Ябалак мәчете (Апас районы)

«Ябалак» мәчете — Татарстан Республикасының Апас районы Ябалак авылында урнашкан мөселман гыйбадәтханәсе. Татарстан Республикасы мөселманнарының Диния нәзарәтенең Апас мөхтәсибәтенә карый. 1993 елда төзелә, гамәлдәге гыйбадәт корылмасы.

Тарихы

Ябалак авылындагы мөселман гыйбадәт корылмасы турында беренче мәгълүматлар 1859 елга карый. "Казан губернасының торак урыннары исемлеге"нә ярашлы, Мурзинка елгасы буенда урнашкан Ябалакта мөселман мәчете эшли[1].

1933 елда авылда башлангыч мәктәп ачыла. 1938 елгы янгыннан соң, элеккеге мәчетләрнең берсенең бинасы вакытлыча уку сыйныфлары итеп үзгәртеп корыла, һәм балалар анда 1945 елга кадәр белем ала[2]. Киләсе унъеллыкларда совет хакимияте чорында авылда ачык дини эшчәнлек туктала.

Ябалакта ислам тормышының яңарышы 1990 нчы елларда башлана. 1993 елда җирле дин тотучылар тәкъдиме һәм Апас мөхтәсибәте ярдәме белән яңа мәчет бинасы төзелә, аңа авылның татарча атамасы буенча «Ябалак» исеме бирелә[1].

2000 елның 24 мартында Ябалак авылы мәчете мәхәлләсе мөстәкыйль дини оешма буларак теркәлә.

Архитектурасы

«Ябалак» мәчете — агач манарасы тоташтырып төзелгән бер катлы кирпеч бина. Корылманың архитектурасы 1990 нчы еллардагы Татарстан Республикасы авыл мәчетләре проектларына карый, алар ислам архитектурасының традицион элементларын заманча төзелеш технологияләре белән берләштерә. Эчке киңлек берничә дистә мәхәллә кешесенә исәпләнгән намаз залын һәм хезмәт бүлмәләрен үз эченә ала[1].

Эшчәнлеге

Мәчет — Ябалак авылының дини тормыш үзәге. Мәхәллә Татарстан Республикасы мөселманнарының Диния нәзарәтенең Апас мөхтәсибәте составына керә. Гыйбадәтләр, шул исәптән җомга намазы һәм бәйрәм намазлары, даими рәвештә үткәрелә.

Мәхәлләнең имам-хатыйбы — Айрат Азат улы Кәлимуллин[3].

Мәчет шулай ук иҗтимагый-агарту функцияләрен дә үти: аның каршында балалар һәм олылар өчен ислам нигезләре буенча дәресләр оештырыла, дини йолалар (никах, җеназа намазы һәм башкалар) үткәрелә.

Искәрмәләр

  1. 1 2 3 Ябалак авылы тарихы. Tatobzor.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 16 июль 2026.
  2. Эбалаково. Tatarica — ТР ФА Татар энциклопедиясе институты. Мөрәҗәгать итү датасы: 16 июль 2026.
  3. Ябалак авыл җирлеге башкарма комитетының карары. Татарстан хокукы. Мөрәҗәгать итү датасы: 16 июль 2026.

Тема буенча өстәмә