Әхмәдзәки мәчете

Залесный бистәсендә һәм яңа төзелгән «Салават Күпере» микрорайонында халык саны арту сәбәпле, яңа мәчет төзү ихтыяҗы туа. «Әхмәтзәки» мәчетен төзү башлангычы белән дин әһеле Әхмәтзәки Сафиуллинның оныгы — Татарстан Республикасы буенча Федераль салым хезмәте идарәсе җитәкчесе Марат Сафиуллин чыгыш ясый^[1].

Мәчет төзелеше 2018 елда башлана һәм нигездә мөселманнарның хәйрия акчаларына төзелә. 2020 елның июлендә, Корбан бәйрәме алдыннан, мәчетнең гөмбәзләренә һәм манарасына ярым айлар куела^[2].

Гыйбадәтханә 2022 елның 2 маенда — Ураза бәйрәме көнне рәсми рәвештә ачыла. Бу көнне биредә Татарстан Республикасы Рәисе Рөстәм Миңнеханов һәм башка югары дәрәҗәле кунаклар катнашында республика күләмендәге төп гает намазы укыла. Бәйрәм намазын Татарстан мөфтие Камил хәзрәт Сәмигуллин үткәрә^[3].

Мәчеткә татар дин әһеле, совет чорында Ислам динен саклап калуга зур өлеш керткән Әхмәтзәки хәзрәт Сафиуллин (1896—1995) исеме бирелә. Ул 1970—1990 елларда Казанның шул чорында бердәнбер гамәлдәге мәчете булган «Мәрҗани» мәчетендә имам булып хезмәт итә. Әхмәтзәки хәзрәт бүгенге көндәге күп кенә танылган дин әһелләренең (шул исәптән Тәлгать Таҗетдин, Равил Гайнетдин, Госман Исхаковларның) остазы булып тора^[4].

Мәчет комплексының проекты танылган архитектор, Колшәриф мәчете авторларының берсе Айвар Саттаров һәм яшь архитектор Лира Гәрәева тарафыннан эшләнә. Мәчетнең эчке бизәлешен тарихчы һәм дизайнер Искәндәр Богданов иҗат итә, ул татар милли архитектурасы элементларын һәм үзенчәлекле төсләр гармониясен куллана^[5].

• Мәйданы һәм төзелеше. Мәчет бинасы катлаулы күппочмаклы формага ия. Аның үлчәмнәре 44,6 × 29,3 метр тәшкил итә. Бина монолит тимербетон колонналардан торган каркас системасына нигезләнгән.
• Материаллар. Төзелештә табигый ташлар — травертин һәм кабырчыкташ кулланылган.
• Эчке бүленеше. Мәчет эчендә ир-атлар һәм хатын-кызлар өчен киң гыйбадәт заллары, уку сыйныфлары һәм Әхмәтзәки Сафиуллинга багышланган кечкенә музей бүлмәсе бар. Бинага барлык инженерлык челтәрләре кертелгән, ул үзенең газ казаны белән җылытыла. Инвалидлар (хәрәкәт мөмкинлекләре чикләнгән кешеләр) өчен махсус керү юллары каралган^[4].

Булат хәзрәт Мөбәрәков мәчет ачылганнан алып (2022 елның маеннан) биредә баш имам-хатыйп булып хезмәт итә. Ул — Коръән хафизы, гарәп һәм төрек телләрен камил белүче белгеч. Татарстан мөселманнарының Диния нәзарәтенең шәригать мәсьәләләре бүлеге җитәкчесе һәм Казан казые^[3].