Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Габделгалләм мәчете

«Габделгалләм» мәчете («Бистә Нуры Габделгалләм» мәчете, рус. мечеть «Бистя Нуры Габделгаллям») — Казанның Совет районы Яңа Сосновка торак массивында урнашкан гамәлдәге хәнәфи мәзһәбенә караучы мәчет, Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәте (ТР МДН) Совет районы мөхтәсибәтенә керә. 2008—2009 елларда «Фортэкс» компаниясе директоры Рәүф Галләмов хисабына төзелгән. Мәчет каршында мәдрәсә (балалар һәм олылар өчен уку төркемнәре) эшли[1].

Этимологиясе

Атамасы татарча бистә нуры, ягъни «бистәнең яктылыгы» сүзтезмәсе һәм Габделгалләм шәхси исеме белән бәйле[2]. Бастырылган чыганакларда Габделгалләм исемен сайлауның документлаштырылган аңлатмасы һәм аның исеме хөрмәтенә атамага кертелергә мөмкин булган зат турында мәгълүматлар юк.

Тарихы

Мәчет 2008—2009 елларда төзелә. Төзелешнең инициаторы һәм төп иганәчесе — «Фортэкс» компаниясе директоры Рәүф Галләмов. Ул даими попечитель булып кала һәм мәчет аның хисабына тотыла[1].

Башта бинаны Дорожная урамында төзү күздә тотыла: аның өчен участок бүленеп бирелә һәм котлован казыла, әмма җирле халыкның ризасызлыкларыннан соң төзелеш урыны Яңа Сосновка торак массивындагы Пионерлар урамына күчерелә[1].

2015 ел торышы буенча мәчет инде эшли һәм ТР МДН тарафыннан Корбан гаете көннәрендә корбан чалу йолаларын үткәрү өчен Казан мәйданчыклары исемлегенә кертелә[3].

Архитектурасы

Бина Казанның заманча агач бистә мәчетләре тибына карый. Бу — тәбәнәк цокольдәге агач белән тышланган күп янтаулы түбәсе һәм түбә өстендәге манарасы булган ике катлы төп күләм[1]. Композиция турыпочмаклы гыйбадәт корпусының һәм бинаның буй күчәре буенча урнаштырылган компактлы сигез кырлы манараның ярашуына корылган. Манара тар тәрәзә уемлы яктылык ярусыннан һәм ярымай белән очланган биек чатырлы очланудан тора.

Тышкы бизәлеше агач бура фактурасын саклаучы яки аңа охшаш материаллар белән башкарылган, түбәсе табакланган материал белән капланган. Территориядә шулай ук агач белән тышланган аерым бер катлы хуҗалык һәм уку-көнкүреш корылмалары урнашкан[1].

2022 ел мәгълүматлары буенча, гадәти эш көннәрендә мәчеткә якынча 10 кеше, җомга намазында 70-80 кеше, ә бәйрәм көннәрендә 200—250 кеше җыела[1].

Дини һәм җәмәгать (мәгърифәт) эшчәнлеге

Мәчеттә көн саен биш вакыт намаз, җомга намазы һәм бәйрәм вәгазьләре (Ураза гаете һәм Корбан гаете көннәрендә) үткәрелә. Рамазан аенда мәчеттә даими рәвештә күмәк ифтарлар үткәрелә[4][2].

Мәчет каршында мәдрәсә (ир-атлар, хатын-кызлар һәм балалар өчен аерым уку төркемнәре системасы) эшли, анда ислам нигезләре, гарәп теле һәм Коръән уку кагыйдәләре өйрәнелә[1].

Мәчет даими рәвештә Корбан гаете көннәрендә корбан чалу йоласын башкару өчен расланган шәһәр мәйданчыкларының берсе буларак кулланыла[3][5].

Мәчет имамы

Мәчет имамы — Нәкыйп Ильясов (Нәкыйп хәзрәт)[1].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Деревянные мечети Казани: дело жизни мэра Казани, храмы в память сыновей и проект Союза офицеров. Миллиард.Татар (23 сентябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 июль 2026.
  2. ↑ 1 2 Где в Казани и крупных городах Татарстана пройдут ифтары? Духовное управление мусульман Республики Татарстан (27 февраль 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 июль 2026.
  3. ↑ 1 2 ДУМ РТ утвердило список площадок для жертвоприношения на Курбан-байрам в Казани. Реальное время (18 сентябрь 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 июль 2026.
  4. ↑ Про Рамадан 2019. Духовное управление мусульман Республики Татарстан (2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 июль 2026.
  5. ↑ Подготовка к Курбан-байраму. Государственное ветеринарное объединение города Казани (27 июнь 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 июль 2026.

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр