Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Рөстәм мәчете

«Рөстәм» мәчете (рус. мечеть «Рустам») — Казандагы мөселман гыйбадәтханәсе. Ул шәһәрнең Вахитов районында урнашкан. Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәтенә карый: «Рөстәм» мәчетенең җирле мөселман дини оешмасы — мәхәлләсе Казан шәһәренең Вахитов һәм Идел буе районнары мөхтәсибәтенә керә[1]. Мәчет шәһәрнең кечкенә мөселман гыйбадәтханәсе һәм берьюлы ике йөзләп кешене сыйдыра ала[2].

Тарихы

Мәчет 2019 елда Казан меценаты һәм җәмәгать эшлеклесе Разия Исмәгыйль кызы Еникеева башлангычы белән һәм аның акчасына төзелә. Разия Еникеева — Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе, Россия Композиторлар берлеге әгъзасы[3][4]. Төзелеш Еникееваның Казанда, Хороводная урамында урнашкан җир кишәрлегендә алып барыла һәм тулысынча аның тарафыннан финанслана. Акчалар композитор һәм дирижер, аның иренең әтисе — Мәсгуть Латыйповның мирасыннан бүлеп бирелә[3].

Мәчет Разия Еникеева төзеткән өч мөселман гыйбадәтханәсенең икенчесе була. Беренчесе — Татарстанның Яшел Үзән районы, Карамалы Тау бистәсендә (Зөя станциясе янында) урнашкан «Бүләк» мәчете. Өченчесе — булып Казанның Левченко бистәсендәге яңадан торгызылган «Сөләйман» мәчете (аның тантаналы ачылышы 2023 елның 16 ноябрендә уза)[4].

Мәчет ачылган көннән башлап аның тирәсендә даими мәхәллә барлыкка килә, мәхәллә кешеләренең саны әкренләп арта бара. Эш көннәрендә гыйбадәт кылырга 25-30 лап кеше, җомга намазына якынча 150—200 кеше җыела, бәйрәм көннәрендә намаз укучылар саны 250—300 гә һәм аннан да күбрәккә җитә[3].

Атамасы

Мәчет исем Казан меценаты Рөстәм Латыйпов, аңа нигез салучы Разия Еникееваның мәрхүм ире, истәлегенә бирелә. Рөстәм (фар.  رستم) исеме фарсы теленнән килеп чыккан һәм Фирдәүсинең «Шаһнамә» эпосы герое — легендар батыр исеменә барып тоташа. Иран һәм төрки исем кушу традициясендә, шул исәптән Идел буе халыкларында да, ул «батыр», «кодрәтле», «көчле» мәгънәсендә аңлатыла[5].

Архитектурасы

Мәчет заманча ислам дини архитектурасы үрнәге булып тора. Бинаның, шулай ук Разия Еникеева төзеткән башка ике мәчетнең дә проект авторы — архитектор Искәндәр Еникеев. Ул мәчеткә нигез салучының бертуганының улы һәм бөтен төзелеш процессы белән җитәкчелек итә[2].

Үзенең күләме ягыннан мәчет Казанның кечкенә мөселман гыйбадәтханәләре исәбенә керә: намаз уку бүлмәләре бер үк вакытта ике йөзләп кешене сыйдыруга исәпләнгән[3]. Мәчет бүлмәләре Хороводная урамындагы 58 нче бинаның өченче катында урнашкан[6].

Искәрмәләр

  1. ↑ Мечеть «Рустам». Официальный сайт прихода мечети «Рустам». Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июнь 2026.
  2. ↑ 1 2 Музыка и мечети. Казань. Журнал о городе и горожанах. Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июнь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 Мечети Казани (2017—2022): от проекта министра и академика до самого скромного дома Аллаха. Миллиард.Татар (2 декабрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июнь 2026.
  4. ↑ 1 2 «Тут стояла старенькая, аварийная…»: как в Казани заново отстроили мечеть «Сулейман». БИЗНЕС Online (16 ноябрь 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июнь 2026.
  5. ↑ Суперанская А. В. Словарь личных имён. — М.: Эксмо, 2005.
  6. ↑ Рустам, мечеть на улице Хороводная, 58. Zoon.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июнь 2026.

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр