Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Рауза мәчете

«Рауза» мәчете (рус. мечеть «Рауза») — Татарстан Республикасының Казан шәһәре Совет районында, Сеченов урамы, 21 нче йорт адресы буенча урнашкан мәчет[2]. Ул ислам диненең хәнәфи мәзһәбенә карый һәм Татарстан Республикасы мөселманнарының Диния нәзарәте (ТР МДН) Казан шәһәре Совет районы мөхтәсибәте структурасына керә. Бина элеккеге Татарстанның финанс министры Радик Гайзатуллин гаиләсе башлангычы белән төзелә һәм аның әнисе Рауза Хәйрулла кызы хөрмәтенә атала. Мәчетнең рәсми ачылышы 2022 елның 28 сентябрендә була[3][4].

Тарихы

Мәчет төзелеше 2019 елның 22 декабрендә, Татарстан Республикасы финанс министры Радик Гайзатуллин гаиләсе башлангычы белән документлар әзерләүдән башлана. Совет мәйданы районында төзү карары әлеге кварталда һәм аның тирәсендә мәчетләр булмау белән аңлатыла. Бу районда яшәүче мөселманнар намазга элек Нагорный, Карьер яки Царицыно бистәләренә йөрергә мәҗбүр була[4][5][6].

Җирле мөселман дини оешмасы — Казан шәһәре Совет районы мөхтәсибәтенең «Рауза» мәчете мәхәлләсе — 2020 елның маенда оештырыла һәм 19 майда теркәлә. Оешманың төп эшчәнлек төре — дини оешмалар эшчәнлеге. Шул ук 2020 елның октябрендә Казан шәһәре башкарма комитеты Сеченов урамының ахырында, «Рус-алман Швейцариясе» дип йөртелгән рекреацион территория янәшәсендәге кишәрлекләрне дини максатларда файдалануга рөхсәт бирә. Төзелешне ТР МДН килештерә һәм аны төзүдә катнаша. Мәчет төзелешенә рәсми рөхсәт 2021 елның 5 апрелендә алына[7][8][3].

2021 елның 9 апрелендә мәчет нигезенә беренче таш салына. Тантана Татарстан дин әһелләре катнашында уза һәм Коръән укыла. Төзелеш министр гаиләсе исәбенә алып барыла[4][6].

2022 елның 25 июнендә мәчетнең ике манарасына һәм бер гөмбәзенә өч ярымай куела. Тантаналы чарада Татарстан мөфтие Камил хәзрәт Сәмигуллин, республиканың финанс министры Радик Гайзатуллин, аның энесе — Татарстан Дәүләт Советы депутаты Ринат Гайзатуллин, Татарстанның баш казые Җәлил хәзрәт Фазлыев, Казанның баш мөхтәсибе Рөстәм хәзрәт Вәлиуллин, Казан шәһәренең Ислам динен кабул итүгә 1000 ел исемендәге мәдрәсә җитәкчесе Ильяс хәзрәт Зиһаншин һәм «Рауза» мәчете имамы Илнур хәзрәт Вафин катнаша[9][10][11].

Мәчет рәсми ачылганга кадәр үк, 2022 елның җәй ахырыннан биредә намаз укыла башлый. 2022 елның 5 сентябрендә мәчет рәсми теркәлү уза. Тантаналы ачылыш 2022 елның 28 сентябрендә, рабигыль-әүвәл аеның 2 нче көнендә була. Бу вакыйга Мәүлид бәйрәме белән туры килә. Ачылу тантанасында Татарстан Рәисе Рөстәм Миңнеханов, Казан мэры Илсур Метшин, Татарстан мөфтие Камил хәзрәт Сәмигуллин һәм республиканың финанс министры Радик Гайзатуллин катнаша. Ачылыш алдыннан җыелучылар мәчет комплексы белән таныша, рәсми чыгышлардан соң өйлә намазы укыла. ТР МДН мәгълүматларына караганда, «Рауза» Казанның Совет районында урнашкан 24 нче мәчет[3][6][12][13].

Мәчеттә беренче җомга намазы 2022 елның 30 сентябрендә укыла. Аңа 138 кеше килә. Мәчетне ачу вакытында җыелган хәер Татарстаннан мобилизацияләнгән гражданнарга ярдәм күрсәтү фондына тапшырыла[5].

Архитектурасы

«Рауза» мәчете бинасы — подвал (цоколь) каты һәм ике манарасы булган ике катлы кирпеч корылма. Мәчетнең гомуми мәйданы — якынча 1524 м²[1]. Бинаның планировкасын һәм тышкы кыяфәтен «Татинвестгражданпроект» дәүләт унитар предприятиесе эшли[12][14].

Беренче катта ир-атлар өчен төп намаз залы, гардероб, ир-атлар һәм физик мөмкинлекләре чикләнгән кешеләр өчен тәһарәтханә, никах уку бүлмәсе һәм имам бүлмәсе урнашкан. ТР МДН мәгълүматлары буенча, намаз (фарыз) залының мәйданы 230 м² тәшкил итә, ул 300 кешегә исәпләнгән. Икенче катта хатын-кызлар өчен 75 урынлык намаз залы, уку сыйныфы, конференц-зал, шулай ук укытучылар һәм хезмәткәрләр өчен бүлмәләр бар. Подвал катында күмәк аш мәҗлесләре һәм ифтарлар  [рус.] (тат. үткәрү өчен аш бүлмәсе һәм ашханә урнаштыру каралган[3][15] Мәчетнең рәсми битендә бинаның гомуми сыешлыгы — якынча 400 кеше дип күрсәтелгән[1].

Мәчетнең эчке бизәлеше милли орнамент кулланып, традицион татар стилендә башкарылган. Проектны эшләгәндә мәчетнең бизәлешен — төсен һәм орнаментын — мөмкин кадәр милли, ә бинаның үзен мәхәллә кешеләре өчен уңайлы итү бурычы куела. Эчке дизайнның авторы — Дмитрий Мусин. Гөмбәзне ачык калдыру максатыннан төп залда люстра махсус урнаштырылмаган. Гөмбәздә «Нур» сүрәсенең 35 нче аяте язылган, ә керү юлында һәм бина эчендә әниләргә багышланган текстлар эленгән[5].

Бинада шулай ук дини йолалар һәм мәҗлесләр үткәрү бүлмәләре, физик мөмкинлекләре чикләнгән кешеләр өчен дә уңайлы гардероблар бар. Имам сүзләренчә, мәчет манаралары ерактан, шул исәптән «Миллениум» күпере ягыннан да күренеп тора; кичке вакытта аларда яктырту утлары кабына[14][5].

Дини һәм иҗтимагый эшчәнлеге

«Рауза» мәчетендә көндәлек һәм җәмәгать намазлары, шул исәптән җомга намазлары укыла. Шулай ук исем кушу һәм никах мәҗлесләре үткәрелә[16].

Ачылган вакыттан алып мәчеттә белем бирү эшчәнлеге алып барыла. Ир-атлар, хатын-кызлар һәм балалар өчен ислам нигезләре буенча мәчет яны курслары оештырыла. Балалар өчен дәресләр уен формасында үткәрелә[5].

Мәчет каршында ислам нигезләре буенча башлангыч белем бирүче мәдрәсә эшли. Балалар өчен ислам нигезләре буенча уку курсы ТР МДН тарафыннан расланган һәм өч елга исәпләнгән. Моннан тыш, мәчет каршында хафиз җитәкчелегендә Коръәнне яттан өйрәнү курслары бар. Мәктәп укучылары өчен якшәмбе курслары эшли[17][16].

Мәчет мәхәлләсе ТР МДНнең «Татарстаннан мобилизацияләнгәннәргә ярдәм ит» акциясендә катнашкан: мәчетне ачканда җыелган акча (якынча 200 мең сум) республиканың мобилизацияләнгән кешеләрен хәләл ризык белән тәэмин итүгә юнәлтелгән[5].

Җитәкчелеге һәм имамнары

Мәчет төзелү чорында мәхәллә имамы итеп Ильяс Гимадов күрсәтелгән[7]. Ачылган көненнән алып «Рауза» мәчетенең имам-хатыйбы — Казан шәһәренең Ислам динен кабул итүгә 1000 ел исемендәге мәдрәсәне тәмамлаган Илнур Нуретдин улы Вафин (Илнур хәзрәт Вафин). Ул мәчетне төзи башлаганнан бирле аны булдыруда катнаша һәм 2022 елда ачылганда имам-хатыйб итеп билгеләнә[3][6].

Мәчеттә шулай ук мөәзиннәр Илшат Әнвәр улы Насыйбуллин, Илдар Госман улы Вәлиуллов, Ленар Фидаик улы Сафиуллов һәм Казанның «Мөхәммәдия» мәдрәсәсендә ислам нигезләре укытучысы квалификациясе алган Гөлия Әмир кызы Гайнетдинова хезмәт куя[4].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 О мечети (рус.). Рауза мәчете. Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июнь 2026.
  2. ↑ Приход мечети Рауза» - Казань (рус.). Местная мусульманская религиозная организация — Приход мечети «Рауза». Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июнь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 В Советском районе Казани при участии Президента РТ открылась мечеть «Рауза» (рус.). Татарстан Республикасы мөселманнарының Диния нәзарәте (28 сентябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июнь 2026.
  4. ↑ 1 2 3 4 О мечети (рус.). Приход мечети «Рауза». Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июнь 2026.
  5. ↑ 1 2 3 4 5 6 Альфред Мухаметрахимов. «У нас все в татарском стиле»: как мечеть Рауза украсила район Советской площади в Казани (рус.). БИЗНЕС Online (22 октябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июнь 2026.
  6. ↑ 1 2 3 4 Как Рустам Минниханов открывал мечеть «Рауза», названную в честь 90-летней матери главы минфина РТ Радика Гайзатуллина (рус.). БИЗНЕС Online (28 сентябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июнь 2026.
  7. ↑ 1 2 Александр Артемьев. Рядом с «Русско-немецкой Швейцарией» в Казани может появиться «именная» мечеть (рус.). Реальное время (29 октябрь 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июнь 2026.
  8. ↑ Местная мусульманская религиозная организация — Приход мечети Рауза Мухтасибата Советского района города Казани (рус.). СПАРК-Интерфакс. Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июнь 2026.
  9. ↑ Казанның төзелә торган «Рауза» мәчетенә айлар куелды. Татарстан Республикасы мөселманнарының Диния нәзарәте (25 июнь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июнь 2026.
  10. ↑ На строящейся казанской мечети «Рауза» установили полумесяцы (рус.). Татарстан Республикасы мөселманнарының Диния нәзарәте (25 июнь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июнь 2026.
  11. ↑ Муфтий Тюменской области Зиннат хазрат Садыков встретился с директором «Казанского медресе имени 1000-летия принятия Ислама» (рус.). Совет муфтиев России (19 май 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июнь 2026.
  12. ↑ 1 2 Минниханов открыл мечеть «Рауза» на улице Сеченова в Казани (рус.). Татар-информ (28 сентябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июнь 2026.
  13. ↑ Зилә Мөбәрәкшина. Рөстәм Миңнеханов «Рауза» мәчете турында: Матур, пөхтә мәчеттә рәхәтләнеп намаз укып була. Татар-информ (28 сентябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июнь 2026.
  14. ↑ 1 2 В Советском районе Казани открыли мечеть «Рауза» (рус.). АиФ Казань (28 сентябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июнь 2026.
  15. ↑ На строящейся казанской мечети «Рауза» установили полумесяцы (рус.). Исламский портал (25 июнь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июнь 2026.
  16. ↑ 1 2 Приход мечети «Рауза» — Казань (рус.). Приход мечети «Рауза». Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июнь 2026.
  17. ↑ Учебные курсы (рус.). Приход мечети «Рауза». Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июнь 2026.

Сылтамалар

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр