Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Салихҗан мәчете (Казан)

«Сәлихҗан» мәчете — Казан шәһәренең Авиатөзелеш районындагы мөселман гыйбадәтханәсе[1]. Рәсми рәвештә Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәте Авиатөзелеш һәм Яңа Савин районнары мөхтәсибәте структурасына керә[2].

Тарихы

«Сәлихҗан» мәчете мәхәлләсенең Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәте Үзәкләшкән дини оешмасы составында юридик теркәлүе 2007 елның 23 мартында уза. Җәмгыятьне булдыру инициаторлары булып җирле меценатлар ярдәме белән торак массивының бер төркем мөселманнары тора[2].

Мәчетнең капиталь кирпеч бинасын төзү 2000 нче елларның икенче яртысында мәхәллә кешеләре һәм хәйриячеләрнең иганәләренә алып барыла. Файдалануга тапшырылгач, мәчет микрорайонның дини-агарту тормышында төп үзәккә әверелә.

Рамазан аенда гыйбадәтханә Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәтенең көн саен яки даими рәвештә намаз укучылар һәм мохтаҗлар өчен ифтарлар үткәрелә торган мәйданчыкларның рәсми исемлегенә керә[3]. Корбан бәйрәмен (Ид әл-Әдха) уздыру вакытында Бестужев урамындагы мәчет мәйданчыгы һәм аңа янәшәдәге территория шәһәр хакимияте һәм мөфтият тарафыннан бәйрәм йолаларын үтәү һәм хәйрия итен мохтаҗларга өләшү өчен рәсми расланган санитар-ветеринар пунктлар исәбенә кертелә[4].

Этимологиясе

Мәчетнең исеме (кайбер рус телле чыганакларда «Салихжан» транскрипциясе дә очрый) традицион татар һәм мөселман антропонимына барып тоташа[4]. Сәлихҗан исеме ике тамырлы, гарәпчә «Сәлих» (игелек кылучы, тәкъва, тугры) һәм фарсы-төрки «җан» (күңел, тормыш) компонентларыннан барлыкка килгән, бу сүзгә-сүз тәрҗемә иткәндә «тәкъва җан» яки «тугры кеше» дигәнне аңлата. Гыйбадәтханә төзелеш инициаторларының һәм мәхәлләне гамәлгә куючыларның тәкъва бабаларының берсе истәлегенә аталган[2].

Архитектурасы

Мәчет бинасы янәшәдәге азкатлы торак төзелешенә яраклаштырылган рационализм элементлары кертелгән хәзерге татар дини архитектурасы традицияләрендә башкарылган.

Күләм-киңлек чишелеше һәм материаллар

Төп гыйбадәт корпусы тышкы яктан саклагыч-декоратив бизәлешле кирпечтән салынган ике катлы капиталь корылмадан гыйбарәт.

Эчке бүлмәләрнең гомуми мәйданы берничә йөз квадрат метр тәшкил итә, бу (җомга) һәм бәйрәм намазлары вакытында мәхәллә кешеләрен бер үк вакытта сыйдырырга мөмкинлек бирә.

Эчке планлаштыру функциональ зоналарга бүленгән: керү вестибюле, тәһарәт алу бүлмәләре (тәһарәтханә), беренче катта ир-атлар өчен төп гыйбадәт залы һәм икенче дәрәҗәдә хатын-кызлар өчен балконлы (яки аерым) гыйбадәт залы.

Декоратив элементлар һәм манара

Бинаның архитектура кыяфәте ачык күренеп тора торган вертикаль доминанта — азан әйтелә торган манара белән тулыландырылган. Гыйбадәт залларының интерьеры келәмнәр кулланып лаконик традицион төсләрдә һәм диварлар Коръән аятьләреннән каллиграфик өзекләр язылган шәмаилләр белән бизәлгән.

Мәчет имамнары

Мәхәллә белән рухи җитәкчелек итүне һәм гыйбадәтләр уздыруны Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәте тарафыннан расланган дин әһелләре тормышка ашыра:

Рәмис хәзрәт Госманов — «Сәлихҗан» мәчете мәхәлләсенең җирле мөселман дини оешмасы җитәкчесе һәм имам-хатыйбы[2]. Аның җитәкчелегендә мәчеттә җомга вәгазьләре укыла, ислам нигезләрен, Коръән укуны өйрәнү буенча курслар һәм Авиатөзелеш районында яшәүчеләр өчен дини чаралар оештырыла.

Искәрмәләр

  1. ↑ Полный список мечетей, где проводятся ифтары в Татарстане. Миллиард.Татар. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 июль 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 ММРО — Приход мечети «Салихзян» Мухтасибата Авиастроительного и Ново-Савиновского районов г. Казани ЦРО — ДУМ РТ. РБК Компании. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 июль 2026.
  3. ↑ ДУМ РТ опубликовало список мечетей, где будут проводиться ифтары. Татар-информ. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 июль 2026.
  4. ↑ 1 2 Утро в мечети и 17 площадок. Полный гид по Курбан-байраму в Татарстане. Аргументы и Факты — Казань. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 июль 2026.

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр