Зөфәр Гыймаев
Зөфәр Гыймаев (Зөфәр Фоат улы Гыймаев, рус. Зуфар Фоатович Гимаев, 9 гыйнвар 1951, Нәмәнгән — 15 февраль 2022, Казан) — рәссам. Татарстан Рәссамнар берлегенең һәм Россия рәссамнар берлеге Татарстан бүлегенең идарә рәисе (2008―2022). Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (2002). Бакый Урманчы (2003), Тукай (2005) премияләре лауреаты. РФ атказанган, Татарстанның халык рәссамы. СССР рәссамнар берлеге әгъзасы (1980).
Тормыш юлы
1951 елның 9 гыйнваренда Үзбәкстан ССРның Нәмәнгән шәһәрендә туган. 1952 елдан Казанда яши. Казанның сәнгать укуханәсен (1970), И. Е. Репин исемендәге Ленинград сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институтын (А. Д. Зайцев остаханәсе, 1976), СССР Сәнгать академиясенең Казандагы бүлеген (Харис Якупов остаханәсе, 1980) тәмамлаган.
Хезмәт юлы
- 1976—1983 Казан сәнгать укуханәсендә укытучы.
- 1978—1997 тимер юлчылар мәдәният йорты каршында «Бип» пантомима студиясе җитәкчесе.
- 1997—1998 Казандагы 2- санлы татар гимназиясендә пантомима мөгаллиме.
- 1998—2001 цирк мәктәбендә укытучы.
- 2001—2008 ТР рәссамнар берлеге сәнгать фондында эшли.
- 2008—2022 Татарстан Рәссамнар берлеге һәм Россия рәссамнар берлеге Татарстан бүлегенең идарә рәисе.
2022 елның 15 февралендә 71 яшендә Казанда вафат[1]. Курган зиратына җирләнгән[2].
Иҗаты
Татарстанда һәм Россиядә портрет жанрында эшләүче әйдәүче рәссамнарның берсе. Татарстан сәнгать әһелләренең күпсанлы портретларын төрле техникада иҗат итә.
1970 елдан башлап зона, республика, бөтенсоюз, бөтенрусия һәм халыкара күргәзмәләрдә катнашып килә. Снина (Словакия) шәһәрендә узучы халыкара күргәзмәдә, Анталия (Төркия) шәһәрендә узучы ТЮРКСОЙ халыкара пленэрында катнаша.
Хезмәтләре саклана
- ТР дәүләт сынлы сәнгать музее (Казан)
- В. И. Суриков исемендәге Сынлы сәнгать музее (Красноярск)
- С. Сәйдәшев музее (Казан)
- Шәһәр картина галереясе (Әлмәт)
- Г. Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры (Казан)
- Россия һәм чит илләрдә шәхси тупланмалар[3]
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
Мактаулы исемнәр
- Россия Федерациясенең атказанган халык рәссамы дигән мактаулы исем (2012 ел) — күргәзмә сәнгате өлкәсендәге казанышлары өчен[4];
- Татарстан Республикасының халык рәссамы дигән мактаулы исеме (2017 ел) — күргәзмә сәнгатенең үсешенә зур өлеш кертүе һәм күпьеллык нәтиҗәле иҗади эшчәнлеге өчен[5];
- Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе мактаулы исеме (2002 ел).
Премияләр
- Татарстан Республикасының Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт премиясе (2005 ел) — Татарстан Республикасы әдәбият һәм сәнгать эшлеклеләренең портретларын иҗат иткән өчен[6];
- Баки Урманче исемендәге премия (2003 ел) — «Ак чәчәк. Хәсән Туфан» картинасы өчен;
- Тибор Бартфай исемендәге премия (2016 ел).
Башка бүләкләр
- Россия рәссамнар берлеге алтын медале «Рухият. Традицияләр. Осталык» (2011 ел)[7].;
- Татарстан Республикасы Президентының рәхмәт хаты (2011 ел) — күпьеллык нәтиҗәле иҗади эшчәнлек өчен, Татарстан Республикасы мәдәнияте һәм сәнгатенә лаеклы өлеш кертүе өчен;
- Татар АССР Югары Советы Президиумының мактаулы грамотасы (1986 ел).
Хәтер
2023 елның 15 февралендә «Казан» журналы Зуфар Гыймаев турында истәлекләр бастыра, аларны аның дуслары һәм хезмәттәшләре, шул исәптән сценарист Марина Галицкая һәм сәнгать белгече Светлана Колина әзерли[8].
Искәрмәләр
- ↑ Күренекле рәссам Зөфәр Гыймаев «Казан нуры» мәчетеннән соңгы юлга озатыла. Татар-информ, 16.02.2022
- ↑ Рузилә Мөхәммәтова. Рәссам Зөфәр Гыймаев белән хушлашу: «Бирешмим әле, тырышам, дигән иде». Интертат, 16.02.2022
- ↑ Г. Тукайга багышланган Интернет-порталда
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 30.05.2012 г. № 747 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Президент Российской Федерации (30 май 2012). Мөрәҗәгать итү датасы: 14 гыйнвар 2026. Архивировано 21 февраль 2022 года.
- ↑ Указ Президента Республики Татарстан от 18 мая 2017 года № УП-397 «О присвоении почётного звания „Народный художник Республики Татарстан“». Президент Республики Татарстан (18 май 2017). Мөрәҗәгать итү датасы: 14 гыйнвар 2026.
- ↑ Указ Президента Республики Татарстан от 26 апреля 2005 г. № УП-129 «О присуждении Государственных премий Республики Татарстан имени Габдуллы Тукая 2005 года». Газета «Республика Татарстан» (28 апрель 2005). Мөрәҗәгать итү датасы: 14 гыйнвар 0202. Архивировано 21 февраль 2022 года.
- ↑ Елена Сунгатова. Юбилей Союза художников РТ. art16.ru (20 декабрь 2011). Мөрәҗәгать итү датасы: 14 гыйнвар 2026. Архивировано 21 февраль 2022 года.
- ↑ Чудесные подарки художника. Журнал «Казань» (15 февраль 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 14 гыйнвар 2026.
