Шәрифә мәчете (Танай-Турай)

«Шәрифә» мәчете (рус. Мечеть «Шарифа») — Татарстан Республикасының Апас районы Танай-Турай авылындагы гамәлдәге мөселман гыйбадәтханәсе. Мәчет 2013 елда төзелә. Үзәкләштерелгән дини оешма — Татарстан Республикасы мөселманнарының Диния нәзарәте карамагындагы Апас районы мөхтәсибәте составына керә^[1].

Танай-Турай авылы XVII гасыр урталарыннан ук билгеле. Инкыйлабка кадәрге чорда авылда мәчет һәм мәдрәсә була. XX гасыр башында биредә ике тегермән һәм кибетләр эшли. Совет елларында мәчетнең тарихи бинасы сакланып калмаган.

Хәзерге «Шәрифә» мәчете 2013 елда төзелә. Төзелешнең инициаторы һәм төп меценаты — шушы авылда туып үскән, Татарстан эшкуары һәм җәмәгать эшлеклесе Ринат Мидхәт улы Абдуллин. Ул мәчетне үзенең әнисе Шәрифә ханым истәлегенә салдыра^[2].

Мәчет 2013 елның 1 октябрендә ачыла. Тантанада Апас районы җитәкчелеге вәкилләре, дин әһелләре һәм тирә-яктагы авылларның халкы катнаша^[3].

Мәчет бинасы кирпечтән төзелгән. Гыйбадәтханәнең архитектурасында заманча төзелеш технологияләре һәм татар милли төзелеш сәнгатенең традицион элементлары берләштерелгән.

Мәчет турыпочмаклы формада, диварлары ачык һәм куе төстәге кирпеч белән тышланган. Бинаның түбәсендә бер манара урнаштырылган.

Эчке киңлек ир-атлар өчен гыйбадәт залын һәм хатын-кызлар өчен аерым бүлмәне үз эченә ала. Интерьерны бизәгәндә милли орнаментлар һәм гарәп телендәге каллиграфия кулланылган.

Мәчет мәхәлләсе Үзәкләштерелгән дини оешма — Татарстан Республикасы мөселманнарының Диния нәзарәтенә (Апас мөхтәсибәте) карый.

Мәчеттә көн саен биш вакыт намаз укыла. Җомга намазлары үткәрелә. Корбан гаете һәм Ураза гаете уңаеннан бәйрәм чаралары оештырыла.

Авыл халкы өчен ислам нигезләре һәм Коръән өйрәнү буенча дәресләр үткәрелә.

Мәчетнең имамы — Хәлил Гомәр улы Хәмидуллин^[1].

↑ ¹ ² Татарстан Республикасы мөселманнарының Диния нәзарәтенең Апас районы мөхтәсибәтенең Танай-Турай авылы «Шәриф» мәчете мәхәлләсе [неопр.]. Globas.Credinform. Мөрәҗәгать итү датасы: 23 июль 2026.
↑ Танай-Турай авылында «Шәрифә» мәчете ачылды [неопр.]. Йолдыз. Мөрәҗәгать итү датасы: 23 июль 2026.
↑ Апас районының Танай-Турай авылында яңа мәчет ачылды [неопр.]. ТР МДН. Мөрәҗәгать итү датасы: 23 июль 2026.

Танай-Турай авылы.

[Globas-1] ¹ ² Татарстан Республикасы мөселманнарының Диния нәзарәтенең Апас районы мөхтәсибәтенең Танай-Турай авылы «Шәриф» мәчете мәхәлләсе [неопр.]. Globas.Credinform. Мөрәҗәгать итү датасы: 23 июль 2026.

[ApastovoNews-2] Танай-Турай авылында «Шәрифә» мәчете ачылды [неопр.]. Йолдыз. Мөрәҗәгать итү датасы: 23 июль 2026.

[IslamTat-3] Апас районының Танай-Турай авылында яңа мәчет ачылды [неопр.]. ТР МДН. Мөрәҗәгать итү датасы: 23 июль 2026.

