Вологда өлкәсе

РУВИКИ — интернет-энциклопедия мәгълүматы
Россия Федерациясе субъекты
Вологда өлкәсе
Вологодская область
Flag of Vologda oblast.svg Coat of arms of Vologda oblast.svg
Байрак Герб

Файл:Vologda in Russia.svg

Башкала

Вологда

Мәйдан

26-нче

- Барлыгы
- Су

144 527 км² [1]
0,0 %

Халык саны

43-нче

- Барлыгы
- Халык тыгызлыгы

1 202 444[2] (2010)

8,32 кеше/км²

Тулаем региональ продукт

29-нче

- Барлык, агымдагы бәядә
- Кеше башына

251,1 млрд. сум [3] (2010)

244,3 мең сум

Федераль округы

Төньяк Көнбатыш

Икътисади районы

Төньяк

Рәсми тел(ләр)

рус теле

Губернатор

Олег Кувшинников

Закон чыгару Җыелышының рәисе

Андрей Луценко

РФ субъекты коды

36

Сәгать поясы

MSK (UTC+4)

Вологда өлкәсеРоссия Федерациясенең Европа өлеше субъекты. Төньяк-Көнбатыш федераль округына керә. 1937 елның 23 сентябрендә барлыкка килгән.

Өлкә үзәге – Вологда шәһәре.

География

Чиктәшлек

Як Россия субъекты
Төньяк-көнбатыш Карелия
Төньяк
Төньяк-көнбатыш
Архангельск өлкәсе
Көнбатыш Киров өлкәсе
Көньяк-көнчыгыш Кострома өлкәсе
Көньяк Ярославль өлкәсе
Көньяк-көнбатыш Тверь өлкәсе, Новгород өлкәсе
Вологда янында калкулыгы

Вологда өлкәсе Көнчыгыш Европа тигезлегенең төньяк-көнчыгышында урнаша. Өлкәнең көнчыгыш өлешендә Онега буе һәм Молога-Шексна түбәнлекләре, Белоозеро тигезлеге, Андога, Белоозеро и Кириллово таулар тезмәләре, Андома һәм Вепс калкулыклары урнашалар. Өлкәнең үзәгендә Вологда, Гәреч һәм Югары Вага калкулыклары, Харовск таулар тезмәсе, Сухона буе һәм Чарозеро түбәнлекләре урнашалар. Өлкәнең көньяк-көнчыгышында Северные Увалы калкулыгы урнаша.

Климат

Климат — уртача континенталь, июльнең урта температурасы — +16…+18 °С, гыйнварның урта температурасы — -11…-14 °С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 500—680 мм.

Гидрография

Төп елгалар — Молога, Чагодоща, Шексна, Унжа, Андома.

Өлкә территориясендә ~4 000 күл бар; эре күлләр: Белое, Кубенское һәм Воже. Өлкәнең көньяк-көнбатышта Шексна һәм Рыбинск сусаклагычлары урнашалар. Өлкәнең төньягында урнашкан Идел-Балтыйк су юлы тоташтыра. Сазлыклар территориянең 12 % өлешне биләп торалар.

Туфраклар, үсемлекләр һәм хайваннар дөньясы

Өлкәнең төньягында — көлсу, көньягында — кәсле-көлсу туфраклар, шулай ук көлсу-глей, кәсле-карбонатлы, саз һәм аллювий туфраклары да бар. Урманнар территориянең якынча 2/3 өлешне биләп торалар, алардан 60% — ылыслы урманнары.

Хайваннар дөньясында соры кыр тавыгы, көртлек, сөләйман балыгы, нельма, корбан балыгы, алабуга, чуртан, һ.б.

Тарих

XV гасырга кадәр хәзерге өлкәнең көнбатыш районнары Новгород җире составына, ә үзәк һәм көнчыгыш районнары — Ростов кенәзлеге составында булганнар, ә аннан соң — Мәскәү кенәзлеге составында булганнар. 1708 елда өлкәнең территориясе Ингерманландия һәм Архангельск губерналары составына кертелә, 1727 елда өлкәнең көнбатыш районнары Новгород губернасы составына кертелә. 1780 елда Архангельск губернасы эчендә Вологда калгайлыгы оештырыла, ә 1796 елда наместниклыгының көньяк-көнчыгыш өлешендә Вологда губернасы оештырыла.

Төньяк крае составына кертелә, Төньяк крае эчендә Вологда округы барлыкка килә.

Төньяк өлкәсе составына кертелә.

1937 елның 23 сентябрьдә, БҮБК карары нигезендә, Вологда өлкәсе барлыкка килә.

1944 елда Павино һәм Вохма районнары Кострома өлкәсе составына кертеләләр.

Административ-территориаль бүленеше

Районнар
  • Бабаево районы (1)
  • Бабушкин районы (2)
  • Белозерск районы (3)
  • Харовск районы (4)
  • Грязовец районы (5)
  • Кадуй районы (6)
  • Кириллово районы (7)
  • Көчмән районы (8)
  • Междуреченский районы (9)
  • Никольск районы (10)
  • Нюксеница районы (11)
  • Шексна районы (12)
  • Сямжа районы (13)
  • Сокол районы (14)
  • Тарногский Городок районы (15)
  • Тотьма районы (16)
  • Чагода районы (17)
  • Череповец районы (18)
  • Устье районы (19)
  • Устюжна районы (20)
  • Вашки районы (21)
  • Великий Устюг районы (22)
  • Верховажье районы (23)
  • Вожега районы (24)
  • Вологда районы (25)
  • Вытегра районы (26)
Шәһәр округлары

Халык

Милли состав

Өлкәнең төп халкы руслар һәм вепслар дип саналалар.

Халык 1939 1959 1970 1979 1989 2002 2010
К. с. % К. с. % К. с. % К. с. % К. с. % К. с. % К. с. %
руслар 1 621 380 97,6% 1 280 408 97,9% 1 869 293 95,7% 1 264 156 97,6% 1 301 516 96,5% 1 225 957 96,6% 1 112 658 92,5%
украиннар 15 966 1,0% 9 957 0,8% 36 880 1,9% 13 584 1,0% 19 134 1,4% 12 297 1,0% 8 602 0,7%
вепслар 4 796 0,3% 117 0,01% 282 0,01% 65 0,01% 728 0,05% 426 0,03% 412 0,03%
башкалар 18 963 1,1% 17 049 1,3% 46 012 2,4% 17 875 1,4% 27 644 2,0% 30 888 2,4% 80 772 6,7%
барлык 1 661 285 100.0% 1 307 531 100.0% 1 952 467 100.0% 1 295 897 100.0% 1 349 022' 100.0% 1 269 568 100.0% 1 202 444 100.0%

Торак пунктлары

Вологда өлкәсенең эре торак пунктлары

КарауБәхәсҮзгәртү

Череповец, вокзал
Череповец
Вологда, Кремль мәйданы, вокзал
Вологда

Шәһәр Халык саны Шәһәр Халык саны
КарауБәхәсҮзгәртү

Великий Устюг
Великий Устюг
Грязовец
Грязовец

1 Череповец 312 311 11 Тотьма 9 784
2 Вологда 301 642 12 Белозерск 9 614
3 Сокол 38 454 13 Устюжна 9 478
4 Великий Устюг 31 664 14 Никольск 8 515
5 Шексна 20 952 15 Кириллов 7 735
6 Грязовец 15 528 16 Молочное 7 525
7 Бабаево 12 074 17 Карсавино 7 003
8 Кадуй 11 291 18 Чагода 6 918
9 Вытегра 10 078 19 Вожега 6 713
10 Харовск 26 176 20 Кичменгский Городок 6 443
2010 елның җанисәбе буенча


Икътисад

Специализацияненң төп тармагы — кара металлургия.

Кадуй районы территориясендә Череповец ГРЭСы (630 МВт егәрлеге) урнаша.

Транспорт

Автомобиль транспорты

  • М8 «Холмогоры» федераль әһәмиятле магистрале.
  • А114 (Вологда — Новая Ладога — М18 а/ю) федераль әһәмиятле юлы.
  • Сухона тракты (Тотьма — Нюксеница — Великий Устюг)
  • Р5 (Тотьма — Нюксеница — Великий Устюг)
  • Р6 (Череповец — Белозерск — Липин Бор)
  • Р7 (Чекшино — Тотьма — Никольск)

Тимер юл транспорты

Вологда (Вологда-1, Вологда-2 һәм Лоста-Сортировочная станцияләре) — Россиядә иң киеренке тимер юл участогы.

Юнәлешләр:

Туры һәм транзит поездлары Вологданы Харковь, Запорожье, Белгород, Курск, Орёл, Ставрополь, Минеральные Воды, Барнавыл, Нурсолтан, Караганда, Алма-Ата, Минск шәһәрләре белән тоташтыралар.

Авиация транспорты

Череповец халыкара транспорты (Мәскәүгә, Һелсинкигә, Петрозаводскка, Санкт-Петербургга рейслар бар)

Шулай ук карагыз

Искәрмәләр