Татар авылы (музей)

Музей 2009 елда оештырылган, нигез салучы һәм директоры — Камалетдинов Миңнедамир Хәлим улы^[1]. Ул, музейны борынгы экспонатлар һәм агач төзелеш корылмалары белән тулыландыру максатыннан, эзләү эшләрен мөстәкыйль башкара.

Территориясе — 1,5 га^[2].

«"Татар авылы" — аз хәрәкәтчән кешеләр өчен ачык һавадагы музей» проектын гамәлгә ашыру барышында тактадан тратуарлар ясала, шул рәвешле сәламәтлекләре чикле булган кешеләргә, өлкән яшьтәге кунакларга һәм балалы әниләргә музей террриториясе буйлап хәрәкәт итәр өчен уңайлылык тудырыла^[2].

Музейның эш сәгатьләре: 9:00-20:00 (ял көннәрсез)^[2].

Экспозиция XV—XX йөзләрдәге татар авылларына хас традицион торак йортлар һәм ярдәмче корылмалар рәвешендә тәкъдим ителгән, алар төрле социаль төркемнәр (крестьяннар, һөнәрчеләр, сәүдәгәрләр) вәкилләренең көнкүреш шартларын чагылдыра. Бинаның эчке ягы шул чорга хас көнкүреш әйберләре, хуҗалык кирәк-яраклары һәм җиһазлары белән җиһазландырылган, алар күрсәтелгән тарихи чорда яшәүчеләрнең көндәлек тормышын һәм һөнәри шөгыльләрен ачык итеп чагылдырырга мөмкинлек бирә. Һәр экспонат — татар халкының мәдәни мирасының бер өлеше.

Музей территориясендә берничә йорт, туку, тимерчелек һәм чүлмәкчелек остаханәләре, балчыктан ясалган әйберләрне яндыру өчен муфель миче һәм чын кара мунча бар^[3]. Торак йортлар һәм агачтан төзелгән башка корылмалар татар авыллары биналары рәвешендә төзелгән.

Музейда тәкъдим ителгән экспонатларның күбесе чынбарлыкта булган предметлар һәм тарихи чорның оригиналь артефактлары булып тора. Биредә туку станогы, гармун-тальяннар, таган, төрле эш кораллары, шул исәптән көнкүреш тормышта кулланылган төрле җиһазлар бар.

Музейда Бөек Ватан сугышы чорында яшүсмерләр һәм хатын-кызлар кулы белән төзелгән 1943 елгы агач тегермән — килүчеләр аның эченә кереп, аның механизмының төзелеше белән таныша алалар. XVI гасыр архитектурасы үрнәге — агач мәчет, үзенчәлеге — аны коруда кадаклар кулланылмый.

«Татар авылы» музеенда экскурсияләр, Сабан туе, халык авыз иҗаты төркемнәре чыгышлары, татар халкына хас булган туй һәм никах мәҗлесләре, туган көннәр үткәрелә.

Ел саен биредә массакүләм чаралар оештырыла: «Уйнагыз, гармуннар!» фестивале, «Һөнәрләр иленә сәяхәт» балалар бәйрәме һәм башкалар^[4].

2015 елда Миңнедамир Камалетдинов музейда балалар милли театрын ача^[2].

Музейда түбәндәге остаханәләр эшли: чүлмәкчелек, тимерчелек, туку, күн эше, тал үрү, агач эшкәртү, ат сукасы белән җир сөрү, печән чабу, тегермәндә он тарту.

«Татар авылы» музее зоопаркында тавис кошы, тәвә кошы, ишәк, атлар, кәҗә бәтиләре, куяннар, декоратив тавыклар, казлар һәм башкалар. Барлык кошлар һәм хайваннар кулга ияләнгәннәр. Аларны ашатырга, сыйпарга, алар белән фотога төшәргә мөмкин.