[1]

[2]

[3]

Татарстан Республикасы мөселманнарының Диния нәзарәтенә караган гамәлдәге мәчетләр (төркем)
Казан (исемлек • калып • төркем)	• тарихи мәчетләре: Ак • Ал • Апанай • Әҗем • Борнай • Галиев • Зәңгәр • Иске Таш • Кабан арты • Мәрҗани • Нурулла • Солтан • ХХ г. ахырыннан: Ай нуры • Әмәт бистәсе • Әминә • Әниләр • Әтиләр • Әхмәдзәки • Бишбалта • Болгар • Бохара • Габделгалләм • Гадел • Җәмигъ • Җомга • Зәйнулла • Иман Нуры • Ирек • Ислам • Казан нуры • Касыйм • Колшәриф • Котдус • Кыйбла • Мәдинә • Миргазиян • Мөслимә • Нур Ислам • Отар бистәсе • Өмет • Өметлеләр • Петровский бистәсе • Рамазан • Рауза • Рәхмәтулла • Ризван • Рөстәм • Салихҗан • Сәләх • Сөләйман • Тәүфикъ • Туган авылым • Тынычлык • Утыз Имәни • Фәрһад • Хәдиҗә • Хәтер • Хөзәйфә • Шамил • Ярдәм
Чаллы (исемлек • калып • төркем)	Ак • Әбүзәр • Җамигъ • Нур-Ихлас • Рамазан • Сөембикә • Тау • Тәүбә • Туфан • Утыз Имәни • Чишмә
Азнакай районы (төркем)	• Азнакай: • башка ТПлар: Уразай
Аксубай районы (төркем)	• Аксубай: • башка ТПлар:
Актаныш районы (төркем)	• Актаныш: • башка ТПлар: Такталачык
Алабуга районы (төркем)	• Алабуга: • башка ТПлар:
Алексеевск районы (төркем)	• Алексеевское: • башка ТПлар:
Апас районы (төркем)	• Апас: • башка ТПлар: Аюкөйдергән • Әлмәндәр • Әҗем • Багыш • Болын-Балыкчы • Борнаш • Дәвеш • Дәүләки • Дүртөйле • Зур Күккүз • Иске Әнәле • Идрәс (Идрәс-Тинки) • Иске Йомралы • Иске Көлкәш • Ихлас (Кызыл Тау) • Кара Борнаш • Карабай • Карамасар • Каратун • Кече Бакырчы • Кече Болгаер • Кече Күккүз • Колгына • Кормаш мәчете • Коштавыл • Күкшем • Кызыл Тау • Морзалар • Нәҗиб (Каратун) • Олы Бакырчы (Бакырчы) • Олы Болгаер • Рөстәм (Акхуҗа) • Сатмыш • Сәфәр (Свияжский) • Татар Пүчинкәсе • Татар Черкене • Тәүгелде • Тутай • Түбән Балтай • Түбән Барыш • Түбән Биябашы • Урта Балтай • Урта Биябашы • Үтәмеш • Чирмешән • Чүри-Бураш • Шәмәк • Шәмбалыкчы • Шәрифә (Танай-Турай) • Шыгай • Югары Балтай • Югары Ындырчы • Ябалак • Янгелде
Арча районы (төркем)	• Арча: • башка ТПлар: Курса-Почмак • Кышкар • Ташкичү • Югары Курса
Әгерҗе районы (төркем)	• Әгерҗе: • башка ТПлар:
Әлки районы (төркем)	• Базарлы Матак: • башка ТПлар: Яңа Үргәагар
Әлмәт районы (төркем)	• Әлмәт: Аксу \| Бигәш \| Зиннур \| Марс \| Мәдинә \| Мәхәллә \| Нурлы \| Нурсала \| Үзәк мәчет \| Таш мәчет \| Тәзкирә \| Икенче мәхәллә мәчете • башка ТПлар: Тайсуган • Түбән Мактама
Әтнә районы (төркем)	• Олы Әтнә: • башка ТПлар: Түбән Бәрәскә
Балтач районы (төркем)	• Балтач: • башка ТПлар:
Балык Бистәсе районы (төркем)	• Балык Бистәсе: • башка ТПлар: Олы Елга
Баулы районы (төркем)	• Баулы: • башка ТПлар:
Биектау районы (төркем)	• Биектау тимер юл станциясе бистәсе: • башка ТПлар: Карадениз (Калинино)
Бөгелмә районы (төркем)	• Бөгелмә:Гәүһәр • • башка ТПлар:
Буа районы (төркем)	• Буа: • башка ТПлар: Әлки • Яңа Чәчкап • Нәҗметдин
Зәй районы (төркем)	• Зәй: Билал • Таҗетдин Ялчыгол ис. • башка ТПлар:
Кайбыч районы (төркем)	• Олы Кайбыч: Олы Кайбыч мәчете • башка ТПлар: Борындык • Бәрлебашы • Имәнле Бортас • Иске Чәчкаб • Кече Кайбыч • Кече Урсак • Колангы • Морза Бәрлебашы • Мөрәле • Олы Урсак • Салтыйган • Түбән Кошман • Чүти • Шуширмә • Югары Кошман • Ябалак
Кама Тамагы районы (төркем)	• Кама Тамагы: • башка ТПлар:
Кукмара районы (төркем)	• Кукмара: • башка ТПлар: Әсән-Елга • Мәчкәрә
Лаеш районы (төркем)	• Лаеш: • башка ТПлар: Ихлас (Усады) • Хафизулла (Кече Елга) • Хәерби • Юлчы (Сокуры) • Ак мәчет — Зәйнәб (Лаеш) (Лаеш шәһәре)
Лениногорск районы (төркем)	• Лениногорск: • башка ТПлар: Керкәле
Мамадыш районы (төркем)	• Мамадыш: • башка ТПлар:
Менделеевск районы (төркем)	• Менделеевск: • башка ТПлар:
Минзәлә районы (төркем)	• Минзәлә: Минзәлә мәчете • башка ТПлар:
Мөслим районы (төркем)	• Мөслим: Җәмигъ • Мөслим • башка ТПлар: Кыйбла (Тойгелде)
Нурлат районы (төркем)	• Нурлат: • башка ТПлар:
Питрәч районы (төркем)	• Питрәч: • башка ТПлар:
Саба районы (төркем)	• Байлар Сабасы: • башка ТПлар: Тынычлык •
Сарман районы (төркем)	• Сарман: Бәрәкәт • Тәүфыйк • башка ТПлар: Димитарлау • Җәлил • Илексаз • Иске Әлмәт • Иске Имән • Карашай-Саклау • Каташ-Каран • Морбаш • Мортыштамак • Петровский Завод • Сарысаз-Тәкермән • Урта Кәшер • Чураш • Янурыс • Яңа Әхмәт • Яңа Минзәләбаш • Яңа Саклау • Яхшыбай
Спас районы (төркем)	• Болгар: Ак • башка ТПлар:
Теләче районы (төркем)	• Теләче: • башка ТПлар:
Тукай районы (төркем)	Бәтке
Түбән Кама районы (төркем)	• Түбән Кама: Җәмигъ • Төзәтү колониясе • башка ТПлар: Түбән Уратма
Тәтеш районы (төркем)	• Тәтеш: • башка ТПлар:
Чирмешән районы (төркем)	• Чирмешән: • башка ТПлар:
Чистай районы (төркем)	• Чистай: Беренче җәмигъ мәчете • башка ТПлар:
Чүпрәле районы (төркем)	• Иске Чүпрәле: • башка ТПлар:
Югары Ослан районы (төркем)	• Югары Ослан: Салихҗан • башка ТПлар: Әсәдулла (Берек) • Введенский бистәсе • Гомәр (Вахитов) • Кызыл Байрак • Макыл (Рус Макылы) • Миңлегөлсем (Бакчасарай) • Нур (Ключищи) • Татар Мәмәтхуҗасы • Яңа Болгар • Яр буе Морквашы
Ютазы районы (төркем)	• Ютазы: • башка ТПлар:
Яшел Үзән районы (төркем)	• Яшел Үзән: • башка ТПлар: Акъегет • Әл-Фатыйха (5 колония) • Сәфәр (Осиново)
Яңа Чишмә районы (төркем)	• Яңа Чишмә: • башка ТПлар: Зирекле
Россия мөселман диния нәзарәтләре Россия мәдрәсәләре Россия югары мөселман уку йортлары Россия мөфтиләр шурасы Ислам хезмәттәшлеге оешмасы

Шәрифә мәчете (Танай-Турай)

Тарихы

Архитектурасы

Эшчәнлеге

Имамнары

Искәрмәләр

Чыганаклар

Сылтамалар

Төркемнәр