Ак мәчет — Зәйнәб (Лаеш)
Тарихы
Төзелеш 2019 елның ахырында башлана һәм хәйриячеләр хисабына алып барыла[1]. Проект Россия Федерациясе Дәүләт Думасы депутаты Ирек Борис улы Богуславский һәм VI чакырылыш Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты, «Нәфис» компанияләр төркеменең директорлар советы рәисе Михаил Фёдор улы Сыровацкий ярдәме белән тормышка ашырыла[3].
Төзелеш инициаторы булып Лаеш районы мөхтәсибе Рәүхәт хәзрәт Гатауллин тора. Ул мәчетнең урнашу урынын һәм кыйбла юнәлешен билгели[4]. Рәүхәт Гатауллин, төзелеш тәмамланганчы, 2022 елда вафат була[4].
Башта проектны «Ак мәчет» дип атау күздә тотыла[4]. 2022 елның 12 октябрендә Зәйнәб Гайфулла кызы Сыровацкая вафат булганнан соң, Ирек Богуславский һәм Михаил Сыровацкий мәчеткә аның исемен бирергә килешәләр[4].
Мәчетне ачу тантанасы 2024 елның 26 февралендә уза. Чарада Татарстан Республикасы Рәисе Рөстәм Нургали улы Миңнеханов, Татарстан Республикасы Дәүләт Киңәшчесе Минтимер Шәрип улы Шәймиев, Татарстан Республикасы мөфтие Камил Исхак улы Сәмигуллин, хакимият органнары, мөселман дин әһелләре һәм җәмәгатьчелек вәкилләре катнаша[2][3]. Камил Сәмигуллин бәйрәм намазын үткәрә, бинада Коръән сүрәләре яңгырый[3].
Этимологиясе
Архитектурасы
Мәчет Лаешның үзәк өлешендә, Троица соборы янәшәсендә урнашкан[1]. Бина өч катлы, ике манаралы, монолиттан һәм кирпечтән төзелгән[2]. Бинаның фасады тәрәзә уемнарында мозаика бизәкләре элементлары булган мәрмәр һәм декоратив штукатурка белән бизәлгән. Мәчетнең озынлыгы — 28,5 м, киңлеге — 15 м, биеклеге (манараны исәпкә алып) — 35,63 м. Бинаның гомуми мәйданы – 1 054,6 м², шул ук вакытта төзелеш 594,1 м² мәйданны били. Мәчетнең сыйдырышлыгы 400 кешегә исәпләнгән. Бинаның өске катында мәхәллә халкы һәм туристлар өчен каралган күзәтү мәйданчыгы бар. Аннан Лаешка һәм Куйбышев сусаклагычына күренеш ачыла[2][5].
Мәчет эчендә 200 кешегә исәпләнгән ир-атлар һәм 49 кешегә исәпләнгән хатын-кызлар өчен аерым заллар бар, шулай ук хатын-кызлар өчен аерым керү ишеге каралган[2]. Физик мөмкинлекләре чикле кешеләр өчен уңайлыклар тудырылган: коляскада хәрәкәт итүче инвалидлар өчен автоматик күтәргеч һәм лифт эшли[1]. Цоколь катында никах һәм тантаналар залы, барлык кирәк-яраклар белән җиһазландырылган аш бүлмәсе урын алган. Бинаның икенче катында өч уку классы, мөгаллимнәр бүлмәсе һәм имам бүлмәсе булган мәдрәсә урнашкан[5][4].
Дини һәм җәмәгать эшчәнлеге
Мәчет каршында мәдрәсә эшли. Дәресләр өчен өч сыйныф бүлмәсе, укытучылар бүлмәсе һәм имам өчен аерым бүлмә каралган[2]. 2024 елның мартында Михаил Сыровацкий мәдрәсәдә ислам нигезләре буенча дәресләр башлануы турында хәбәр итә[6].
Рамазан аенда тәравих намазлары, ифтарлар, ислам нигезләре буенча дәресләр, никахлар һәм исем кушу йолалары үткәрелә[3].
2024 елның 26 мартында мәчеттә район күләмендә күмәк ифтар уза. Чарада Камил Сәмигуллин, дәүләт хакимияте һәм җирле үзидарә органнары вәкилләре катнаша[6]. Ахшам намазын Камил Сәмигуллин, ә тәравих намазын Коръән-хафиз Фәридун Худойдодов үткәрә[6].
2024 елның 26 февралендәге муниципаль басмада имам өчен йорт төзү, балалар мәйданчыгы урнаштыру, «Чишмә» чыганагын төзекләндерү, шулай ук мәетләрне юу һәм җеназа намазын үткәрү өчен бина булдыру планнары турында хәбәр ителә[2].
2026 елның 20 мартында «Зәйнәб» җәмигъ мәчетендә Ураза бәйрәме чарасы уза. Чара Коръән укудан башлана. Зөфәр хәзрәт Габдуллин Рамазан аена һәм Гает (Ид әл-Фитр) бәйрәменә багышланган вәгазь сөйли, шуннан соң мөэминнәр бәйрәмчә гает намазын укыйлар[7].
2026 елның 27 маенда мәчеттә Корбан бәйрәме уңаеннан бәйрәм гает намазы уза. Корбан чалу йоласының әһәмияте турында вәгазьне «Зәйнәб» җәмигъ мәчете имамы Зөфәр хәзрәт Габдуллин сөйли[8].
Мәчет имамнары
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 В Лаишево открылась «Ак мечеть «Зайнаб» (рус.). Реальное время (26 февраль 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Ак мечеть «Зайнаб» (рус.). Камская новь. Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Минниханов и Шаймиев приняли участие в открытии мечети «Ак мәчет „Зәйнәб“» в Лаишево (рус.). Татар-информ (26 февраль 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 «Подарок маме от сыновей»: как Минниханов и Шаймиев открывали соборную мечеть Лаишево (рус.). БИЗНЕС Online (26 февраль 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2026.
- ↑ 1 2 Лаешта ТР Рәисе һәм Мөфти катнашында “Ак Мәчет “Зәйнәб” Җәмигъ мәчете ачылды (рус.). ДУМ РТ (26 февраль 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2026.
- ↑ 1 2 3 В соборной мечети Лаишево Ак мечеть Зайнаб прошёл первый ифтар (рус.). БИЗНЕС Online (26 март 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2026.
- ↑ 1 2 Мусульмане Лаишевского района встречают Ид-аль-Фитр (Уразу-байрам) (рус.). Камская новь (20 март 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2026.
- ↑ Мусульмане Лаишевского района встретили Ид аль-адха (Курбан-байрам) (рус.). Камская новь (27 май 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2026.
Сылтамалар
- Лаешта ТР Рәисе һәм Мөфти катнашында “Ак Мәчет “Зәйнәб” Җәмигъ мәчете ачылды // ТР МДН, 26.02.2024
