Сукай
Сукай (рус. Сукаевка) — Россиянең Самара өлкәсе, Похвистнево районындагы татар бистәсе. Иске Похвистнево авыл җирлеге составына керә.
Географиясе
Бистә Самара өлкәсенең төньяк-көнчыгыш өлешендә, Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгы, урман-дала зонасында[1], Котлыгыш елгасы ярында[2] урнашкан[3]. Районның административ үзәге Похвистнево шәһәреннән якынча 11 чакрым (турыдан) төньяк-көнбатышка таба урнашкан. Диңгез өсте дәрәҗәсеннән абсолют биеклеге — 113 метр[4].
- Климаты
Климаты уртача континенталь, салкын, аз карлы кыш һәм эссе, коры җәй белән характерлана. Һаваның уртача еллык температурасы — 4,1 °С. Иң җылы айның (июль) уртача температурасы — 20,7 °C; иң салкын айның (гыйнвар) — −13 °C (абсолют минимум — −43 °C). Кыраусыз чор 125—130 көн дәвам итә. Атмосфера явым-төшемнәренең уртача еллык микъдары 469 мм тәшкил итә, шуларның 220 мм июнь — июль айларында ява[3].
- Сәгать поясы
Сукай бистәсе, бөтен Самара өлкәсе кебек үк, МСК+1 сәгать поясында урнашкан. UTC карата вакыт аермасы +4:00 тәшкил итә[5].
Халкы
2002 елгы җанисәп буенча Сукай авылында — 124; 2010 елгы исәп буенча — 133; 2020 елгы исәп буенча 156 кеше исәпләнә[6].
- Җенес ягыннан бүленеш
2010 елгы Бөтенроссия халык санын алу мәгълүматлары буенча, Сукай бистәсендә ир-атлар 58,6 %, хатын-кызлар — 41,4 % тәшкил итә[7].
- Милли состав
2002 елгы җанисәп нәтиҗәләре буенча, халыкның милли структурасында татарлар (124 кеше; 82 %) күпчелекне тәшкил итә[8].
Тарихы
Бистәне 1915 елда Казан губернасы Бәркәтә (бүгенге Татарстан Республикасының Чирмешән районы) авылы кешеләре нигез сала. Атамасы, фараз ителгәнчә, антропонимик килеп чыгышка ия[9].
1931 елда Сукай бистәсе Иске Похвистнево авыл җирлеге составына керә[10]. 1929 елда Сукай бистәсендә «Кызыл партизан» колхозы оештырыла һәм эшләп килә. 1951 елда бистә Иске Похвистнево авыл советының «Родина» колхозына кушыла[9].
Совет чорында бистә Похвистнево районы авыл хуҗалыгы инфраструктурасының бер өлеше буларак үсә. XXI гасыр башында, муниципалитетның гомуми үсеш стратегиясе кысаларында, районның авыл җирлекләрендә торак шартларын яхшырту, транспорт һәм социаль инфраструктураны үстерү перспективалары билгеләнә[11].
1930 елда мәктәп ачыла, бүгенге көндә ябык[9]. Бөек Ватан сугышы вакытында фронтка киткәннәрнең истәлегенә бистәдә һәйкәл куелган[12], балалар өчен уен мәйданчыгы булдырылган. Мәчет эшләп килә[9].
Инфраструктурасы
Сукай — Самара өлкәсенең Похвистнево районы, Иске Похвистнево авыл җирлегенә кергән татар авылы. Торак пункт нигездә шәхси йортлардан тора. Социаль һәм коммуналь инфраструктураның төп объектлары (мәдәният йорты, мәктәп, китапханә, фельдшер-акушерлык пункты, кибет) җирлекнең административ үзәге — Иске Похвистнево авылында урнашкан[13]. Авыл хуҗалыгы нигезен игенчелек һәм терлекчелек тәшкил итә[11].
Транспорт
Бистәне Иске Похвистнево һәм район үзәге Похвистнево белән грунт һәм асфальтланган автомобиль юллары тоташтыра. Торак пункт аша җирле әһәмияттәге юл уза. Тулы хезмәт күрсәтә торган җәмәгать транспорты юк. Похвистнево шәһәренә өстәмә рейслар белән йөрүче такси хезмәтләре файдаланыла. Җирле юлларны яхшырту район үсеш стратегиясендә күздә тотыла[13][11].
Шәхесләр
Искәрмәләр
- ↑ Приказ Министерства природных ресурсов Российской Федерации от 28 марта 2007 г. № 68 «Об утверждении Перечня лесорастительных зон и лесных районов Российской Федерации»
- ↑ Река Кутлугуш (карта) (рус.). yandex.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 февраль 2026.
- ↑ 1 2 Генеральный план городского округа Похвистнево Самарской области. Федеральная государственная информационная система территориального планирования (ФГИС ТП). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 февраль 2026.
- ↑ Населенный пункт «Сукаевка» - Похвистневский район - Самарская область. (рус.). regionsrf.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 февраль 2026.
- ↑ Статья 5. Часовые зоны (рус.). www.consultant.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 февраль 2026.
- ↑ Итоги ВПН-2020. Том 1 Численность и размещение населения (рус.). rosstat.gov.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 февраль 2026.
- ↑ Всероссийская перепись населения 2010 года. Статистический сборник «Численность и размещение населения Самарской области» (рус.). Самарская область. Официальный портал. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 февраль 2026.
- ↑ Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России». Мөрәҗәгать итү датасы: 9 февраль 2026. Архивировано 11 май 2021 года.
- ↑ 1 2 3 4 5 Татарская деревня в местах компактного проживания татар в Среднем Поволжье: история и современность /Материалы круглого стола, проведённого в Институте татарской энциклопедии и регионоведения Академии наук Республики Татарстан (Казань, 27.10.2017). Научный справочник / Л. М. Айнутдинова, Б. Л. Хамидуллин. — Казань: ОП «Институт татарской энциклопедии и регионоведения АН РТ», 2017. — 208 с.
- ↑ Основание деревни Кутлугушево (рус.). История-села-Старопохвистнево.pdf. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 февраль 2026.
- ↑ 1 2 3 Проект стратегии социально-экономического развития муниципального района Похвистневский Самарской области до 2030 года (рус.). kraskluchi.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 февраль 2026.
- ↑ Митинг посвященный открытию стелы «Войнам-землякам, погибшим в Великой отечественной войне, локальных войнах, вооруженных конфликтах» в пос. Сукаевка. (рус.). Официальный сайт Администрации муниципального района Похвистневский Самарской области (15 июль 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 февраль 2026.
- ↑ 1 2 Информация о результатах деятельности Администрации сельского поселения Старопохвистнево и Собрания представителей сельского поселе (рус.). staropohvistnevo.ru (1 гыйнвар 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 24 февраль 2026.
- ↑ Ильяс Ашрафович. museum.samgd.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 февраль 2026.
- ↑ Ильяс Ашрафович. biblioteka-pohgor.smr.muzkult.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 февраль 2026.