Гөлсем Исәнголова
Гөлсем Сабир кызы Исәнголова (кияүдә — Яремчук; баш. Гөлсөм Сабир ҡыҙы Иҫәнғолова; 10 июнь 1938, Дәүләткол, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы) — СССР һәм Россия театр актрисасы. Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры артисты. Татарстан АССРның (1988) һәм Башкортостан Республикасының (1996) халык артисты.
Тәрҗемәи хәле
1938 елның 10 июнендә Башкорт АССРның Мәләвез районы Дәүләткол авылында туа[1][2]. Кечкенәдән ятим калып, балалар йортында тәрбияләнә[3].
1961 елда Мәскәүдә педагог М. Н. Гладкова җитәкчелегендә М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесын тәмамлый[3][4]. Югары уку йортын тәмамлагач, яшь актриса Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры труппасына кабул ителә һәм анда күп еллар дәвамында эшли[5].
Иҗаты
Театрда эшләү чорында сәхнәдә күптөрле хатын-кыз образларын гәүдәләндерә:
- Корри — «Законнан тыш» («Вне закона»), А. Муис;
- Шәфәкъ — «Ай тотылган төндә», М. Кәрим;
- Җәмилә — «Кыз урлау», М. Кәрим;
- Айсылу — «Миркәй белән Айсылу», Н. Исәнбәт;
- Зөһрә — «Качаклар», Н. Исәнбәт;
- Гайшә — «Зифа», Н. Исәнбәт;
- Назлыгөл — «Дуэль», М. Байджиев;
- Роза — «Эңгер-меңгер» («Сумерки»), А. Гыйләҗев;
- Щеголева — «Читтән килгән кеше» («Человек со стороны»), И. Дворецкий;
- Липочка — «Үзебезнең кешеләр — санашырбыз» («Свои люди — сочтёмся»), А. Островский;
- Энҗе — «Кол Гали», Н. Фәттах;
- Сабира — «Татар хатыны ниләр күрми» («Судьба татарки»), Г. Ибраһимов;
- Гөлҗиһан — «Банкрот», Г. Камал;
- Марта — «Буэнос-Айреста интервью» («Интервью в Буэнос-Айресе»), Г. Боровик;
- Лариса Даниловна — «Бер төн» («Одна ночь»), Б. Горбатов;
- Миңзифа — «Кичер мине, әнкәй!», Р. Батулла;
- Ханша — «Таһир-Зөһрә», Ф. Бурнаш;
- Мәхбүбә — «Зөләйха», Г. Исхакый;
- Хәдичә — «Никах шартнамәсе» («Брачный контракт»), Г. Исхакый;
- Гөлсем — «Мирас», Г. Каюм;
- Вәлия — «Асылъяр» («Возлюбленная»), М. Фәйзи;
- Саҗидә — «Дусларча сөйләшү» («Дружеский разговор»), «Хушыгыз» («Прощайте»), Т. Миңнуллин;
- Сәлимә — «Әбиләргә ни җитми» («Выходили бабки замуж»), Ф. Бүләков;
- Роза — «Китмә», Ф. Бүләков;
- Текле — «Ханума», А. Цагарели[6][4][1].
Педагогик эшчәнлеге
1981—1989 елларда Казан театр училищесында укыта[3].
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
- Татарстан АССРның атказанган артисты (1974)[1];
- Татарстан АССРның халык артисты (1988)[5];
- Башкортостан Республикасының халык артисты (1996)[1];
- «Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены (2013)[5].
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 С. С. Саитов. Гөлсем Исәнголова // Башкирская энциклопедия / гл. ред. М. А. Ильгамов. — Уфа : ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.
- ↑ Исәнголова (Яремчук) Гөлсем Сабир кызы (рус.). Татпресса (15 май 2012). Мөрәҗәгать итү датасы: 12 август 2026.
- ↑ 1 2 3 Күренекле якташлар (рус.). Мәләвез үзәкләштерелгән китапханәләр системасы (1 май 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 12 август 2026.
- ↑ 1 2 Гөлсем Исәнголова — актриса — биография (рус.). Кино-Театр.Ру (20 сентябрь 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 12 август 2026.
- ↑ 1 2 3 Исәнголова Гөлсем Сабир кызы (рус.). Татар энциклопедиясе (14 август 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 12 август 2026.
- ↑ «Ханума» спектакле (рус.). Г. Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры (10 декабрь 2004). Мөрәҗәгать итү датасы: 12 август 2026.
Әдәбият
- С. С. Саитов. Гөлсем Исәнголова // Башкирская энциклопедия / гл. ред. М. А. Ильгамов. — Уфа : ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.
- Татар энциклопедиясе / Баш мөхәррир М. Х. Хәсәнов. — Казан: ТР ФА Татар энциклопедиясе институты, 2005.
