Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Тынычлык мәчете

«Тынычлык» мәчете — Казан шәһәренең Идел буе районында урнашкан мөселман гыйбадәтханәсе[1]. Мәчет Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәтенең структурасына керә һәм республиканың дини-иҗтимагый тормышында мөһим урын алып тора[2].

Тарихы

Мәчет төзү карары 1990 нчы еллар ахырында кабул ителә. Гыйбадәтханәнең төзелеш эшләре 1998—1999 елларда җирле мөселман җәмәгатьчелеге инициативасы һәм хәйриячеләрнең финанс ярдәме белән алып барыла[3]. Мәчет бинасының проекты Татарстан Республикасының атказанган архитекторы Герман Алексеевич Бакулин тарафыннан эшләнә[4].

2000 нче еллар башыннан «Тынычлык» мәчете Казанның Идел буе районындагы иң актив рухи-агарту үзәкләренең берсенә әверелә. Мәчет каршында Коръән уку, гарәп теле, ислам хокукы (фикһ) һәм гарәп графикасы нигезләрен өйрәтү буенча курслар оештырыла[5].

Татарстанның хәзерге дини тарихында әлеге мәчет аеруча зур танылу ала, чөнки 2008 елда мәчетнең имам-хатыйбы итеп яшь дин галиме Камил хәзрәт Сәмигуллин сайлана[6]. Ул «Тынычлык» мәчете имамы вазифасыннан 2013 елда Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәте рәисе (Татарстан мөфтие) итеп сайлана[6].

Мәчет шулай ук хәйрия проектларында актив катнаша. Мисал өчен, изге Рамазан аенда мәчет ишегалдында мохтаҗлар өчен бушлай азык-төлек саклана торган махсус хәйрия суыткычлары («Рамазан хәзинәсе») һәм ифтар мәҗлесләре оештырыла[5]. Корбан гаете көннәрендә мәчет янындагы мәйдан шәһәр күләмендә корбан чалу һәм мохтаҗларга ит өләшү буенча рәсми расланган махсус урыннарның берсе булып тора[7].

Этимологиясе

Мәчетнең исеме татар телендәге «тынычлык» сүзеннән алынган. Бу атама гыйбадәтханә урнашкан торак массивның русча исеменә (Мирный) туры килә һәм гыйбадәткә килүчеләрнең җан тынычлыгына, рухи гармониягә һәм җәмгыятьтә татулыкка омтылуын гәүдәләндерә[2].

Архитектурасы

«Тынычлык» мәчете бинасы XX гасыр ахырындагы рационалистик архитектура алымнарын һәм татар милли дини төзелеш сәнгатенең традицион үзенчәлекләрен үзендә берләштерә[4].

Күләм-киңлек чишелеше һәм материаллар

Мәчет силикат һәм кызыл төстәге тышлау кирпеченнән корылган ике катлы бинадан гыйбарәт. Төп гыйбадәт залы ике яктылык дәрәҗәсенә ия, залда эчке антресоль (балкон) бар.

Мәчеткә төп керү юлы бинаның төньяк ягында — манара нигезендә урнашкан һәм ике кечкенә ярдәмче бүлмә белән чикләнгән.

Баскыч аша вестибюльгә кергәч, ике ян баскыч ярдәмендә ярты кат түбәнгә (1,2 м) аска — ир-атлар һәм хатын-кызлар холларына, гардеробларга һәм тәһарәтханәләргә төшеп була.

Хатын-кызлар өчен бинаның көнбатыш ягыннан мөстәкыйль аерым керү юлы да ясалган.

Декоратив элементлар һәм мәйданы

Бинаның төньяк ягына чатырлы түбә һәм ярымай белән бизәлгән биек кирпеч манара тоташа. Фасадлары тыйнак һәм геометрик яктан төгәл итеп эшләнгән, озынча тәрәзәләр төп гыйбадәт залын табигый яктылык белән тәэмин итә. Эчке интерьер традицион келәмнәр һәм каллиграфик язулы шәмаилләр белән бизәлгән. Гыйбадәт комплексы бүлмәләренең гомуми мәйданы берьюлы берничә йөз кешене сыйдырырга мөмкинлек бирә.

Имамнары

Камил хәзрәт Сәмигуллин — ислам галиме, Коръән хафизы, «Тынычлык» мәчетенең баш имам-хатыйбы[6]. 2013 елдан башлап ул мәчеттәге имамлык хезмәтен Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәте рәисе вазифасы белән бергә алып бара[2]. Аның җитәкчелегендә мәчет шәкертләр әзерләү һәм Коръән ятлау үзәгенә әверелә.

Искәрмәләр

  1. ↑ Мечеть "Тынычлык". Аль-Марджани (официальный портал). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 июль 2026.
  2. ↑ 1 2 3 Муфтий из «Мирного». БИЗНЕС Online. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 июль 2026.
  3. ↑ Мечеть «Тынычлык» / Достопримечательности Казани. Фото Казани. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 июль 2026.
  4. ↑ 1 2 Подарки от Эби-патши и Сталина: путеводитель по мечетям Казани. БИЗНЕС Online. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 июль 2026.
  5. ↑ 1 2 Рамазан хәзинәсе. Татарстан Республикасы мөселманнарының Диния нәзарәте. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 июль 2026.
  6. ↑ 1 2 3 Камиль Самигуллин переизбран муфтием Татарстана. РИА Новости. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 июль 2026.
  7. ↑ Казанда корбан чалу өчен билгеләнгән урыннар исемлеге билгеле. Татар-информ. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 июль 2026.

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр