Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Котдус мәчете

«Котдус» мәчете (рус. мечеть «Куддус») — Казанның Совет районы Карьер торак массивында, Яснополянский тыкрыгы, 16 адресы буенча урнашкан гамәлдәге мәчет. Мәхәллә Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәте структурасына керә. Теркәлгән дини оешма Казанның Совет районы мөхтәсибәтенә карый[1][2] Мәчет бинасы 2009—2012 елларда җирле мөселман җәмгыяте җыйган акчага төзелгән[3].

Атамасы

Мәчетнең атамасы гарәпчә әл-Коддус (гарәп. القدوس‎) исеме белән бәйле. Аллаһның 99 исеме арасында ул «изге» дип тәрҗемә ителә һәм «кимчелекләрдән пакь» дигән мәгънәгә ия[4][5][6].

Тарихы

2001—2003 елларда Рөстәм хәзрәт Вәлиуллин җомга вәгазьләрен уку өчен Нагорный бистәсенә килеп йөри һәм Карьер мөселманнары белән аралаша. 2003 елның 21 октябрендә халык аңа Карьерга күченергә тәкъдим итә, соңрак җәмгыять үз мәчетен төзү инициативасы белән чыга[5].

2009 елның 5 мартында җирле мөселман дини оешмасы — «Котдус» мәчете мәхәлләсен гамәлгә кую җыелышы уза. Җыелышта устав кабул ителә, ә Рөстәм Вәлиуллин имам-хатыйб һәм мәхәллә җыелышы рәисе итеп сайлана. Шул ук елның 22 апрелендә мәхәлләне ТР МДНдә эчке 1205 нче номер астында теркиләр[5]. Юридик затны дәүләт теркәвенә алу 2009 елның 8 июнендә башкарыла[1].

Мәхәллә теркәлгәннән соң, иганәләр җыю һәм төзелеш эшләре башлана. Мәчет халыкның уртак көче белән өч ел дәвамында төзелә һәм 2012 елда тәмамлана[3]. Рәсми ачылышның төгәл датасы кулланылышта булган чыганакларда күрсәтелмәгән.

2022 елгы торыш буенча, җомга намазына 70 кә якын кеше йөри[3].

Мәхәллә һәм эшчәнлеге

Мәчеттә көндәлек намазлар, җомга намазы һәм Ураза гаете белән Корбан гаете уңаеннан вәгазьләр укыла. Мәхәллә шулай ук хәйрия акчасына күпбалалы гаиләләргә, ялгыз яшәүче өлкәннәргә ярдәм итә[5].

2026 елда «Котдус» мәчете Рамазан аенда күмәк ифтарлар оештыручы Казан мәчетләре исемлегенә керә[7]. 2025 елда ТР МДН мәчет территориясен Казанның Корбан гаете көннәрендә корбан чалу өчен махсус билгеләнгән мәйданчыкларының рәсми исемлегенә кертә[2].

Имам-хатыйб

Теркәлгән мәхәлләнең имам-хатыйбы һәм җитәкчесе — Рөстәм хәзрәт Вәлиуллин (Рөстәм Хәбир улы Вәлиуллин)[1][8]. Ул 1979 елда Казанда туган, 1999 елда Казанның «Мөхәммәдия» югары мөселман мәдрәсәсен тәмамлаган. «Котдус» мәхәлләсендә эшли башлаганчы Теләче районында имам булып хезмәт итә, Нурлат мәдрәсәсендә укыта һәм Казанның Апанай мәчетендә эшли[9].

2017 елның 17 апрелендә ТР МДНнең VII корылтае делегатлары Вәлиуллинны Татарстан мөфтиенең беренче урынбасары итеп сайлый[10]. 2026 ел торышы буенча, Рөстәм хәзрәт Казанның баш имам-мөхтәсибе вазифасын башкара[11].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 Местная мусульманская религиозная организация — приход мечети «Куддус» мухтасибата Советского района Казани ДУМ Республики Татарстан (рус.). РБК Компании. Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июль 2026.
  2. ↑ 1 2 В Казани определены места заклания в дни Курбан-байрама (рус.). Духовное управление мусульман Республики Татарстан (22 май 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июль 2026.
  3. ↑ 1 2 3 Мечети Казани эпохи «десятых»: покровительство Метшина, подарки от меценатов и долгострои Азино (рус.). Миллиард.Татар (25 ноябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июль 2026.
  4. ↑ 99 имён Аллаха (рус.). Духовное управление мусульман Санкт-Петербурга и Северо-Западного региона России. Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июль 2026.
  5. ↑ 1 2 3 4 Гафиятуллина, Ильмира. История самой молодой мечети Казани (рус.). Islam-Today (22 май 2017). Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июль 2026.
  6. ↑ Казанда корбан чалу урыннары исемлеге билгеле. Татар-информ (4 июль 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июль 2026.
  7. ↑ Сагал, Адам. Где проходят коллективные ифтары в месяц Рамадан: список мечетей Татарстана (рус.). Комсомольская правда — Казань (20 февраль 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июль 2026.
  8. ↑ Киселев, Дмитрий. Рустам хазрат Валиуллин поздравил афганских татар с праздником Курбан-байрам (рус.). Татар-информ (18 июль 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июль 2026.
  9. ↑ Сафиуллина, Алсу. «От добра добра не ищут»: нашёлся ли спойлер на выборах муфтия для Камиля Самигуллина? (рус.). БИЗНЕС Online (14 февраль 2017). Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июль 2026.
  10. ↑ Кильсинбаев, Рустам. Первым заместителем муфтия РТ стал Рустем Валиуллин (рус.). Татар-информ (17 апрель 2017). Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июль 2026.
  11. ↑ Кузнецова, Эльза. Под Казанью хотят создать «Курбан-хаб» для проведения жертвоприношений (рус.). Татар-информ (14 май 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июль 2026.

Сылтамалар

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр