Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Азат Җиһаншин (1973)

РУВИКИ проектының татар бүлегендә Җиһаншин фамилияле башка кешеләр турында да мәкаләләр бар

Бу Татарстан сәясәтчесе турында мәкалә, режиссёр турында биредән укыгыз

Азат Илдус улы Җиһаншин (рус. Азат Ильдусович Зиганшин; 5 апрель 1973, Казан) — дәүләт эшлеклесе, Татарстан Республикасы экология һәм табигый байлыклар министры (2026 елдан)[1]. Татарстанның атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре.

Тәрҗемәи хәле

Хезмәт эшчәнлеге

1999 елда Арча районы буенча Дәүләт салым инспекциясенең юридик хезмәтендә әйдәп баручы белгеч булып эшли.

1999—2000 елларда Казан шәһәренең Вахитов районы буенча Дәүләт салым инспекциясенең юридик бүлегендә беренче категорияле белгеч вазифасын башкара.

2000—2005 елларда — «„Татарстан сөте“ холдинг компаниясе» ачык акционерлык җәмгыятенең (ААҖнең) юридик бүлеге җитәкчесе[3].

2005—2010 елларда җәмгыятьнең генераль директор урынбасары, бер үк вакытта икмәк кабул итү предприятиеләре бүлекчәләре җитәкчесе булып эшли (соңрак әлеге бүлекчәнең атамасы «Вамин» ААҖ итеп үзгәртелә)[4].

2010—2012 елларда — Татарстан Республикасы Хөкүмәтенең Агросәнәгать комплексы, җир мөнәсәбәтләре һәм җирдән файдалану бүлекчәсе җитәкчесе[5].

2012—2013 елларда «Вамин Татарстан» ачык акционерлык җәмгыяте генераль директорының беренче урынбасары вазифаларын башкара.

2013 елдан — «Татагролизинг» акционерлык җәмгыяте җитәкчесе[6]. Бер үк вакытта, 2019—2024 елларда — алтынчы чакырылыш Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты.

2024 елдан — җиденче чакырылыш Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты, Татарстан Республикасы Дәүләт Советының Экология, табигатьтән файдалану, агросәнәгать һәм азык-төлек сәясәте комитеты әгъзасы.

Азат Җиһаншин Татарстан Республикасы Рәисе Рөстәм Миңнехановның 2026 елның 12 гыйнварындагы 9 нчы санлы Указы нигезендә Татарстан Республикасы экология һәм табигый байлыклар министры итеп билгеләнә[7].

2026 елның гыйнварында Татарстан Республикасы Экология һәм табигый байлыклар министрлыгы һәм Урман хуҗалыгы министрлыгының уртак коллегия утырышында Азат Зиганшин экологик профилактика һәм тирә-юнь мохитне торгызу программасын тәкъдим итә. Ул якын арада хәл итәргә ниятләгән түбәндәге өстенлекле бурычларны билгели[8]:

  • ләм кырларын рекультивацияләүне тәмамлау;
  • Нокса елгасын экологик реабилитацияләүгә вакытыннан алда керешү;
  • Мәләкәс елгасы бассейнын чистартуны төгәлләү;
  • Түбән Камадагы шлам саклагыч территориясен һәм Нурлаттагы каты коммуналь калдыклар полигонын калдыкларны бетерү буенча федераль программага керт

Төп һөнәри юнәлешләр һәм проектлар

2026 елда Татарстан Республикасының экология һәм табигый байлыклар министры ведомствоның йомгаклау коллегиясендәге чыгышында идарә итүнең яңа фәлсәфәсенә — «җавап кайтару экологиясе»ннән (рус. «экологии реагирования») «фаразлау һәм кисәтү экологиясе»нә (рус. «экологии прогноза и предупреждения») күчү турында игълан итә.

Концепциянең асылы

Яңгыратылган концепция ведомство эше парадигмасын үзгәртүне күздә тота: хокук бозуларны теркәү һәм аларның нәтиҗәләрен бетерү урынына, төп басым рискларны алдан күрүгә һәм аларны вакытыннан алда нейтральләштерүгә күчерелә[9].

Күчешнең төп принциплары түбәндәгеләрдән гыйбарәт:

  • Фаразлау кораллары: Һава, су һәм туфракның торышы турындагы мәгълүматларны берләштергән бердәм цифрлы экологик мониторинг платформасын куллану. 2025 елда система 4 миллионнан артык үлчәү башкарып, идарә карарлары кабул итү өчен нигезгә әверелә[10].
  • Математик модельләштерү: Реаль вакыт режимында һава массаларының хәрәкәтен күрергә һәм пычраткыч матдәләрнең торак зоналарга килеп җиткәнче үк таралуын фаразларга мөмкинлек бирә торган системаларны гамәлгә кертү[11].
  • Алдан күреп идарә итү: Системаның максаты — эш тәмамлангач, штраф салу түгел, фараз мәгълүматлары нигезендә сәнәгать предприятиеләренең эш режимнарына төзәтмәләр кертеп, инцидентны булдырмый калу[12].
  • «Акыллы экология»: Татарстан, экологик таләпләрне төбәкнең икътисади үсеш процессына турыдан-туры кертеп, бу өлкәдә федераль үрнәк булырга омтыла[13].
Гамәлгә ашыру

Концепция алдагы елларда булдырылган мегапроектлар һәм фәнни тикшеренүләр нигезенә таяна. 2025 елда республика экологиясенә инвестицияләр 15 миллиард сум тәшкил итә, бу контроль һәм фаразлауның алдынгы ысулларын гамәлгә кертергә мөмкинлек бирә. Күчешне гамәлгә ашыру «Экологик иминлек» милли проекты кысаларында дәвам итә[14].

Бүләкләре, мактаулы исемнәре

Шәхси тормышы

Өйләнгән, ике баласы бар.

Искәрмәләр

  1. ↑ О назначении Зиганшина А.И. министром экологии и природных ресурсов Республики Татарстан (рус.) (pdf). Администрация Раиса Республики Татарстан. rais.tatarstan.ru (12 гыйнвар 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 16 гыйнвар 2026.
  2. ↑ Азат Зиганшин биография (рус.). www.tatar-inform.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 16 гыйнвар 2026.
  3. ↑ Зиганшин Азат Ильдусович (рус.). rt-online.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 24 гыйнвар 2026.
  4. ↑ Азат Зиганшин возглавил минэкологии РТ (рус.). БИЗНЕС Online. Мөрәҗәгать итү датасы: 24 гыйнвар 2026.
  5. ↑ Азат Зиганшин: что известно о новом министре экологии Татарстана. inkazan.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 16 гыйнвар 2026.
  6. ↑ Зиганшин Азат Ильдусович — Татцентр.ру. 24 гыйнвар 2026 тикшерелде.
  7. ↑ Премьер-министр Татарстана представил коллективу Министерства экологии и природных ресурсов РТ нового министра — Единый Портал органов государственной власти и местного самоуправления "Официальный Татарстан". tatarstan.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 16 гыйнвар 2026.
  8. ↑ Татарстан хочет стать «федеральным эталоном умной экологии». 24 гыйнвар 2026 тикшерелде.
  9. ↑ Муртазин, Альберт. Татарстан переходит от жалоб к прогнозам: на что экологи республики тратят миллиарды 20/01/2026 – Статьи (2026-01-20). 24 гыйнвар 2026 тикшерелде.
  10. ↑ Чистый воздух, Волга и клоны осины: экологи и лесники РТ подвели итоги работы за 2025 год. 24 гыйнвар 2026 тикшерелде.
  11. ↑ Чистый воздух, Волга и клоны осины: экологи и лесники РТ подвели итоги работы за 2025 год. 24 гыйнвар 2026 тикшерелде.
  12. ↑ В 2025 году жалобы казанцев на качество атмосферного воздуха снизились в 3 раза (рус.). Министерство экологии и природных ресурсов Республики Татарстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 24 гыйнвар 2026.
  13. ↑ Татарстан хочет стать «федеральным эталоном умной экологии». Реальное время. Мөрәҗәгать итү датасы: 24 гыйнвар 2026.
  14. ↑ Азат Зиганшин: «Объем инвестиций в экологию Татарстана составил 15 млрд рублей». По этому показателю Республика обогнала Москву и Санкт-Петербург (рус.). Министерство экологии и природных ресурсов Республики Татарстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 24 гыйнвар 2026.
  15. ↑ Депутаты (рус.). Государственный Совет Республики Татарстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 16 гыйнвар 2026.
  16. ↑ В Татарстане назначили нового министра экологии. Кто он такой. 16 гыйнвар 2026 тикшерелде.

Сылтамалар

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр