Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Рәхмәтулла мәчете

Рәхмәтулла (рус. мечеть «Рахматулла») — Казанның Авиатөзелеш районында урнашкан мәчет[1][2].

Гыйбадәтханә Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәтенең Казан мөхтәсибәтенә (Авиатөзелеш һәм Яңа Савин районнары) карый[3][4].

Ачылган вакытта (2021 ел) ул Казанның Авиатөзелеш һәм Яңа Савин районнарында эшләп килүче мәчетләр арасында саны буенча 8 нче мәчет булып теркәлгән[1].

Тарихы

Төзелеше (2019—2021)

«Рәхмәтулла» мәчете төзелеше 2019 елның җәендә башлана[1]. Мәчет өчен бирелгән җир кишәрлеге Симонов урамындагы күп катлы торак йортларга якын урнашканлыктан, төзелеш башланганчы җирле халыкның бер өлеше моңа каршы булуын белдерә. Бу уңайдан булган суд эшләре якынча ярты ел дәвам итә һәм мөселман мәхәлләсе файдасына хәл ителә[5].

Үзара килешү һәм компромисска килү нәтиҗәсендә мәчет территориясендә балалар уен мәйданчыгы һәм төзекләндерелгән чишмә урнаштырыла[2].

2020 елның декабрендә, әле тулысынча төзелеп бетмәгән мәчет территориясендә (Симонов ур., 3), Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәте һәм «Социаль тернәкләндерү һәм яраклашу (адаптация) үзәге» тәкъдиме белән мохтаҗларга ярдәм итү пункты, кайнар аш һәм кием тарату урыны, ачыла[6].

Ачылышы (2021)

2021 елның 19 июлендә, Корбан гаете алдыннан, мәчет тантаналы рәвештә ачыла[1]. Тантанада Татарстан мөфтиенең беренче урынбасары Илфар хәзрәт Хәсәнов, төзелеш химаячеләре, Казан шәһәре башкарма комитеты һәм район вәкилләре, дин һәм җәмәгать эшлеклеләре катнаша. Чара Гарәфә көне ифтары белән тәмамлана.

Хәзерге чор

Мәчет ачылган вакытта аның җитәкчесе — имам-хатыйб итеп Рөстәм Ясәвиев (Рөстәм хәзрәт) билгеләнә[1]. Диния нәзарәтенең 2021 елның 8 июлендә бастырылган рәсми хәбәре буенча, Рөстәм Ясәвиев — Болгар ислам академиясенең 2021 елгы 24 магистрының берсе[7].

Рамазан ае дәвамында «Рәхмәтулла» мәчетендә күмәк ифтарлар уздырыла[3][8][9].

Атамасы

Мәчет «Рәхмәтулла» исеме белән атала. Бу сүз (гарәп. رحمة الله‎, Raḥmat Allāh) «Аллаһның рәхмәте» дигәнне аңлата[2].

Гарәп телендәге р-х-м тамыры «шәфкать күрсәтү, мәрхәмәтле булу, кызгану» дигән мәгънә төсмеренә ия. Шул нигездә рәхмәт — «шөкер итү, мәрхәмәт, шәфкатьлелек», Аллаһ исеме белән янәшә килгәндә бөтенлекле гыйбарә «Аллаһ Тәгаләнең рәхмәте» рәвешендә кулланыла. Бу сүзтезмә Коръәндә күп урында очрый һәм татар мөселманнары арасында изге, яхшы теләкләрдә киң таралган.

«Рәхмәтулла» сүзе татар халкында ир-ат исеме буларак та кулланыла. Әмма Казан мәчетләре арасында бу атама тулысынча гомуми ислам символикасына (Аллаһ Тәгаләнең сыйфатларына) нигезләнгән төркемгә керә («Нур-әл-Ислам», «Иман нуры» мәчетләре кебек).

Архитектурасы

«Рәхмәтулла» — бер катлы ике манаралы заманча мәчет[1]. Ул шәһәр эчендә, тыгыз урнашкан күп катлы йортлар арасында салына. Шул сәбәпле мәчет территориясе шәһәр-мөселман инфраструктурасына хезмәт күрсәтә алырлык итеп планлаштырыла: монда балалар уен мәйданчыгы һәм төзекләндерелгән чишмә бар[2].

Мәйданы

Мәчетнең гомуми мәйданы — '500 м². Берьюлы мәчет 150 кешегә кадәр сыйдыра ала[1].

Эчке планировкасы

Бинада, намаз залларыннан тыш, мәгърифәт эше өчен ике уку сыйныфы җиһазландырылган[1].

Манаралар композициясе

«Рәхмәтулла» ике манаралы мәчет: алар бинаның төп күләменә симметрик рәвештә тоташкан һәм аларның очларына ярымайлар куелган[2].

Социаль элементлар

Мәчет территориясе мәхәллә һәм җирле җәмгыять ихтыяҗлары өчен яраклаштырыла: монда балалар һәм олылар өчен ачык мәйданчык, бушлай эчә торган су чишмәсе, «Ярдәм — Помощь» хәйрия фонды оештырган мохтаҗларга ярдәм итү пункты эшли[6].

Мәчетнең имамнары

«Рәхмәтулла» мәчетендә хезмәт иткән имам-хатыйблар исемлеге түбәндәгечә[7]:

№ Исем-фамилиясе Эшләү вакыты Кыскача мәгълүмат Чыганак
1 Рөстәм Ясәвиев (Рөстәм хәзрәт) 2021 елдан — хәзергәчә Мәчетнең беренче һәм бүгенге имам-хатыйбы. Болгар ислам академиясенең магистры (диссертациясе 2021 елның 5-6 июлендә яклый; дипломы 7 июльдә Татарстан мөфтиенең беренче урынбасары Илфар хәзрәт Хәсәнов катнашындагы тантанада тапшырыла). [7]

Адресы

Мәчет Казан шәһәренең Авиатөзүчеләр районы, Симонов урамы, 2 нче йорт адресы буенча урнашкан[8].

Мәчет территориясендә (Симонов ур., 3) «Ярдәм — Помощь» иҗтимагый хәйрия фонды тарафыннан оештырылган, мохтаҗларга кайнар аш һәм кием тарату пункты эшли[6].

Якын-тирәдә Казан метросының «Авиатөзүчеләр», «Яшьлек» һәм «Төньяк вокзал» станцияләре урнашкан[3].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 В Казани открылась мечеть «Рахматулла». «Реальное время» (19 июль 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июнь 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Айрат Файзрахманов. Мечети новой Казани. «Казанский журнал» (6 июнь 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июнь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 Рамадан-2024: всё, что нужно знать. Татарстан Республикасы Мөселманнары Диния нәзарәте (4 март 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июнь 2026.
  4. ↑ Камиль Самигуллин разделил Казань на четыре мухтасибата. «Реальное время» (29 декабрь 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июнь 2026.
  5. ↑ Наргиза Амруллаева. Спецпроект «Мечети Казани»: построили при Екатерине, разрушили при «советах», восстановили в наши дни. «Миллиард.татар» (30 декабрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июнь 2026.
  6. ↑ 1 2 3 В Казани заработали 2 новых пункта помощи людям, оказавшимся в трудной жизненной ситуации. Татарстан Республикасы Мөселманнары Диния нәзарәте (15 декабрь 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июнь 2026.
  7. ↑ 1 2 3 В Болгарской исламской академии магистрам вручили дипломы. Татарстан Республикасы Мөселманнары Диния нәзарәте (8 июль 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июнь 2026.
  8. ↑ 1 2 Рамадан-2026: всё, что нужно знать. Татарстан Республикасы Мөселманнары Диния нәзарәте (13 февраль 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июнь 2026.
  9. ↑ «Шатры Рамадана-2025» в Казани: где проходят разговения и сколько кормят постящихся? «Миллиард.татар» (1 март 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июнь 2026.

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр