Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Карадениз мәчете

«Карадениз» мәчете (Карадиңгез мәчете, рус. мечеть «Карадениз») — Татарстан Республикасының Биектау районы Калинино авылындагы гамәлдәге мәчет. Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәте карамагында тора.

Мәчет Р-242 (Казан — Малмыж) федераль автомобиль юлы буенда урнашкан. Казанга кадәр ераклык төрле чыганакларда 11–15 чакрымга кадәр дип күрсәтелә[1][2][3][4].

Этимологиясе

«Карадениз» атамасы төрек телендәге Karadeniz — «Кара диңгез» төшенчәсен белдерә. Төзелеш инициаторы, төрек футболчысы Гөкдениз Караденизнең фамилиясе белән туры килә. Аның сүзләренчә, атама Татарстан халкы тарафыннан тәкъдим ителгән[5].

Тарихы

Төзелешнең инициаторы — 2008—2018 елларда «Рубин» футбол клубы өчен чыгыш ясаган ярымсакчы Гөкдениз Карадениз. Ул 2015 елның көзендә Татарстан Республикасы Рәисе Р. Н. Миңнехановка мәчет төзү проектын тәкъдим итә. Төзелеш өчен урын хуплана[4].

2016 елның 23 июнендә Татарстан Республикасының Биектау районы Калинино авылында мәчет нигезенә беренче таш салу чарасы уза[1][6]. Тантанада Биектау районы мөхтәсибе Тәлгать хәзрәт Гайфуллин һәм «Татарстан Республикасы Вакфы» фонды вәкилләре катнаша[6].

Төзелешне финанслау, төрек хәйриячеләре катнашында, Г. Караденизнең шәхси акчалары хисабына гамәлгә ашырыла[1].

Төзелеш 2016—2019 елларда алып барыла. 2020 елның октябренә төп эшләр тәмамлана, объект кулланышка тапшырыла[7]. Мәчет тәүлек әйләнәсе эшли[2][8], биредә җомга һәм бәйрәм намазлары укыла, ислам нигезләре буенча курслар оештырыла[9].

2020 елның 30 сентябрендә мәчеттә Төркиянең Казандагы генераль консулы Исмәт Эрикан була[7].

Рәсми тантаналы ачылу берничә тапкыр кичектерелә. 2021 елның октябрендә Карадениз ачылышның COVID-19 пандемиясе аркасында кичектерелүен һәм мәчетне рәсми рәвештә Төркия президенты Рәҗәп Таййип Әрдоган ачуын теләве турында белдерә[4]. 2025 елның март аена кадәр рәсми ачылыш булмаган, моны Төркиянең Казандагы генераль консулы Угур Йылмаз раслый[10]. 2026 ел торышы буенча мәчетнең рәсми ачылышы турында мәгълүмат юк.

Архитектурасы

Заманча ислам архитектурасы, татар һәм госман дини төзелеш сәнгате элементлары берләштерелгән. Проект буенча ике манараның берсе — татар стилендә, икенчесе госман стилендә эшләнгән[1]. Бина ике катлы, ике заллы һәм гөмбәзле мәчетләр тибына карый. Цоколь каты һәм антресоле бар[6]. Цоколь катында сәүдә һәм техник биналар, хатын-кызлар өчен тәхарәтханә урнашкан. Катның биеклеге — 2,70 м[1]. Беренче катта намаз залы, китапханә бүлмәсе, ир-атлар өчен тәхарәтханә, имамның торак бүлмәсе урын алган. Катның биеклеге — 6,07 м. Антресольдә хатын-кызлар өчен намаз залы, манараларга чыгу юллары эшләнгән[1].

Төзелеш технологиясе — монолит-тимербетон каркас  [рус.] (тат.. Тышкы диварлары — йөкләнеш алмый торган, ике катламлы. Тышкы бизәлеше силикат ак кирпечтән эшләнгән[6]. Фасадның төсләр чишелеше — нейтраль аксыл көрән төсләрдә[11][9].

Мәйданы

Төзелеш мәйданы — 331,78 м², бинаның гомуми мәйданы — 552,52 м², территориянең гомуми мәйданы — 1900 м²[11]. ТР МДН басмаларында һәм проект документациясендә сыйдырышлык турында рәсми мәгълүматлар китерелми.

Мәчетнең имамы

2020 елдан мәчетнең имам-хатыйбы — Айбәк хәзрәт Токтосопиев. Хәзрәт ТР МДН тарафыннан әзерләнгән Коръән мәгънәләренең рус теленә рәсми тәрҗемәсенең дикторы буларак билгеле (аудиоверсия, 40 сәгать, 2020 ел)[12].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 Заложен первый камень в мечеть, которую футболист «Рубина» Гекдениз Карадениз строит в Высокогорском районе РТ (рус.). БИЗНЕС Online. Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июль 2026.
  2. ↑ 1 2 «Вернуться в «Рубин»? Почему бы и нет». Большое интервью Гёкдениза Карадениза (рус.). БИЗНЕС Online (10 март 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июль 2026.
  3. ↑ Карадениз: хочу, чтобы мою мечеть в Калинино официально открывал президент Турции (рус.). Чемпионат (8 ноябрь 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июль 2026.
  4. ↑ 1 2 3 Карадениз — о строительстве мечети в Казани: «Хочу, чтобы её официально открывал президент Турции. Это мое желание» (рус.). Sportbox.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июль 2026.
  5. ↑ Карадениз: «Мою мечеть в Татарстане должен открыть Эрдоган» (рус.). Татар-информ. Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июль 2026.
  6. ↑ 1 2 3 4 Мечеть «рубиновца» Карадениза обзаведется двумя минаретами (рус.). Татар-информ. Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июль 2026.
  7. ↑ 1 2 Под Казанью начала работу мечеть, построенная на деньги экс-капитана «Рубина» (рус.). Реальное время. Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июль 2026.
  8. ↑ Гёкдениз Карадениз: «Мечеть работает, служба идет, а официальное открытие будет, когда приедет наш президент Реджеп Тайип Эрдоган» (рус.). БИЗНЕС Online. Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июль 2026.
  9. ↑ 1 2 Мечты сбываются: Эрдоган всё-таки доедет до мечети Карадениза? (рус.). sport.business-gazeta.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 12 июль 2026.
  10. ↑ Генконсул Турции в Казани Угур Йылмаз: «Открытие мечети экс-футболиста „Рубина“ пока не состоялось» (рус.). БИЗНЕС Online (17 март 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июль 2026.
  11. ↑ 1 2 Мечеть «Карадениз» — MAVI PROJECT (рус.). MAVI PROJECT. Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июль 2026.
  12. ↑ Подарок от радио «Азан» на Мавлид: аудиоверсии переводов смыслов Корана можно скачать бесплатно (рус.). ДУМ РТ. Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июль 2026.

Сылтамалар

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр