Лядский бакчасы

XVIII гасыр азагында бу урында генерал-майор А. П. Лецкойның (1725—1800) утары урнашкан була. 1798 елда утарда император Павел I туктап китә. Кунакчыллык өчен рәхмәт йөзеннән император янәшәдәге урамны генерал исеме белән атарга боерык бирә (хәзерге — Горький урамы). Генерал Лецкой үз утары янында бакча булдыра, соңрак ул Лецкой бакчасы, ә халык телендә Лядской дип атала башлый^[1].

1869—1870 елларда бакча төзекләндерелә^[1]. 1874 елда, Казанда беренче суүткәргеч ачылу уңаеннан, бакчада кулына чүлмәк тоткан кызның бронза сыны формасындагы фонтан куела^[2]. Караңгы вакытта яктырту өчен бакчага өч дугалы фонарь куялар.

Совет чорында Лецкой утары сүтелә. Аның урынына 1950 елда Максим Горький бюсты куела (скульптор М. К. Аникушин, архитектор А. А. Любимов), 1999 елда аны Горький урамы башына күчерәләр. 1970 елларда чүлмәкле кыз сыны сүтеп алына, аның урынында шар формасындагы яңа фонтан пәйда була^[3].

2003 елда паркта реконструкция үткәрелә: утыртылган үсентеләр чистартыла, сукмаклар яңадан планлаштырыла. Паркка керү юлында Г. Р. Державинга һәйкәл куела — бу 1847—1932 елларда Казанда булган һәйкәлнең күчермәсе^[4].

2015 елда сквер реставрацияләнә һәм төзекләндерелә: сукмаклар яңартыла, балалар һәм спорт мәйданчыклары урнаштырыла, тарихи фонтан торгызыла. Объектның гомуми мәйданы 2,3 га тәшкил итә, эшләрнең бәясе — 55 млн сумнан артык^[5]. 2017 елның май аенда бакчада чүлмәкле кызның тарихи сыны яңадан торгызыла^[6]. Балалар мәйданчыгы янында Винера Абдуллина иҗат иткән «Бабушка Аняни» скульптурасы пәйда була^[7].

2025 елда бакчада төзекләндерү буенча өстәмә эшләр башкарыла: авария хәлендәге агачлар алыштырыла, яңа уен корылмалары һәм футбол кыры урнаштырып, балалар мәйданчыгын реконструкцияләнә. Эшләр вакытына Щапов һәм Мөштәри урамнары ягыннан керү юлы ябыла^[8][9].

Лядский бакчасы территориясендә Казанның чын географик үзәге урнашкан (2016 елгы мәгълүматлар буенча). «Казанның географик үзәге» истәлекле билгесе Бауман һәм Кави Нәҗми урамнары киселешендә куелган^[1].