Игорь Тарчевский
Игорь Анатольевич Тарчевский (24 гыйнвар 1931, Омск, РСФСР, СССР) — СССР һәм Россия физиологы, СССР ФА академигы (1987), РСФСРның атказанган фән эшлеклесе, СССР ФА КФ биология институты директоры (1975-1992), РФА КФҮ президиумы президенты, ТР ФА вице-президенты (1991-1995).
Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре
Гыйльми дәрәҗәләре һәм академик исемнәре
- Биология фәннәре докторы (1964)[1][2];
- профессор (1967)[1][2];
- Биохимия, биофизика һәм физиологик актив кушылмалар химиясе бүлеге буенча СССР ФА мөхбир-әгъзасы (1981 елның 29 декабре; 1991 елдан — РФА мөхбир-әгъзасы)[1][3];
- Биохимия, биофизика һәм физиологик актив кушылмалар химиясе бүлеге буенча «үсемлекләр физиологиясе» белгечлеге буенча СССР ФА хакыйкый әгъзасы (академигы) (1987 елның 23 декабре; 1991 елдан — РФА академигы)[1][3][4];
- Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең хакыйкый әгъзасы (академигы) (1991)[1][2];
- Россия Фәннәр академиясенең киңәшчесе (1996)[1][5].
Дәүләт һәм мактаулы исемнәре
Дәүләт орденнары һәм медальләре
- Халыклар Дуслыгы ордены (1986)[1][2][4];
- «Ватан алдындагы казанышлар өчен» ордены IV дәрәҗә (1995)[1][2][4];
- Почет ордены (2002)[1][2][4];
- «Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены (2011)[2][4];
- «Дуслык» ордены (Татарстан Республикасы, 2021)[2][4][6];
- «Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены медале (2026) — күпьеллык нәтиҗәле фәнни эшчәнлеге һәм фәнни кадрлар әзерләүгә керткән аерым өлеше өчен[7].
Фәнни премияләр, медальләр һәм аерма билгеләре
- Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең В. А. Энгельгардт исемендәге премиясе (1999 / 2000; А. Н. Гречкин белән берлектә) — липоксигеназалы сигнал каскадын тикшергән һәм үсемлек күзәнәкләренең липоксигеназалы сигнал системалары буенча хезмәтләр циклы өчен[1][2][4][8];
- Россия Фәннәр академиясенең А. Н. Бах исемендәге премиясе (2002) — «Үсемлек күзәнәкләренең сигнал системалары» хезмәтләр циклы өчен[1][2][4];
- Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең «Фәндәге казанышлар өчен» алтын медале — үсемлекләр физиологиясе һәм биохимиясе өлкәсендәге күренекле казанышлары өчен[9];
- «Белем» җәмгыятенең Мактау грамоталары — фәнне популярлаштыру буенча күпьеллык актив эше өчен[2].
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 ТАРЧЕВСКИЙ Игорь Анатольевич. Чувашская энциклопедия. Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июль 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Тарчевский Игорь Анатольевич. Академия наук Республики Татарстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июль 2026.
- ↑ 1 2 Тарчевский Игорь Анатольевич. Фотоархив СО РАН. Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июль 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Тарчевский Игорь Анатольевич — советский и российский физиолог растений, академик АН СССР, заслуженный деятель науки РСФСР. БИЗНЕС Online. Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июль 2026.
- ↑ Казанский институт биохимии и биофизики. КИББ ФИЦ КазНЦ РАН. Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июль 2026.
- ↑ Рустам Минниханов наградил академика РАН Игоря Тарчевского орденом «Дуслык». Татар-информ. Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июль 2026.
- ↑ «Гордится страна»: 95-летнему ученому вручили медаль Ордена «За заслуги перед РТ». Татар-информ. Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июль 2026.
- ↑ Биохимия. Татарская энциклопедия (Tatarica). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июль 2026.
- ↑ За достижения в науке. ФИЦ Казанский научный центр РАН. Мөрәҗәгать итү датасы: 30 июль 2026.