Кастеева (7 сентябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.
  10. ↑ Thousands Of Utopias. Berliner Gazette. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.
  11. ↑ 1 2 3 Накануне Дня Независимости Ряду Казахстанцев Присуждены Государственные Награды. Мөрәҗәгать итү датасы: 25 август 2026.
  12. ↑ 13 Декабря 2016 Года О Награждении Государственными Наградами Республики Казахстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.

Әдәбият

  • Абылханов Х. А. Камиль Муллашев: альбом. — Алматы, 2004.
  • Нуртазина Р. А. Творчество Камиля Муллашева: традиции и новаторство // Искусство Казахстана. — 2010. — № 2.
  • Ким Е. Н. Тема времени в живописи Камиля Муллашева // Вестник КазНАИ. — 2018. — № 1.

Сылтамалар

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр