Александр Лаврентьев

Александр Петр улы Лаврентьев 1946 елның 9 октябрендә Татарстан АССРның Казан шәһәрендә туа^[1].

Хезмәт эшчәнлеген 1967 елда Казан фәнни-тикшеренү электрофизика институтында башлый, анда техник, өлкән техник-конструктор һәм инженер-конструктор булып эшли^[3].

1970 елда Казан вертолет җитештерү берләшмәсенә эшкә күчә, анда инженер-конструктор, бюро башлыгы, бүлек башлыгы урынбасары һәм бүлек башлыгы булып эшли. 1973 елда эштән аерылмыйча «инженер-механик» белгечлеге буенча А. Н. Туполев исемендәге Казан авиация институтын тәмамлый^[3].

1981—1984 елларда Казан вертолет җитештерү берләшмәсенең партком секретаре була, 1989—1990 елларда КПССның Татарстан өлкә комитеты секретаре итеп сайлана^[4].

1984 елда 38 яшендә Казан вертолет җитештерү берләшмәсенең (1994 елдан — «Казан вертолет заводы» ачык акционерлык җәмгыятенең (ААҖ)) генераль директоры итеп билгеләнә, предприятиене 23 ел дәвамында, 2007 елга кадәр җитәкли^[5].

Завод белән җитәкчелек итү чорында, кризислы 1990 нчы елларда, ул җитештерү базасын саклап кала, Ми-8/Ми-17 (Ми-8МТВ-1, Ми-8МТВ-5, Ми-172 модификацияләре) вертолетлары гаиләсен модернизацияли, үзенең завод тәҗрибә-конструкторлык бюросын булдыра һәм беренче илкүләм җиңел «Ансат» вертолетын һәм Ми-38 авыр вертолетын проектлау һәм серияле җитештерүнең тулы циклын оештыра^[6].

2007—2015 елларда «Казан вертолет заводы» ААҖ директорлар советы рәисе булып эшли, аннан соңгы елларда — «Россия вертолетлары» холдингы предприятиесенең идарәче директоры киңәшчесе^[7].

2008 елдан Татарстан Республикасы предприятиеләре һәм сәнәгатьчеләре ассоциациясен (төбәк эш бирүчеләр берләшмәсен) аның президенты сыйфатында җитәкли, 2026 елның маенда бу вазифага вәкаләтләр срогы 2029 елның 22 маена кадәр яңадан сайлана^[8][9]. Ассоциациянең 2026 елның маендагы хисап-сайлау җыелышында икътисадны тирән системалы үзгәртеп кору, кредит-акча сәясәтен яңадан карау һәм эшмәкәрлеккә фискаль йөкләнешне киметү кирәклеге турында белдерә^[10].

2024 елның августында сәнәгатьтәге кадрлар кытлыгы проблемасы буенча ачыктан-ачык фикерен белдерә, предприятиеләрнең мәктәпләр өстеннән шефлык итү системасын торгызырга һәм специалитет файдасына Болонья югары белем бирү системасыннан баш тартырга тәкъдим итә^[7].

2025 елның гыйнварында «Ансат» җиңел күпмаксатлы вертолетының пилотсыз модификациясен булдыруның югары техник әзерлеге һәм перспективалары турында белдерә^[11].

Россия сәнәгатьчеләре һәм эшкуарлары берлеге идарәсе составына керә, шулай ук А. Н. Туполев исемендәге КНИТУ-КАИның Попечительләр советы әгъзасы булып тора^[12]. Күптапкырлар Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты итеп сайлана, анда икътисади үсеш һәм сәнәгать сәясәте буенча даими комиссияне җитәкли^[1].

• IV дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлары өчен» ордены (2007);
• Хөрмәт ордены;
• Дуслык ордены (1997);
• «Хөрмәт Билгесе» ордены (1986);
• «Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены (2006);
• «Дуслык» ордены (2016);
• М. Л. Миль исемендәге медаль (1992)^[4];
• Россия Федерациясе Хөкүмәтенең Фән һәм техника өлкәсендә премиясе (2021) — «Ансат» күпмаксатлы вертолетын эшләү һәм серияле җитештерүгә керткән өчен^[6];
• Татарстан Республикасының Фән һәм техника өлкәсендә дәүләт премиясе (2002) — модернизацияләнгән Ми-8МТВ һәм Ми-172 вертолетлары гаммасын серияле җитештерүгә куйган өчен^[13];
• «Мактаулы авиатөзүче» исеме (2010)^[4];
• Татарстан Республикасының атказанган машина төзүчесе (2011)^[4];
• Казан шәһәренең мактаулы гражданины (Казан халык депутатлары Советының 2005 елның 4 августындагы 35-24 санлы карары)^[2].

• Александр Петр улы Лаврентьевның исеме Казан шәһәренең Мактау китабына һәм Казан вертолет заводының хезмәт даны музеена кертелгән^[2].