Хәдиҗә мәчете

«Хәдиҗә» мәчете (шулай ук «Хәдичә», рус. мечеть «Хадиджа») — Казан шәһәренең (Татарстан Республикасы) Салмачы торак массивындагы гамәлдәге мәчет. Бина 2014 елда төзелә, рәсми ачылышы 2015 елда була. Мәчет Мөхәммәт пәйгамбәрнең беренче хатыны һәм ислам динен кабул иткән беренче хатын-кыз Хәдичә бинт Хөвәйлид хөрмәтенә аталган. Әлеге мәчет бистә территориясендәге бердәнбер мөселман дини корылмасы булып тора[1][2].

Тарихы

Мәчетне төзи башлаганчы Салмачы бистәсендә мөселман дини корылмалары булмый, чөнки тарихи яктан ул рус авылы булып тора[1]. Мәчетне төзү башлангычы белән имам Фәрит хәзрәт Кадыйров чыга. Мәчет төзү идеясе ул Казанның башка мәчетендә 25 елдан артык хезмәт иткәннән соң барлыкка килә. Шәһәр инфраструктурасы үсү һәм юл бөкеләре барлыкка килү сәбәпле, Салмачыдан Казан үзәгенә көндәлек йөрүләр кыенлаша, бу исә имамның яшәү урынына якын яңа мәхәллә булдыруның төп сәбәбе була[3].

Төзелеш эшләре 2014 елда башлана. Төзелеш процессының зур өлешен Фәрит хәзрәт Кадыйров үзе башкара, аңа шулай ук волонтерлар һәм мәхәллә халкы ярдәм күрсәтә. Мәчет 2015 елда рәсми рәвештә эшли башлый[1].

Архитектурасы һәм инфраструктурасы

«Хәдичә» мәчете катлаулы бизәк элементларыннан башка төзелгән кечкенә агач бинадан гыйбарәт. Ул Салмачы торак массивындагы Тынычлык урамы, 3а адресы буенча урнашкан[3][1]. Мәчет территориясендә аерым мәдрәсә бинасы һәм махсус парковка каралмаган[4].

Дини һәм иҗтимагый эшчәнлеге

«Хәдичә» мәчетендә даими рәвештә биш вакыт намаз укыла. Көндезге намазга якынча 15 кеше килә, кичке намаз вакытында килүчеләр саны арта. Җомга намазларына 150 гә якын кеше йөри. Төп ислам бәйрәмнәре вакытында (Ураза гаете һәм Корбан гаете) эчке бүлмәләр барлык теләүчеләрне сыйдыра алмый, һәм мөселманнарның бер өлеше бәйрәм намазын (гает намазын) бина алдындагы урамда укый[3].

Мәчеттә гарәп телен, Коръән уку кагыйдәләрен (тәҗвид) һәм ислам нигезләрен өйрәнү буенча курслар эшли. Бу курслар барлык теләүчеләргә ислам турында башлангыч дини белем бирергә юнәлтелгән[2]. Рамазан ае дәвамында мәчет территориясендә ураза тотучылар өчен ифтарлар  [рус.] оештырыла. Моннан тыш, мәчеттә исламда традицион рәвештә күз тиюне бетерү һәм җеннәрне чыгару белән бәйле догалар (рукия) укыла[2].

Җитәкчелеге һәм имамнары

Мәчеткә нигез салучы һәм имамы — Фәрит хәзрәт Кадыйров. Үзенең дини эшчәнлеген ул 1988 елда Казанның Мәрҗани мәчетендә мөәзин буларак башлый, чирек гасырдан артык Нурулла мәчетендә имам-хатыйп вазифасын башкара, соңрак Салмачы бистәсендә үз мәхәлләсен җитәкли[2].

Искәрмәләр

  1. 1 2 3 4 Наргиза Амруллаева. Мечети Казани эпохи «десятых»: покровительство Метшина, подарки от меценатов и долгострои Азино (рус.). Миллиард.Татар (25 ноябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 26 июнь 2026.
  2. 1 2 3 4 Фарид Хазрат (рус.). Официальный сайт мечети «Хадиджа». Мөрәҗәгать итү датасы: 26 июнь 2026.
  3. 1 2 3 Наргиза Амруллаева. Деревянные мечети Казани: дело жизни мэра Казани, храмы в память сыновей и проект Союза офицеров (рус.). Миллиард.Татар (23 сентябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 26 июнь 2026.
  4. Мечеть Хадиджа (рус.). HalalGuide. Мөрәҗәгать итү датасы: 26 июнь 2026.

Сылтамалар

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр