Бохара мәчете (Казан)
«Бохара» мәчете — Казан шәһәренең Совет районында урнашкан мөселман гыйбадәтханәсе[1]. Рәсми рәвештә Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәте структурасына керә[2].
Тарихы
«Бохара» мәчетен нигезләү тарихы 2010 нчы елларда Казанның көнчыгыш өлеше инфраструктурасы үсеше белән тыгыз бәйле. Бохара урамындагы бу бина башта Казан төзелеш ширкәтләренең берсе тарафыннан административ-офис комплексы сыйфатында кулланыла[1].
2017 елда бинаның хуҗасы — эшкуар һәм меценат Рафаэль Әфләтунов өч катлы бинаны, мәчет ясау өчен, җирле мөселман җәмгыятенә бушлай файдалануга тапшырырга карар кыла. Гыйбадәт залларын ачу Дальний бистәсенең якындагы хосусый секторында яшәүчеләр, шулай ук Совет районының көнчыгыш сәнәгать зонасындагы җитештерү һәм сәүдә предприятиеләренең күпсанлы хезмәткәрләре өчен рухи үзәк булдырырга мөмкинлек бирә[1].
2017 елда нигез салынганнан бирле мәхәллә кешеләре һәм мәчет җитәкчелеге ислам гыйбадәтханәсенең традицион архитектура кыяфәтен тәмамлаячак капиталь манара төзүгә әзерлек алып баралар. Манараны төзү берничә ел дәвам итә һәм 2022 елда уңышлы тәмамлана. Хәзерге вакытта мәчет актив дини-агарту эшчәнлеге алып бара, биш вакыт намаз уку өчен көн саен дин тотучыларны кабул итә һәм Рамазан аенда (ифтарлар) оештыра[2].
Этимологиясе
Мәчетнең «Бохара» дип аталуы турыдан-туры ул урнашкан Бохара урамының топонимик исеменнән килеп чыга[3]. Урам исә борынгы Урта Азия шәһәре Бохара хөрмәтенә аталган. Бохара — ислам дин белеменең, фән һәм мәдәниятнең иң эре тарихи үзәкләренең берсе, аның белән татар халкы гасырлар дәвамында тыгыз рухи һәм мәгариф элемтәләре тотып яши.
Архитектурасы
«Бохара» мәчете тыгыз шәһәр һәм сәнәгать төзелеше шартларында мөселман җәмгыятенең дини ихтыяҗларына яраклаштырылган хәзерге заман утилитар архитектурасы үрнәге булып тора[1].
Күләм-киңлек чишелеше һәм планлаштырылуы
Төп гыйбадәт комплексы гомуми мәйданы берничә йөз квадрат метр булган өч катлы кирпеч бина бүлмәләрен биләп тора[1]. Эчке планлаштыруга аерым керү юллары, вестибюльләр, тәһарәт алу бүлмәләре, шулай ук җомга һәм бәйрәм намазлары вакытында мәхәллә кешеләрен сыйдырырлык иркен гыйбадәт заллары керә[1].
Интерьерлар лаконик стильдә: идәннәргә намаз уку өчен келәмнәр җәелгән, диварлар ачык төсләргә буялган һәм Коръәннән алынган каллиграфик язулы шәмаилләр белән бизәлгән.
Декоратив элементлар һәм манара
Тирә-юньдәге биналардан аерып торган төп архитектура элементы булып 2022 елда төзелгән һәм манара тора[1]. Манара кирпечтән салынган, күпкырлы формага ия һәм ярымайлы традицион чатыр белән таҗланган.
Имамнары
Мәчетнең имамы — Әхәт Бәдертдинов[4].
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Мечети Казани (2017–2022): от проекта министра и академика до самого скромного дома Аллаха. Миллиард.Татар. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 июль 2026.
- ↑ 1 2 ДУМ РТ опубликовало список мечетей, где будут проводиться ифтары. Татар-информ. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 июль 2026.
- ↑ Мечети на Бухарской улице в Казани. Zoon. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 июль 2026.
- ↑ Местная Мусульманская Религиозная Организация — Приход Мечети «Бухарская» Мухтасибата Советского района г. Казани Централизованной Религиозной Организации — Духовного Управления Мусульман Республики Татарстан. sbis.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2021. Архивировано 6 октябрь 2021 года.